Wedergeboorte van Sprundelse Geheimen van de Rozenkrans

HOOGLAND/SPRUNDEL - Zij zijn uniek, maar beschadigd: de Geheimen van de Rozenkrans. Restauratie  van de iconische monumentjes moet het Sprundelse Fatimapark luister bij zetten. Als opmaat naar meer. Want het dorp koestert het religieus erfgoed.

Het heeft wel wat van een expeditie, bijna een soort pelgrimage. Als eerbetoon aan vakwerk, kunstenaarschap en religieus erfgoed zijn we op zoek naar het atelier van Serge van Druten. Hij levert een onmisbaar aandeel in de restauratie van de Geheimen van de Rozenkrans. Samen een vijftiental zwaar gehavende stenen medaillons van het Sprundelse Fatimapark. De beeldhouwer doet specialistenwerk dat maar aan weinigen wordt toevertrouwd.

Met eigen ogen

Gids is Jac van Trijp, projectleider namens Beleef Sprundel. Hij gaat voor het eerst met eigen ogen in Hoogland zien hoe de klus er voor staat. Op de rand van Amersfoort markeert het boerenland de scherpe scheiding met de stedelijke ontwikkeling. Eenmaal op het door bomen omzoomde slingerweggetje begint een andere wereld. Een wereld met verborgen bijzonderheden en verrassende juweeltjes.

We naderen het verborgen domein van Serge van Druten, die door het hele land zijn visitekaartjes achterliet bij grote en kleinere restauratieprojecten. Van het Paleis op de Dam tot aan de St. Janskathedraal in Den Bosch en de Grote kerk van Breda. Voor de Geheimen van de Rozenkrans werkt Van Druten samen met restaurateur Michiel Overhoff, die nog voor de zomer kopjes en andere ontbrekende delen in de medaillons in Sprundel hoopt te monteren. Overhoff, verbonden aan de faculteit der geesteswetenschappen van de universiteit van Amsterdam is deze dag echter verhinderd. Beiden staan in goed contact met elkaar; dat scheelt veel overbodig werk.

Volledig scherm
Serge van Druten voor zijn atelier in Hoogland. © Herbert Kats

De beeldhouwer werkt in een kotje, ver verstopt achter een loonbedrijf. Het terrein biedt de aanblik van een hippie-enclave. Met een verloren borstbeeld van Michiel de Ruyter op het erf, een overvloed aan opgestapelde vrachtcontainers en een vriendelijk kwispelende hond. Die heeft meteen in de gaten dat Jac van Trijp loon in natura heeft meegebracht. ,,Oh, Brabantse worstenbroodjes’’, zegt Serge van Druten even later bij het welkom. Zonder een spoor van verrassing overigens. Hij weet met wie hij van doen heeft.

Van Druten oogt als de ruige vorst van een minuscuul koninkrijk vol ornamenten en tekeningen. Bij de ingang van zijn kleine werkkeet heeft hij een dekzeil gespannen. ,,Het tocht hier anders recht binnen.’’ Buiten staan stenen onderdelen bedoeld voor een ander kerkproject, in verschillende staten van gereedheid. Serge wisselt zijn klussen af. ,,Dat houdt je scherper.’’

Volledig scherm
Herstelwerk aan de geheimen van de Rozenkrans. Foto Paul Groeneveld / Pix4Profs © Foto Paul Groeneveld / Pix4Profs

De beeldhouwer werkt het liefst zónder kunstlicht. Als hij zijn aandeel in de Geheim van de Rozenkrans toont, gaat de tl-balk uit. ,,Zo ziet je het veel beter.’’ De vormen en hun reliëf komen tot leven. De krappe werkplaats is bezaaid met epitafen en schetsen. Maar steenhakken doet Serge buiten. Binnen werkt hij aan de medaillons die de uit 1948 stammende Geheimen van Sprundel weer compleet moeten maken. Het is een klus met aanzien, want de Rijksdienst Cultureel Erfgoed stelde al vast dat groep bijzondere beelden rond de Sprundelse begraafplaats in de omliggende landen hun gelijke niet kennen.

Voor de reconstructie moet Serge een beetje religieus detective spelen. ,,Ik krijg het idee dat er meerdere kunstenaars aan hebben gewerkt. Of iemand die af en toe een maandagmorgen-bui had’’, grijnst hij. Een deel van de vijftien beelden leek lange tijd onherstelbaar vernield. ,,Het moet gewoon weer mooi worden.’’ Terwijl Jac van Trijp toekijkt meldt hij: ,,Ik ben nu bezig met de Annunciatie’’, verwijst hij naar de aangekondigde geboorte van Christus.

Quote

Dit vertelt het verhaal
aan mensen die
niet konden lezen

Serge van Druten, kunstenaar

Aan Serge vooral de taak om terug te toveren wat er niet meer is. Tegelijk is er ruimte om er net even een eigen touch aan te geven. Zoals bij de ogen van een figuur waar origineel een minuscuul balletje van klei was aangebracht. Niet fraai, oordeelt de beeldhouwer en hij spatelt er vaardig oogleden bij die het personage veel meer uitdrukking geven. Een kwestie van vele jaren ervaring ambachtelijkheid en kunstenaarschap. Soms is het raden, soms onderbuikgevoel, vaak grondig spitwerk. ,,Ik pak regelmatig een boek er bij’’, verwijst hij naar een naslagwerk vol iconografie dat op het overvolle werkblad ligt. ,,Maar ik kijk ook wel op internet. Veel van die religieuze taferelen worden op dezelfde manier uitgebeeld.’’

Bedenken en vormgeven

Hij houdt wel van dit soort klussen, bekent hij. ,,Hoe meer detail, hoe leuker.’’ Zelf zou hij ook wel eens zo’n vertelling willen bedenken en vormgeven. ,,Zonder geloof erin. Of over de zondeval.’’ Weer die grijns. Dan weer serieus: ,,Je moet dit zien als een middel om mensen die niet konden lezen een verhaal te vertellen. Het onderwijs van toen.’’

De beeldhouwer maakt op basis van zijn schetsen complete replica’s van elk van de geschonden Geheimen. Uit die in gips uitgevoerde medaillons haalt restaurateur dan de delen die in Sprundel ontbreken. ,,Het is wel belangrijk om te weten hoe hij het afwerkt. Moet ik het helemaal glad maken of zie je daar toch niets van door het laagje dat hij er overheen zet.’’

Projectleider Jac van Trijp van Beleef Sprundel hoopt dat de beelden eind juni weer compleet zijn. Beleef Sprundel heeft grootste plannen rond het Fatimapark, dat moet helpen om de in religieus erfgoed geïnteresseerde recreant naar het dorp te lokken.

Volledig scherm
Serge van Druten werkt aan het herstel van de Geheimen van de Rozenkrans in Hoogland. Opdrachtgever Jac van Trijp (midden) van Dorpswerk Sprundel luistert op de achtergrond mee. © Foto Paul Groeneveld / Pix4Profs
BN DeStem gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement