Zeelieden in de frontlinie; Ook voor wie lockdown gewend is, valt het leven nu zwaar

VIDEORITTHEM - Op het water is geen coronacrisis, zo lijkt. Waar vliegtuigen massaal aan de grond blijven, gaat het scheepvaartverkeer onverminderd door. Maar als de schepen aan land komen, wordt het een ander verhaal. Waterpastor en baggerdominee Stefan Francke uit Middelburg ziet van dichtbij hoe zeelieden van over de hele wereld hun families soms al bijna een jaar moeten missen. Of hoe bemanningsleden die een been breken, het schip niet mogen verlaten en het daar maar ‘moeten uitzoeken’.

Francke zou rond deze periode eigenlijk afreizen naar het Midden-Oosten om daar aan boord van schepen bemanningsleden een luisterend oor te bieden. Hij doet dat in opdracht van Stichting Pastoraat Werkers Overzee (SPWO), een organisatie die zich inzet voor het (geestelijk) welzijn van baggeraars en waterbouwers in binnen- en buitenland. Want ook zonder de problemen die zijn ontstaan vanuit de huidige coronacrisis, is het leven op een schip soms behoorlijk pittig. Francke: ,,Het werk is fysiek zwaar, je bent lang van huis en in je hut kan het soms best eenzaam zijn. Het is een maandenlange lockdown en dat heeft invloed op de geestelijke gesteldheid. Daar heb ik aandacht voor. Soms als gesprekspartner, soms als geestelijk dominee, maar altijd ben ik een welkome voorbijganger.”

Stefan Francke.
Volledig scherm
Stefan Francke. © Dirk Jan Gjeltema

Nergens iets te beleven

Nu Francke niet langer bij schepen aan boord kan stappen, wendt hij zich tot moderne technieken. Zijn contacten bereikt hij veelal via sociale media. Elke week neemt hij samen met havenpastor Pascal Handschin een preek en gebed of algemene videoboodschap op in de kapel van Mission to Seafarers in Vlissingen-Oost. Handschin doet onder normale omstandigheden hetzelfde werk als Francke, maar dan in de havens van Vlissingen en Terneuzen. Daar mogen zeelieden nog wel van boord, maar er is nergens iets te beleven. Ook het Zeemanshuis in Vlissingen-Oost, waar bemanningsleden normaal gesproken wat kunnen drinken of een spelletje spelen, is niet meer open. Om te voorkomen dat ze onder deze omstandigheden in een isolement terechtkomen, zet Mission to Seafarers zich nu in om op bestelling datakaarten en andere benodigdheden naar de schepen in de haven te brengen. 

Pascal Handschin.
Volledig scherm
Pascal Handschin. © Dirk Jan Gjeltema

Twaalf maanden aan boord

Francke vindt dat er nu te weinig aandacht is voor wat zich op zee afspeelt. ,,Zeelieden staan ook in de frontlinie. Het is een cruciaal beroep. Zij zorgen voor de aanvoer van veel goederen die we juist nu hard nodig hebben, zoals medicijnen en beademingsapparaten. Ze zijn het gewend om maanden van huis te zijn, maar altijd met een einddatum in het achterhoofd. Nu ze op veel plekken in de wereld niet meer van boord mogen, ontstaan soms schrijnende situaties. Bijvoorbeeld mensen die al bijna twaalf maanden achtereen op zee doorbrengen en niet weten wanneer ze hun familie weer mogen zien. Of zeelieden die een been breken of hartproblemen hebben en niet van boord mogen en het zelf maar ‘moeten uitzoeken’. Francke is daarom blij dat hij in deze tijd toch iets voor ze kan betekenen. ,,Gelukkig is de sfeer aan boord van de meeste schepen nog goed. De bemanning maakt er het beste van. Een Indiër die bang was om naar Amerika af te reizen, heb ik nog gerust kunnen stellen. Want veiliger dan aan boord, ben je nergens.”

Dominees Pascal Handschin (l) en Stefan Francke nemen samen een boodschap op om zeevaartlui van over de hele wereld een hart onder de riem te steken.
Volledig scherm
Dominees Pascal Handschin (l) en Stefan Francke nemen samen een boodschap op om zeevaartlui van over de hele wereld een hart onder de riem te steken. © Dirk Jan Gjeltema