Waarom je als ouder beter niet je rouwende kind kunt helpen

Je eigen kind dat rouwt om de dood van je partner: je eerste reactie is waarschijnlijk troosten en helpen. Maar psycholoog dr. Ellen Dreezens pleit voor een radicaal andere aanpak. ‘Het is beter om als ouder juist niet je rouwende kind te helpen.’ Zij gunt ieder kind een ‘hulp-volwassene’: iemand die het kind vertrouwt, die tijd heeft voor het kind maar ook afstand heeft tot de rouwsituatie.

Volledig scherm
Foto ter illustratie. © Getty Images/iStockphoto

Niet dat Dreezens denkt dat ouders het kind niet zelf kunnen helpen: ,,Maar vaak is een ouder hetzelfde verlies aangedaan en daarmee ben je op dat moment misschien niet de beste persoon om jouw kind door die rouw heen te helpen”, zegt ze. Wanneer je als volwassene midden in een rouwproces zit, kan het moeilijk zijn om er voor de volle 100 procent voor je kind te zijn. Ook is het zo dat kinderen zullen proberen om een rouwende ouder te ontlasten, door zo min mogelijk op te vallen, lief te zijn, en hun emoties voor zichzelf te houden. ,,Ze huilen liever ’s avonds in hun bed, dan dat ze aan papa of mama laten zien dat zij ook heel verdrietig zijn.” Daarom kan het kiezen van een hulp-volwassene heel nuttig zijn. Deze persoon kan de ouder én het kind ontlasten, door tijd en aandacht aan het kind en zijn of haar rouw te besteden.

Buurvrouw Els

Dreezens spreekt ook vanuit haar eigen ervaring: ze werd op jonge leeftijd al geconfronteerd met een ingrijpend verlies. Ze was net vier toen haar moeder overleed en 21 toen haar vader dood ging. ,,Het waren twee hele duistere periodes voor ons gezin en iedereen daar omheen. Zelfs nu op mijn 39ste kan ik nog de ontreddering en de eenzaamheid voelen. Als kind begrijp je weinig van rouw. Het verwerken van een verlies is een grote klus waar kinderen wel wat hulp bij kunnen gebruiken.”

Gelukkig was er buurvrouw Els; haar grote steun. ,,Ze liet me mezelf zijn. Ik maakte mijn huiswerk aan haar keukentafel. Ik mocht meehelpen met taart bakken en ze leerde me naaien.‘’  Ellen wenst ieder rouwend kind een zogenoemde ‘hulp-volwassene’ toe. Dreezens schreef haar ‘Doorleefboek’ waarin ze rouwende kinderen op de basisschool en hun ‘hulp-volwassene’ een manier biedt om met alle emoties rondom rouw aan de slag te gaan.

Quote

Ze liet me mezelf zijn

Psycholoog dr. Ellen Dreezens

Hulp-volwassene

Volledig scherm
Foto ter illustratie © Thinkstock

Iedereen uit de cirkel van een kind kan een ‘hulp-volwassene’ zijn, je hebt daar geen speciale vaardigheden voor nodig. Ellens belangrijkste tip: als je ruimte laat voor stiltes en elkaar niet perse aan hoeft te kijken (tijdens de afwas, of een autorit) is het voor kinderen gemakkelijker om te praten over wat ze bezig houdt. Maar je kunt emoties ook uiten zonder te praten. Spelen is voor kinderen een goede manier om te oefenen met emoties en ze te leren begrijpen. Veel kinderen gaan liever iets fysieks doen, zoals hard tegen een bal schoppen of op de trampoline springen. Wissel daarom gesprekjes af met spel. Het gaat erom met kinderen te communiceren en begrip te krijgen voor hun gevoelens.

,,Het is voor een volwassene niet gemakkelijk om in te schatten hoe je met een rouwend kind omgaat”, vertelt Dreezens. Volwassenen zijn heel vaak bang dat ze iets verkeerd doen en ze het kind daarmee beschadigen. Maar wanneer je echt open staat voor wat het kind allemaal voelt, en dit accepteert kun je eigenlijk niet zo veel fout doen.

Het Doorleefboek staat vol met handige informatie en oefeningen. Wat kun je doen als het kind zijn emoties niet kan uiten, hoe kun je om gaan met boosheid, noem maar op. Je hoeft als hulp-volwassene dus niet helemaal alleen te bedenken hoe je een kind dat rouwt kunt begeleiden, het Doorleefboek kan daarbij als leidraad dienen.

Volledig scherm
© rv

*Dit is een wekelijkse bijdrage van de Universiteit van Nederland

De Universiteit van Nederland heeft ook een podcast. Vind afleveringen terug op Spotify en iTunes.

Bekijk hieronder meer video’s van de Universiteit van Nederland:

  1. De Monocerotiden komen eraan! Nu maar hopen dat we ze kunnen zien
    Meteorenregen

    De Monoceroti­den komen eraan! Nu maar hopen dat we ze kunnen zien

    De Monocerotiden komen eraan! ‘De wát’, vraag je je wellicht af. Juist, de Monocerotiden. Een zwerm meteoren die doorgaans voor weinig vuurwerk zorgt. Dit jaar is dat naar verwachting anders. In de late nacht van donderdag en vroege ochtend van vrijdag zouden er tientallen, zo niet honderden, meteoren te zien moeten zijn. De grootste piek duurt niet veel langer dan 11 minuten. Dus opletten geblazen, want het is voorbij voor je het weet.
  2. Hondenjaar toch niet hetzelfde als zeven mensenjaren: zo bereken je de ‘echte’ leeftijd van je viervoeter

    Hondenjaar toch niet hetzelfde als zeven mensenja­ren: zo bereken je de ‘echte’ leeftijd van je viervoeter

    Wetenschappers hebben een nieuwe methode ontwikkeld om de ‘echte’ mensenleeftijd van honden te berekenen. In plaats van een simpele rekensom bekijken ze de verandering in het dna van de hond en leggen ze die naast het veranderende dna van de mens. Daarna volgt een veel lastigere rekensom. Het wijdverbreide idee dat de mensenleeftijd van jouw hond zijn ‘eigen leeftijd keer zeven' is, kan daarmee in de prullenbak.