Volledig scherm
Anita Gerritsen van de gelijknamige kwekerij in Huissen laat vol trots zien welke alternatieven er voor de buxus zijn: de taxus, hulst en de ilex (Japanse hulst). © Rolf Hensel

Tuincentra doen buxus in de ban vanwege mottenplaag

In verschillende delen van Nederland is de populaire tuinplant buxus uit de handel gehaald. De buxusmot die sinds vorig jaar oprukt vanuit het zuiden, vreet de buxusheggen helemaal kaal. Bestrijdingsmiddelen zijn controversieel en zelden effectief. Consumenten zijn op zoek naar alternatieven.

Volledig scherm
Als de buxusmot toeslaat, worden fraaie groene heggetjes snel kaalgevreten struiken. © Herman Stöver

Volgens Frank van der Heide van Tuinbranche Nederland proberen tuincentra consumenten te behoeden voor een teleurstelling. ,,De mot heeft vanuit het zuiden inmiddels de Veluwe bereikt”, weet hij. ,,In het Noorden van Nederland hoor ik er nog weinig over, maar dat is een kwestie van tijd. Er zijn wel mottenvallen en bestrijdingsmiddelen, maar sommige ondernemers durven het risico niet aan. Ik ben nu bij een tuincentrum in Limburg waar ze hebben besloten om de laatste buxussen die er nog staan, niet meer te verkopen.”

Het is jammer, vindt Van der Heide, want de buxus is vooral bij tuinliefhebbers populair. ,,Ze worden vaak in mooie vormen gesnoeid en kunnen een tuin veel stijl geven.’’

Bestrijdingsmiddelen

Ook in België is de plaag hardnekkig en agressief. Volgens de Vlaamse krant De Morgen beleefde de website sosbuxusmot.be vorige week een topweek met 66.000 bezoekers, die allemaal op zoek zouden zijn naar advies om het beestje te bestrijden. Bestrijdingsmiddelen zouden echter meer kapot maken dan alleen de rupsen die in april ontpoppen tot vlinders. Ook andere dieren gaan dood van het gif. Er zijn wel excentrieke manieren om de buxus op een biologische manier te bestrijden. Zo is er een hovenier in Limburg die pleit voor de inzet van eenden (zie video).

Geen vraag

Quote

Wij adviseren klanten een alterna­tief te kiezen, maar je hebt mensen die toch graag de buxus willen

Robert Kuster, Intratuin

Klanten zijn echter wel gewaarschuwd en ze laten de buxus in het tuincentrum dan ook links liggen. Kweker Michel Tersluijsen uit Oosterhout moest 1,2 miljoen buxusstekjes weg doen omdat er geen vraag meer was. Hij schakelde over op de ilex, ofwel Japanse hulst. ,,Door te informeren bij hoveniers merkte ik dat er vraag was naar ilex. Die ben ik gaan kweken”, zegt hij tegen De Gelderlander

Intratuin in Arnhem verkoopt de buxus nog wel, maar zeer beperkt. Om schade te voorkomen is er geen grote voorraad buxusplanten meer. ,,Wij adviseren klanten een alternatief te kiezen, maar je hebt mensen die toch graag de buxus willen. Voor hen hebben we er nog een aantal. Met mottenvallen proberen we de struikjes te beschermen’’, zegt manager Robert Kuster van de buitenafdeling.

Als alternatief biedt Intratuin de Japanse hulst, de euonymus, de taxus of de struikkamperfoelie. ,,Daar kun je ook een haagje van maken.’’

Tijdelijk probleem?

Hoewel geen tuinder met gezond verstand de buxus nog in huis haalt, houdt Werner van de Geijn van Buxus Excellent uit Gendt moedig stand. Aan een alternatief denkt hij niet. ,,Er is geen alternatief, want een buxus is een buxus. Ik zie de mot als een tijdelijk probleem. Na een tijd zal het biologisch evenwicht zich herstellen. In Zwitserland hebben ze er een aantal jaar last van gehad, maar daar zie je het nu alweer teruglopen.’’

Van de Geijn bestrijdt de mot op biologische wijze. ,,In paniek raken over de mot is niet nodig. De planten worden wel kaal gevreten, maar gaan niet dood. Ik merk nog geen teruggang in klanten, omdat veel kwekerijen stoppen met de verkoop van buxus. Die klanten krijg ik erbij. Met de mot moeten we leren leven, maar uiteindelijk vertrouw ik erop dat de buxus blijft als een pak koffie in het supermarktschap.’’

Wat zegt natuurspecialist Romke van de Kaa over de buxus?

,,Tegen de buxusmot kun je eigenlijk niks doen. Je kunt feromoonvallen plaatsen - dat zijn vallen waarin met een vrouwelijke geurstof op seks beluste mannetjes in de val worden gelokt - maar dan trek je motten uit de wijde omgeving aan. Je kunt ook nestkastjes ophangen en hopen dat de mezen de rupsen opeten.’’

,,Maar het beste kun je de buxus er maar uit gooien, want als de buxusmot verdwenen is, blijven er nog twee verschillende schimmels over die de buxus kunnen bedreigen.’’

,,Wat zijn de alternatieven? Vaak wordt Ilex crenata Dark Green aangeplant, een Japanse dwerghulst die sprekend op buxus lijkt. Maar die is niet goedkoop en in de winter zelfs deprimerend donkergroen. Aardiger is Osmanthus delavayi, met gekarteld, donkergroen blad en witte geurende bloemen in de lente. Knip Osmanthus wel direct na de bloei.’’

,,Erg vrolijk is Lonicera nitida Maigrün, een struikachtige klimop uit China met piepkleine blaadjes. ‘Elegant’ is een andere, veelgebruikte cultivar. Mooie hagen kun je maken van lavendel en rozemarijn, maar de mooiste haag, die ook nog uitbundig bloeit, maak je van Choysia Aztec Pearl, groenblijvend, met witte, geurende bloemen in het voorjaar.’’

  1. Stikstofprobleem gijzelt woningbouw: huizentekort loopt verder op

    Stikstof­pro­bleem gijzelt woningbouw: huizente­kort loopt verder op

    Het aantal vergunningen voor woningbouw neemt af. De reden: de schadelijke stikstofuitstoot bij de bouw die natuurgebieden kan beschadigen. Bouwprojecten staan sinds een uitspraak van de rechter over het Nederlandse stikstofbeleid op losse schroeven, waardoor voorlopig lang niet genoeg nieuwe huizen worden gebouwd om de woningnood op te lossen. ,,Dit gaat helemaal mis”, zegt Jan Fokkema namens projectontwikkelaars.