Volledig scherm
Lelies moet je goed beschermen tegen 'haantjes'. Dan kun je er langer van genieten, legt Romke van de Kaa uit. © Shutterstock

Bloembollen nu voor spotprijzen te koop: ‘Ga voor status, kies de lelie’

Eigen tuin eerstTuingoeroe Romke van de Kaa vertelt elke week hoe je een lustoord maakt van een dorre lap grond. Met lelies in de tuin maak je goede sier, weet hij. Alleen moet je dan wel dat vervelende leliehaantje zien te elimineren.

Veel bloembollen die in de zomer bloeien zijn nu tegen ramsjprijzen te koop. De tuincentra moeten ervan af. Dahlia’s, anemonen en gladiolen kunnen nog steeds worden geplant. Ook leliebollen zijn nog te krijgen en niets is zo effectief om tuinvrienden jaloers te maken als een flinke pot vol bloeiende lelies. Lelies geven status.

Haantjes

Die status kan een flinke deuk oplopen als de lelies worden aangevreten door het leliehaantje. Haantjes zijn niet alleen mannelijke kippen, maar ook kevertjes die zo dol zijn op blad dat ze het bijna helemaal opeten. Je hebt elzenhaantjes, die van elzenblad leven, populierenhaantjes en aspergehaantjes, de schrik van iedere aspergekweker. En je hebt het leliehaantje.

Leliehaantjes zijn de mooiste kevertjes die ik ken. Het scharlakenrood van hun dekschilden is niet te evenaren. Evenmin als hun vraatzucht. Het leliehaantje kan, in samenwerking met zijn al even hongerige larven, een lelie in een paar weken tijd reduceren tot een kale stengel.

En niet alleen lelies vallen in de smaak. Ook kievitsbloemen en keizerskronen, die tot de leliefamilie behoren, worden in het voorjaar met smaak gegeten.

Onzichtbaar

Als je maar een paar lelies in de tuin hebt, zou je de leliehaantjes met de hand kunnen vangen. Door hun kleur vallen ze van verre op. Maar dat vangen valt nog niet mee. Zodra je een leliehaantje aanraakt, laat het zich vallen. Het weet altijd te landen met zijn buik naar boven. Die buik is zwart, waardoor het beestje onzichtbaar wordt tegen de zwarte tuingrond.

Quote

Een oude tuinwijs­heid zegt dat lelies en kalkoenen in hun leven maar één doel hebben: doodgaan. Maar dat valt mee

Romke van de Kaa, Tuingoeroe

Leliehaantjes kunnen twee generaties per jaar hebben, waardoor ze niet te ontlopen zijn door de leliebollen extra laat te planten. Krielkippen zijn er dol op, maar van wie krijg je een paar weken lang een toompje krielkippen te leen?

Wie het leliehaantje eenmaal in zijn tuin heeft, rest eigenlijk maar één handelwijze: de lelies in potten planten ter decoratie van terras en balkon.

Worden lelies in potten dan niet door leliehaantjes aangetast? Jazeker, ook daar weten de haantjes de planten wel te vinden, maar als je maar een paar potten met lelies hebt is het geen grote opgave om de haantjes te vangen.

Bovenste laagje potgrond

Het is zelfs mogelijk om het leliehaantje helemaal uit je tuin te verbannen. De haantjes overwinteren namelijk in het bovenste laagje van de grond. Lelies die in potten staan moeten ‘s winters naar binnen, met pot en al, en als je dan vroeg in het voorjaar het bovenste laagje potgrond weghaalt en in de groene container gooit, ben je gelijk de leliehaantjes kwijt.

Een oude tuinwijsheid zegt dat lelies en kalkoenen in hun leven maar één doel hebben: doodgaan. Maar dat valt mee. Tenminste - voor lelies. Zolang je ze maar geen kalk geeft en de potten op een koele plaats zet. Want lelies houden niet van felle zon. Laat de potten ‘s winters in hun opslag niet volledig uitdrogen. Geef eens per maand een klein beetje water.