Duitse museummedewerkers pakken de Wouwse beelden zorgvuldig in voordat ze op transport gaan naar Paderborn, voor de expositie Peter Paul Rubens en de Barok in het Noorden.
Volledig scherm
Duitse museummedewerkers pakken de Wouwse beelden zorgvuldig in voordat ze op transport gaan naar Paderborn, voor de expositie Peter Paul Rubens en de Barok in het Noorden. © Wim Brooijmans, parochie Onze Lieve Vrouw in het Woud

Wouwse heiligen op reis, Duitsers verrukt over topkunst uit Lambertuskerk

WOUW - Al een paar honderd jaar zijn allerlei heiligen en zaligen thuis in de Wouwse Lambertuskerk, maar nu zijn vijf van hen toch voor een tijdje vertrokken: naar een grote kunstexpo in Paderborn.

Het gaat om houten beelden van de heilige Martinus en  Gerardus, de deugden Amor Divinus (goddelijke liefde) en  Fides (geloof) en een beeld van de Italiaanse kardinaal Bona. Het vijftal werd onlangs opgehaald door kunstexperts van het aartsbisschoppelijk museum in Paderborn. 

Duits museum knapt beelden zelf op

De museumexperts poetsen de beelden helemaal op en dan kunnen ze vanaf 29 mei meedoen aan de tentoonstelling ‘Peter Paul Rubens en de Barok in het noorden’ met schilderijen van de grote Vlaamse meester uit de 16e- en 17e eeuw. 

De Wouwse heiligenbeelden en hun consoles in het Duits museumatelier in Paderborn. Daar worden ze opgeknapt voor de expositie. Links vooraan Fides (geloof), een van de drie theologische deugden. Het vrouwenfiguur houdt een kelk, een boek en een kruis vast. Met haar rechtervoet staat ze op een draak (symbool voor ongeloof of de duivel. Gemaakt door Ludovicus Willemsens.
Volledig scherm
De Wouwse heiligenbeelden en hun consoles in het Duits museumatelier in Paderborn. Daar worden ze opgeknapt voor de expositie. Links vooraan Fides (geloof), een van de drie theologische deugden. Het vrouwenfiguur houdt een kelk, een boek en een kruis vast. Met haar rechtervoet staat ze op een draak (symbool voor ongeloof of de duivel. Gemaakt door Ludovicus Willemsens. © Wim Brooijmans, parochie Onze Lieve Vrouw in het Woud

,,Ze kwamen vorig jaar bij ons terecht”, zegt Wim Brooijmans van het Wouwse parochiebestuur,  ,,vanwege twee beelden die Ludovicus Willemsens heeft gemaakt, een Antwerpse beeldhouwer die van 1690 tot 1699 ook in Paderborn werkte. Hij wordt gezien als een kunstenaar die de Barok naar Paderborn heeft gebracht.”

Quote

Duitsers waren zó enthousi­ast, dat ze er vijf meenamen in plaats van twee

Wim Brooijmans, Lid parochiebestuur Onze Lieve Vrouw in het Woud

De Duitsers waren zó verrukt van de beelden, zegt Brooijmans, dat ze er vijf in plaats van twee meenamen. ,,Ik zei voor de grap ‘neem ze alle 32 maar mee’. Als ze dan allemaal een opknapbeurt zouden krijgen... 

Engelen met het hoofd van de heilige Martinus, ook één van de Wouwse beelden die nu in Paderborn zijn. Het wordt toegeschreven aan de Antwerpse beeldhouwer Hendrik Frans Verbruggen.
Volledig scherm
Engelen met het hoofd van de heilige Martinus, ook één van de Wouwse beelden die nu in Paderborn zijn. Het wordt toegeschreven aan de Antwerpse beeldhouwer Hendrik Frans Verbruggen. © Wim Brooijmans, parochie Onze Lieve Vrouw in het Woud

,,De restaurateurs halen onder meer de waslaag eraf om bij de oorspronkelijke eikenhouten kleur te komen. Als de beelden na de expositie terug gaan naar hier, brengen ze opnieuw een beschermende waslaag aan.”

Beelden gered van vernieling in oorlog 

Het bijzondere aan de beelden is niet alleen de kunsthistorische waarde. Voor Wouwenaren hebben ze ook een emotionele waarde omdat ze in de Tweede Wereldoorlog bij toeval aan vernieling zijn ontkomen. 

Brooijmans: ,,In 1944 zijn de 32 beelden uit het koorgestoelte gehaald en onder de grond onder stro verstopt om ze te beschermen tegen eventuele plannen van de Duitsers om de kerk op te blazen. Door die actie  zijn ze gered toen de kerk inderdaad verwoest werd.”

Oude foto van het heropgraven van de beelden na de bevrijding. Slimme wouwenaren hadden ze in stro onder de grond verstopt om ze te beschermen tegen oorlogsgeweld. De beelden waren onderdeel van het koorgestoelte dat in 1827 naar Wouw kwam. Dat kunstwerk was eigenlijk bedoeld voor een nog te stichten abdij van Hemiksen, maar werd geschonken aan de Lambertuskerk. Het koorgestoelte overleefde de oorlog niet.
Volledig scherm
Oude foto van het heropgraven van de beelden na de bevrijding. Slimme wouwenaren hadden ze in stro onder de grond verstopt om ze te beschermen tegen oorlogsgeweld. De beelden waren onderdeel van het koorgestoelte dat in 1827 naar Wouw kwam. Dat kunstwerk was eigenlijk bedoeld voor een nog te stichten abdij van Hemiksen, maar werd geschonken aan de Lambertuskerk. Het koorgestoelte overleefde de oorlog niet. © parochie Onze Lieve Vrouw in het Woud

Voor Brooijmans was het ‘interessant en opwindend’ om dat verhaal te vertellen tijdens een persconferentie rond de expo, waar zelfs de Duitse televisie bij aanwezig was. ,,Hun kerk in Paderborn werd vernield door Britse bommen, onze kerk door de Duitsers.”

Uitlenen beelden past bij 75 jaar vrede

,,En nu, 75 jaar later, worden onze geredde Nederlandse beelden tentoongesteld in Duitsland. Dat is een mooie vredesgedachte, vind ik. En natuurlijk is het voor de uitstraling van de Lambertuskerk ook prachtig dat onze beelden tijdens zo'n belangrijke expositie te zien zijn. Ja, ik ben er heel trots op.”

De heilige Gerardus, abt en martelaar uit de 12e eeuw, vertrok onlangs naar Paderborn, zo'n 350 kilometer van Wouw, samen met nog vier beelden. Gemaakt door Ludovicus Willemsens.
Volledig scherm
De heilige Gerardus, abt en martelaar uit de 12e eeuw, vertrok onlangs naar Paderborn, zo'n 350 kilometer van Wouw, samen met nog vier beelden. Gemaakt door Ludovicus Willemsens. © Parochie Onze Lieve Vrouw in het Woud.

De Wouwse beelden zijn tot 25 oktober te zien in Paderborn en keren in november terug op het oude vertrouwde nest, gerestaureerd en wel. 

Wim Brooijmans (tweede van links) geeft Christoph Stiegemann een hand bij de overhandiging van de Wouwse topstukken. De laatste is directeur van het Erzbischöfliches Diözesanmuseum und Domschatzkammer in Paderborn.
Volledig scherm
Wim Brooijmans (tweede van links) geeft Christoph Stiegemann een hand bij de overhandiging van de Wouwse topstukken. De laatste is directeur van het Erzbischöfliches Diözesanmuseum und Domschatzkammer in Paderborn. © Parochie Onze Lieve Vrouw in het Woud