Volledig scherm
CBD-olie © Getty Images

Gebruik van cannabisolie is niet zonder risico

Aan cannabidiol, kortweg CBD, worden allerlei wondereffecten toegedicht. Het hennepextract zou helpen bij huid- en slaapproblemen en pijn en ontstekingen tegengaan. Maar hard bewijs ontbreekt en er is nogal eens wat mis met de kwaliteit.

Wie wel eens googelt naar kwaaltjes, heeft ze ongetwijfeld gezien: de advertenties voor CBD. Het wordt aangeprezen als wondermiddel tegen een enorm scala aan ziekten en ongemakken, van migraine en puistjes tot epilepsie en multiple sclerose. Soms wordt zelfs gezegd dat het kan helpen tegen kanker.

Mooie claims

Volledig scherm
© AFP

CBD, afkorting voor cannabidiol, is net als THC een bestanddeel van de cannabisplant. Maar in tegenstelling tot THC veroorzaakt het middel geen high gevoel en is daarom legaal verkrijgbaar. De meeste CBD wordt verkocht in olie- of capsulevorm, via internet, in drogisterijen en apotheken. Een aantal druppels onder de tong zou wonderen verrichten.

Maar overtuigend wetenschappelijk bewijs voor alle mooie claims ontbreekt, vertelt Arno Hazekamp, biochemicus en cannabisonderzoeker. Hazekamp promoveerde in 2007 aan de Universiteit Leiden op onderzoek naar de gezondheidseffecten van cannabis. De opgedane kennis bracht hij in de praktijk bij Bedrocan, het bedrijf dat als enige in Nederland medicinale wiet mag produceren. Sinds 2016 is Hazekamp actief als onafhankelijk cannabis-consultant en onderzoekt hij onder meer CBD.

„De werkzaamheid van cannabidiol is klinisch nog maar weinig onderzocht en slechts in een aantal gevallen bewezen. Zo blijkt het effectief bij de behandeling van het syndroom van Dravet, een ernstige vorm van epilepsie bij jonge kinderen. Verder zijn er aanwijzingen dat het product mogelijk helpt bij angststoornissen en schizofrenie. Nieuw onderzoek druppelt maar langzaam binnen.”

Dubieus

Het gebrek aan bewijs weerhoudt fabrikanten er niet van ongefundeerde claims de wereld in te slingeren. Daarbij baseren sommige zich op dubieus onderzoek. Zo stuitte Hazekamp op een middel waarvan de maker beweerde dat het 52 keer beter door de darmen werd opgenomen dan het gemiddelde CBD-product. „Volgens de fabrikant was het allemaal door echte wetenschappers onderzocht, maar waar en door wie was nergens terug te vinden. Met kreunen en steunen gaf men uiteindelijk toe dat ze op heel kleine schaal een experiment hadden uitgevoerd op geïsoleerde muizendarm. Op basis daarvan beweerden ze dat hetzelfde effect bij mensen zou optreden.”

Maar fabrikanten rotzooien niet alleen met onderzoek. Ook analysecertificaten van laboratoria worden soms vervalst en op de website van het product geplaatst. Hazekamp: „Ik heb gevallen meegemaakt dat je het laboratorium belt dat zogenaamd de analyses heeft uitgevoerd en dat men aan de andere kant van de lijn vertelt dat het betreffende bedrijf helemaal geen klant is.”

Een ander probleem is de vervuiling die in veel CBD-producten wordt aangetroffen. Hazekamp verzamelde en onderzocht 46 monsters, afkomstig van thuismakers, webwinkels en drogisterijen. Veel staaltjes hadden te hoge THC-waarden, terwijl CBD-producten maximaal 0,05 procent THC mogen bevatten. Ook klopte het percentage CBD op het etiket vaak niet. In zeven gevallen zat er zelfs helemaal geen cannabidiol in. In een andere studie trof hij onder andere pesticiden en giftige oplosmiddelen aan.

Quote

Ik heb gevallen meegemaakt dat je het laboratori­um belt dat zogenaamd de analyses heeft uitgevoerd en dat men aan de andere kant van de lijn vertelt dat het betreffen­de bedrijf helemaal geen klant is

Niet zonder risico

Het gebruik van het middel is mogelijk niet zonder risico’s. Er is namelijk weinig bekend over de interactie met andere medicatie. Webwinkels en drogisterijen als Kruidvat registreren niet wat de bijwerkingen zijn, maar apotheken doen dat wel. „Die ontdekken nu dat het middel bij sommige mensen invloed heeft op bijvoorbeeld antidepressiva en anti-epileptische middelen”, aldus Hazekamp.

Dit komt doordat CBD en THC een blokkerend effect hebben op de lever-enzymen die betrokken zijn bij de afbraak en omzetting van medicatie. Hierdoor veranderen bloedwaarden en ontstaan andere (bij)werkingen.

Volledig scherm
© AFP

Tussen wal en schip

Dan is er ook nog de vraag hoeveel je van het product moet nemen om gezondheidseffecten te ervaren. Dagelijks een tiental druppels onder de tong, zoals op menig etiket wordt aanbevolen, is volgens Hazekamp onvoldoende. „Als je verschillende onderzoeken naast elkaar legt, dan kom je uit op 400 tot 500 milligram CBD per dag om een beetje effect te voelen. Dit betekent dat je dagelijks een heel flesje van 15 à 30 euro moet leegdrinken.”

Dat malafide producenten met hun fratsen wegkomen, komt volgens Hazekamp doordat CBD tussen wal en schip valt. „Het is niet echt een voedingssupplement of medicijn en ook geen narcoticum, want het bevat minder dan de maximaal toegestane waarde aan THC. Daarom draagt geen enkele instantie de verantwoordelijkheid. Zelfs de Voedsel- en Warenautoriteit treedt amper op.”

Dat sommige fabrikanten de boel besodemieteren, wil niet zeggen dat de hele markt verrot is, benadrukt Hazekamp. „Er is een flink aantal producenten dat ontevreden is met de huidige situatie. Het is slecht voor het imago van het product. Ook zij willen kwaliteit leveren.”

Keurmerk

Quote

We denken dat CBD veel potentie heeft en willen niet dat het aan onzin ten onder gaat

August de Loor, CAN (voorzitter)

Volgens Hazekamp moet er een keurmerk komen. „Wat de wereld van CBD nodig heeft, is een duidelijke kwaliteitsnorm en onafhankelijke inspecteurs die controleren of de regels worden nageleefd. Dan weten gebruikers waar ze aan toe zijn.”

Het Cannabinoïden Adviesbureau Nederland (CAN) werkt aan een keurmerk, dat in november moet verschijnen. Een belangrijke deelnemer aan het initiatief is kruidenhandel Jacob Hooy, marktleider in de verkoop van CBD. Het keurmerk moet gebruikers de garantie geven dat wat op het etiket staat ook daadwerkelijk in het product zit en er geen verontreinigingen aanwezig zijn. Middels een code op het etiket of de verpakking zouden alle ingrediënten te herleiden moeten zijn, tot aan de hennepplant.

„Het keurmerk moet ervoor zorgen dat ongefundeerde medische claims verdwijnen”, zegt August de Loor, voorzitter van CAN. „We denken dat CBD veel potentie heeft en willen niet dat het aan onzin ten onder gaat.”

Ook een keer CBD proberen? Jasper maakt CBD-granola, ideaal voor als je bijvoorbeeld (rug)pijnklachten hebt. Bekijk de video: