Volledig scherm
De powerbox werd vandaag onthuld in een woning in Stad aan 't Haringvliet. Hierin wordt van zonne-energie waterstof gemaakt. © John de Pater

Steeds meer proeven met waterstof om huizen te verwarmen

Nu het kabinet heeft besloten om al in 2022 te stoppen met het oppompen van Gronings gas, wordt met nog meer gretigheid naar alternatieven gezocht. Waterstof als warmtebron staat nog in de kinderschoenen, maar vandaag begint een nieuwe proef op het Zuid-Hollandse eiland Goeree-Overflakkee met een zogenoemde ‘powerbox’.

Dat is niet de eerste proef in Nederland. Ketelbouwer Remeha is al enkele maanden aan het testen in een appartementencomplex in de Rotterdamse deelgemeente Rozenburg. In Hoogeveen (Drenthe) is nieuwbouw in de wijk Nijstad-Oost al op een waterstofnetwerk aangesloten, opgewekt door een zonneweide in de provincie. En op Ameland is waterstof toegevoegd aan aardgas. ‘Bijmengen’ tot 20 procent bleek voor de cv-ketels en de normale gasleidingen geen enkel probleem. 

Volledig schoon 

Volledig scherm
In de tuin staat een grote ketel waarin de waterstof met energie wordt opgeslagen. In de winter kan het worden aangewend om het huis mee te verwarmen. © John de Pater

Rond dit groeiende aantal waterstofprojecten klinkt steevast de taal van revolutie. Ook in Stad aan 't Haringvliet op Goeree-Overflakkee is de stemming hoopvol bij de presentatie van de 'powerbox', een installatie ter grootte van een flinke koelkast die zonne-energie omzet in waterstof. ,,Het is anders dan de andere projecten in Nederland omdat dit een opzichzelfstaand systeem is”, zegt Marijke de Wit van ‘Wonen op Flakkee'. ,,De waterstof wordt ook niet verbrand, maar er wordt energie in opgeslagen. Dat maakt de techniek volledig schoon. De energie kan bewaard worden voor momenten dat het nodig is, in de winter.”

Een fantastische ontwikkeling die zeker aandacht verdient, maar er zitten nog wat haken en ogen aan het gebruik van waterstof, zegt Sanne Akerboom, onderzoeker energiebeleid van de Universiteit Utrecht. ,,De powerbox heeft energie van 30 zonnepanelen nodig. Dat is best veel. Ook moet de energie worden opgeslagen in een grote tank in de tuin, daar moet maar net ruimte voor zijn. Bij bepaalde nieuwbouw zou het best een oplossing kunnen zijn, maar zeker niet overal en ook nog niet nu.”

Ook De Wit weet dat de techniek er nu nog niet is. ,,Wat ik merk is dat er veel over waterstof wordt gepraat, maar we moeten nu vooral ervaring opdoen in de praktijk. Het systeem is helemaal op maat gemaakt en is nog niet toepasbaar op grote schaal. Dat is een forse investering en daardoor ook nog niet betaalbaar. Maar ik denk dat we over een jaar of vijf al tweehonderd woningen kunnen neerzetten naar dit voorbeeld.”

Isoleren

Het kabinet wil in 2030 al 1,5 miljoen van de 7,5 miljoen huishoudens van het aardgas hebben. Bij bestaande woningen is momenteel restwarmte van industrie het belangrijkste alternatief. ,,Die projecten zijn voorlopig veel grootschaliger dan de projecten met waterstof”, aldus energieonderzoeker Sanne Akerboom. ,,Voor de productie van waterstof op grote schaal zijn ook wel acht keer zoveel windmolens nodig als we nu hebben gepland. Voor de energietransitie hebben we alle technieken die voorhanden zijn nodig. Warmtepompen, warmtenetten en wie weet ook waterstof. Waterstofwoningen zijn gebaat bij goede isolatie omdat er dan minder waterstof opgewekt hoeft te worden en dat dus minder energie kost. We moeten daarom hoe dan ook vooral beginnen met goed isoleren.”

Warmteopslag

Dat waterstof energie kan vasthouden, is een belangrijk element in de ontwikkeling naar volledig duurzame huizen. Woningen die full electric worden verwarmd (meestal met een warmtepomp) hebben als nadeel dat ze eenmaal in groten getale te veel stroom van het net vragen.

Zeker als we straks alleen nog maar duurzame energie opwekken, is dat een probleem. Soms waait de wind niet of schijnt de zon niet en ook dan willen Nederlanders er ook warmpjes bijzitten. Daarom worden er thuisbatterijen ontwikkeld, bedoeld om elektrische energie op te slaan voor de momenten dat het nodig is. Opvallende uitvinding is de warmtebatterij, die energie opslaat in zout.

Die batterij is ontwikkeld door TNO en de Technische Universiteit Eindhoven. Vandaag werd bekend dat Europa 7 miljoen euro beschikbaar stelt voor de doorontwikkeling. De warmtebatterij zou huizen ook kunnen verkoelen als het warm is.