Volledig scherm
De vrijwilligers van het Gdynia-museum: Corrie (in het legervoertuig) en Wim Blankers, Wim Kooijman en Mario Maas (boven). © Peter Nicolai

Axel voelt zich steeds opnieuw bevrijd

AXEL - Nergens in Zeeuws-Vlaanderen zijn altijd zoveel bevrijdingsactiviteiten als in Axel, zeker dit jubileumjaar. Axel voelt zich steeds opnieuw bevrijd.

De eerste ‘festiviteit’ is donderdagmiddag al achter de rug. Op de Tweede Verkorting bij het Gdynia-oorlogsmuseum van Mario Maas staat nog een oude legertruck. Wim Blankers en zijn vrouw Corrie hebben er eerder een grote groep schoolkinderen uit Koewacht mee vervoerd. ,,We doen dit graag”, zegt Wim. ,,Het is goed als ook scholieren leren wat hier 75 jaar geleden is gebeurd.”

Zaterdagavond zijn Wim en zijn vrouw weer paraat. Een bijzonder evenement staat dan op het Axelse bevrijdingsprogramma, een nachtelijke wandeling ‘In het spoor van de Polen’. De titel zegt het al. De deelnemers, in totaal 125, lopen 26 kilometer in het grensgebied van België en Zeeuws-Vlaanderen waar Poolse militairen september 1944 tegen de Duitse bezetters vochten.

De wandelaars worden om half tien ‘s avonds in het Gdynia-museum verwacht, vanwaar ze in oude legervoertuigen naar een nog geheime startplek worden gebracht. Het is niet niks, 26 kilometer lopen, erkent Mario Maas. ,,Maar onderweg zijn er heel wat stops, waar gidsen vertellen over wat er in 1944 allemaal is gebeurd.”

Mist

Verhalen vertellen, het gebeurt ook al vrijdagavond, tijdens de verhalentocht ‘Tussen de linies’. Ook die activiteit is al zo goed als volgeboekt. Het is verzamelen geblazen om 19.00 uur, het vertrek is om 19.30 uur. In de omgeving van het Gdynia-museum speelde het zich af, 75 jaar geleden. Iets verderop slaagden Poolse militairen erin in de nacht van 18 op 19 september 1944 een brug te slaan over het Zijkanaal naar Hulst.

Dat gebeurde in de mist. ,,En dat is zo belangrijk geweest voor Axel”, vertelt Wim Kooijman, één van de vrijwilligers die de bevrijdingsactiviteiten hebben opgezet. ,,De vliegtuigen stonden in Engeland al klaar om Axel te bombarderen. Maar ze konden niet in actie komen vanwege de mist, terwijl Poolse militairen juist van dat weer gebruik konden maken om die brug aan te leggen. Anders was met Axel hetzelfde gebeurd als 11 september 1944 Breskens is overkomen. Het was verwoest.”

Monument

Axel is de Polen eeuwig dankbaar, aldus Maas en Kooijman. Dat bleek wel, toen hun werkgroep een actie begon voor een bevrijdingsmonument bij de plek waar de Polen een brug sloegen over het Zijkanaal naar Hulst. Vijfduizend euro was ervoor nodig. Dankzij kleine en grotere donaties is het in enkele maanden gelukt daarvoor het geld bij elkaar te krijgen. Kooijman schat dat achthonderd tot duizend mensen een bijdrage hebben geleverd.

De onthulling van het bevrijdingsmonument is volgende week vrijdag die begint om 13.30 uur met een herdenkingsbijeenkomst bij Het Pools Kruis aan de Hulsterseweg. Het programma rond de onthulling van het monument start om 15.30 uur, de onthulling is om 16.10 uur. De Axelse werkgroep bevrijding 1944 heeft doelbewust hiervoor gekozen. Mario Maas: ,,We willen een blijvende herinnering aan dit jubileumjaar. Wat is dan mooier dan een monument?”

BN DeStem gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement
  1. 5 oktober: Britse bluesgitarist Danny Bryant in Porgy en Bess in Terneuzen

    5 oktober: Britse bluesgita­rist Danny Bryant in Porgy en Bess in Terneuzen

    Op zaterdag 5 oktober speelt de Britse bluesgitarist Danny Bryant in Porgy en Bess in Terneuzen. Al meer dan vijftien jaar maakt deze blueslegende op overtuigende wijze furore in de Europese bluesscene. Hoewel Bryant diepe wortels in de blues heeft, laat hij zich niet beperken door de grenzen van het genre. Hij heeft zich dan ook ontwikkeld tot een singer-songwriter die zijn heftige gitaaruitbarstingen handig combineert met subtiele emotionele ontboezemingen. De aanvang van het optreden is om 20.30 uur en kaarten zijn te verkrijgen via de website van Porgy en Bess: www.porgyenbess.nl.