Volledig scherm
Is deze Paul McCartney een dubbelganger? Sommige fans zijn overtuigd van wel. © © The Hollywood Archive

‘Paul is dood’: de bekendste samenzweringstheorie over The Beatles zingt al 50 jaar rond

Op 12 oktober 1969 - precies vijftig jaar geleden - werd een van de belangrijkste samenzweringstheorieën uit de muziekwereld geboren: ‘Paul is dood’. Oftewel: Paul McCartney, bekend van The Beatles, zou in 1966 zijn gestorven en stiekem vervangen door een dubbelganger. Wat werd er precies beweerd? 

Precies vijftig jaar geleden kreeg Russ Gibb, een radiopresentator uit Detroit, een mysterieus telefoontje van een luisteraar. Die vroeg hem om ‘The White Album’ van The Beatles op te zetten en daarna de intro van ‘Revolution 9' achterstevoren af te spelen. Normaal gezien hoor je de woorden ‘number nine, number nine', maar plots hoorde Gibb ‘Turn me on, dead man’.  Vreemd allemaal, maar het werd nog mysterieuzer toen John Lennon aan  het einde van ‘Strawberry Fields Forever’ de woorden ‘I buried Paul’ (‘ik begroef Paul’) uitsprak. Meteen deden de wildste theorieën de ronde. Dit kon niets anders betekenen dan dat Paul McCartney dood en begraven was. Toch? Fans gingen dan ook meteen op zoek naar andere verborgen hints, en die vonden ze massaal. 

(Lees verder onder de foto.)

Volledig scherm
John als priester, Ringo als begrafenisondernemer, Paul als lijk en George als grafdelver. Het is een van de theorieën. © Ian McMillan, C/O Apple Corps

Zo kwam de Michigan Daily twee dagen later met een lugubere verklaring voor de cover van het album ‘Abbey Road’: het was niet meer of minder dan een begrafenisoptocht. John Lennon, in witte kleren, was de priester. Ringo Starr, in zwarte outfit, was de begrafenisondernemer. Paul was uiteraard het lijk en George Harrison, in blauwe jeans, was de grafdelver. 

Alle theorieën ondersteunen trouwens dit raadselachtige, nog steeds rondzingende verhaal: Paul ‘stierf‘ op 9 november 1966. De nacht voor ‘A stupid Bloody Tuesday’ (uit het liedje ‘I Am The Walrus’) verliet hij Abbey Road en schoot zichzelf door het hoofd in zijn auto. Op woensdagochtend om vijf uur werd hij officieel doodverklaard (Officially Pronounced Dead, OPD ). De andere bandleden besloten echter om zijn dood geheim te houden en vervingen de dode Paul door een dubbelganger. 

Volgens de theorie draagt George daarom een badge met ‘OPD’ op de cover van ‘Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band’. Op de hoes van ‘Abbey Road' draagt Paul zijn sigaret in zijn rechterhand, maar de échte Paul was linkshandig. Fans geloofden dat het woord ‘walrus’ Grieks was voor lichaam (wat niet zo is, het is Scandinavisch). Maar aangezien ‘I Am the Walrus’ eindigt met een stukje uit ‘King Lear’ waarin je Oswald hoort roepen ‘Oh, untimely death!’ (‘Oh, vroegtijdig overlijden!’ red.), zagen ze daar  een bevestiging in. Zeker omdat John Lennon in ‘Glass Onion’ zingt: ‘Here’s another clue for you all / The Walrus was Paul’ (‘hier is nog een tip voor jullie/ Paul was de walrus/het lichaam’). Of wanneer ze ‘Side Two’ van ‘The White Album’ vlak na ‘I’m So Tired’ achterstevoren afspeelden, hoorden ze ‘Paul is dead, man, miss him, miss him’. (‘Paul is dood, man, mis hem, mis hem’)

(Lees verder onder de foto.)

Volledig scherm
Ook deze cover zou heel wat bewijzen bevatten. © PR

Toen de geruchten de ronde begonnen te doen, was Paul natuurlijk helemaal niet dood. Hij was simpelweg in afzondering in Schotland met zijn vrouw Linda en hun zes weken oude dochter Mary. ,,Iemand van het kantoor belde me op en zei: ‘Kijk Paul, je bent dood.’ En ik antwoordde: ‘Daar ben ik het niet helemaal mee eens.”, vertelde de muzikant in 1974 aan muziekblad Rolling Stone. ,,Ze zeiden: ‘Wat ga je eraan doen? Het is erg groot aan het worden in Amerika. Je bent dood.’ En ik zei: ‘Laat het gewoon zo, laat het ze maar zeggen. Het gaat waarschijnlijk de beste publiciteit zijn die we ooit gehad hebben, en het enige wat ik moet doen is in leven blijven.’”

Onnozel

John Lennon vond de hele heisa iets minder grappig. 14 dagen na dat mysterieuze telefoontje, belde hij zelf naar het radiostation in Detroit. Hij brieste: ,,Dit is het meest onnozele gerucht dat ik ooit heb gehoord.” En hij ontkende dat er geheime boodschappen in hun muziek zaten:  ,,Ik weet niet hoe platen van The Beatles klinken als je ze achterstevoren afspeelt: ik doe dat nooit.” En ook de theorie over de hoes van ‘Abbey Road’ vond hij nonsens:  ,,Ze zeggen dat ik een wit, religieus pak aanhad. Ik bedoel, droeg Humphrey Bogart een wit, religieus pak? Het enige wat ik heb is een leuk pak van Humphrey Bogart.” En ook voor die I buried Paul-opmerking had John een goede uitleg: ,,Op die bepaalde opname, overstemde mijn gitaar het geluid van Paul”, klonk het. 

Hoewel het merendeel van het publiek een jaar later wel besefte dat Paul effectief nog leefde, blijven sommige fans rotsvast in de theorie geloven en naar bewijzen daarvan zoeken. En dat heeft soms vervelende gevolgen voor Paul zelf, zo vertelde hij in 2009 aan Mojo. ,,Ik denk dat het ergste wat er gebeurde, is dat ik zag dat mensen me van heel dichtbij begonnen te bestuderen: ‘Hebben zijn oren er wel echt altijd zo uitgezien?’”