Volledig scherm
Water lijkt in de ruimte ruimschoots voorhanden te zijn, zoals op exoplaneet Kepler-22b © REUTERS

Ruimte kent ontelbare waterwerelden: 'Leven kan universeel fenomeen zijn'

Water is onontbeerlijk voor het leven op aarde en het is niet onuitputtelijk. Dat bleek wel tijdens de aanhoudende droogte van de afgelopen maanden. Maar in de ruimte lijkt water ruimschoots voorhanden. Astronomen zijn van mening dat er in het heelal honderden zo niet duizenden ‘waterwerelden’ bestaan. Planeten die beschikken over de basiselementen voor het ontstaan en onderhouden van leven.

Volledig scherm
Sommige exoplaneten zijn wel vier keer groter dan de aarde, maar als de omstandigheden juist zijn kan er volgens wetenschappers leven ontstaan © EPA

Die talloze waterwerelden, zo blijkt uit recent onderzoek, zouden volledig bedekt zijn met het universele levensvocht. Gigantische oceanen die, zo beweren de sterrenkijkers, mogelijk ook buitenaards leven herbergen. Water zou zelfs het hoofdbestanddeel van de zogenaamde exoplaneten zijn.

Die werelden buiten ons zonnestelsel zijn twee tot vier keer zo groot als onze aarde, zegt een groep van internationale wetenschappers. Hun bevindingen werden afgelopen week gepresenteerd tijden de Goldschmidt-conferentie, een chemiecongres in het Amerikaanse Boston.

50 procent water

Volledig scherm
Impressie van exoplaneet Trappisst-1f, die zich op de juiste afstand van zijn ster bevindt om vloeibaar water te bevatten © AP

Wetenschappers hebben tot nu toe zo’n 4.000 van dit soort planeten ontdekt. 35 procent ervan, zo’n 1.400 exemplaren, zouden waterwerelden kunnen zijn. Data van de Keplertelescoop, die het zwerk afspeurt naar exoplaneten, en de ESA-ruimtekijker Gaia zou aantonen dat veel planeten wel tot 50 procent uit water bestaan. Ter vergelijking: het water op aarde bedraagt slechts 0.02 procent van het totale gewicht.

,,Het was een enorme verrassing om te beseffen dat er zoveel waterwerelden zijn’’, zegt Li Zeng, hoofdonderzoeker aan de vermaarde Harvard Universiteit. ,,Het is water, maar niet zoals we doorgaans hier op aarde aantreffen. De oppervlaktetemperatuur wordt geschat op 200 tot 500 graden Celsius.’’
Volgens de wetenschapper zou de atmosfeer voornamelijk uit waterdamp bestaan, met daaronder een vloeibare onderlaag. ,,Dieper, rond de harde rotskern, zal men naar verwachting water in de vorm van compact ijs aantreffen.’’

Water is een van de meest voorkomende stoffen in het heelal en minder kostbaar en zeldzaam dan hier op aarde en op andere planeten binnen ons zonnestelsel. ,,Leven kan een universeel fenomeen zijn’’, stelt Zeng. De onderzoeker sluit niet uit dat ook intelligent leven zich op de waterwerelden kan ontwikkelen. ,,Waar en wanneer de omstandigheden juist zijn, zal leven ontstaan. Het kan zich ontwikkelen in bepaalde lagen nabij het oppervlak, waar de druk, de temperatuur en de chemische samenstelling juist zijn.’’