Volledig scherm
Een van de huurders van een volkstuintje op 't Zand is de montessorischool. Kinderen van deze school komen in het seizoen elke dinsdagmiddag in hun tuin werken.

We zijn net boeren, altijd klagen over het weer'

09 apr 2008, 07:27 - ROOSENDAAL - ' Door Jan van Zuilen ROOSENDAAL - De eerste indruk bij binnenkomst in de kantine op het volkstuincomplex 't Zand is nogal vooroordeel bevestigend: een paar mannen met een bak koffie rond de kachel, nog een ouderwets plattebuis, en aan het aanrecht twee vrouwen die de afwas doen.

"Nee, het feminisme heeft hier zijn intrede nog niet echt gedaan", lachen de dames. Maar dat is maar gekheid. Het tegendeel is waar. Voor een typisch mannelijk bolwerk als een volkstuin eigenlijk is, is 't Zand behoorlijk gefeminiseerd. De voorzitter (Marianne Weemaes) is een vrouw en de dames Anneke van den Berg en Wilma Goorden, die we aan het begin van het artikel bezig zagen met de afwas, zijn respectievelijk voorzitter en penningmeester van de feestcommissie voor de viering van het 25-jarig jubileum van het volkstuinencomplex aan de Visdonkseweg. Bovendien heeft 't Zand ook gewoon veel vrouwen met een eigen volkstuintje onder haar leden. Wilma Goorden is daar een voorbeeld van. Haar man geeft niet zo veel om tuinieren, zij des te meer. "Alleen ziet mijn tuin er wel wat anders uit dan de gemiddelde tuin hier op 't Zand. Ik kweek vooral bloemen en maar op een klein hoekje groente."



Voorzitter Marianne Weemaes is een van de elf leden van het eerste uur. "We zijn hier 25 jaar geleden letterlijk en figuurlijk in de modder begonnen. Het voorjaar van 1983 was nog veel slechter dan nu, maar we hebben nooit meer zo'n goed jaar gehad. Wat dat betreft heb ik wel geleerd dat het met de natuur altijd wel goed komt."



Veel verstand van tuinieren hadden die eerste pioniers niet. Weemaes: "We leerden het elkaar en dat is eigenlijk nog steeds zo. Legendarisch is het verhaal van een vrouw die pas lid geworden was, aardappels had gepoot en aan haar buurman vroeg: wanneer komen er nu aardappels aan die stengel."



De volkstuin zag er toen heel anders uit dan nu, zegt Weemaes. "We hadden nog geen clubhuis, maar een oude caravan en verder bestond toen nog de regel dat je niet hoger mocht bouwen dan zestig centimeter." Dat was een eis van de gemeente. Diezelfde gemeente stond op enig moment iemand toe om wel hoger te bouwen. Weemaes: "Toen heb ik meteen gezegd: als je er één toestemming geeft, moet je ze allemaal toestemming geven. En dan is dit het resultaat." Daarmee bedoelt Weemaes een volkstuincomplex waar op bijna elk tuintje wel een bouwwerk staat: een tuinhuisje, een kas of een plastic overkapping. Het doet wat rommelig aan, maar dat komt volgens Jacques van Dongen, pr-man van de feestcommissie ook omdat alles net gesnoeid is. " Van de zomer als alles begroeid is, vallen die bouwwerken minder op."



De volkstuin heeft een harde kern van leden die al jaren een volkstuintje hebben en vrijwel dagelijks, ook in de winter, naar hun tuintje komen, om er in te werken, maar ook om met elkaar te kletsen in het clubhuis dat om die reden de toepasselijke naam 'Praethuys' heeft. Toch is het niet verplicht om te socialisen. Van den Berg: "We hebben ook leden die bij binnenkomst vriendelijk gedag zeggen, naar hun eigen tuin gaan en na een paar uurtjes houdoe zeggen en weer naar huis gaan. Dat geeft niks. Even goede vrienden." Wel wordt verwacht dat mensen hun tuintje goed verzorgen en de buren niet tot last zijn. Dat gaat wel eens mis. "Dan krijgen ze een brief en als ze dan nog niks aan hun tuin doen, wordt de boel onder gespit en worden ze geroyeerd", zegt Weemaes, die bij de volkstuinders hoog staat aangeschreven voor de manier waarop ze het volkstuinencomplex bestiert. "Ze heeft echte haviksogen, ze ziet het meteen als iemand wat aan zijn tuin heeft veranderd en ze zal er ook onmiddellijk iets van zeggen als het niet volgens de regels is", zegt Van den Berg.



Het merendeel van de leden heeft een volkstuintje als hobby. Hen deert het ook niet als tegen de tijd dat de sperziebonen rijp zijn, ze in de supermarkt bijna niks kosten. "Dat is misschien wel zo, maar die uit je eigen tuin zijn wel tien keer lekkerder", zegt Van den Berg. "En niet alleen omdat ze verser zijn, maar ook omdat ze met liefde zijn gekweekt", vult Weemaes aan.



En volkstuinders zijn net als de boeren. "Altijd klagen over het weer. Als de zon schijnt, willen ze dat het regent en als het regent is het te nat. " En ze zijn ook net als vissers; altijd opscheppen tegen elkaar wie de dikste prei en de grootste uien heeft. "Als ze een emmertje aardappels rooien zullen ze er bij het weggaan altijd op letten dat de kleintjes onderin en de grootste bovenop liggen."



Het verloop is gering. Weemaes "De voornaamste reden om op te zeggen is dat mensen te oud worden. Onder nieuwe leden is het verloop wel groot, dat komt omdat mensen soms niet weten waar ze aan beginnen. We hebben er gehad die dachten dat het volstond om in april te zaaien en dan in juli terugkomen om te oogsten, maar zeker in het groeiseizoen, moet je je tuin echt goed onderhouden, anders staat groeit het onkruid je in een mum van tijd letterlijk boven het hoofd. Mensen die dat onderschatten haken overigens meestal meteen het eerste jaar ook meteen weer af. Dit jaar hebben we toevallig extra veel verloop gehad met elf tuinen die vrij kamen, maar net vandaag (maandag, red.) hebben we de laatste weer verhuurd." De eerste indruk bij binnenkomst in de kantine op volkstuincomplex 't Zand aan de Visdonkseweg in Roosendaal is nogal vooroordeelbevestigend: een paar mannen met een bak koffie rond de kachel, nog een ouderwetse plattebuis, en aan het aanrecht twee vrouwen die de afwas doen. "Nee, het feminisme heeft hier zijn intrede nog niet gedaan" , lachen de dames. Maar dat blijkt maar gekheid. Het tegendeel is waar. Voor een typisch mannenbolwerk als een volkstuin eigenlijk is, is 't Zand behoorlijk gefeminiseerd, de voorzitter (Marianne Weemaes) is een vrouw en de dames Anneke van den Berg en Wilma Goorden, die we aan het begin van het artikel bezig zagen met de afwas, zijn respectievelijk voorzitter en penningmeester van de feestcommissie voor de viering van het 25-jarig jubileum van het volkstuinencomplex aan de Vosdonkseweg. Bovendien heeft 't Zand ook gewoon veel vrouwen met een eigen volkstuintje onder haar leden. Wilma Goorden is daar een voorbeeld van. Haar man geeft niet zo veel om tuinieren, zij des te meer. "Alleen ziet mijn tuin er wel wat anders uit dan de gemiddelde tuin hier op 't Zand. Ik kweek vooral bloemen en maar op een klein hoekje groente."



Marianne Weemaes is een van de elf leden van het eerste uur. "We zijn hier 25 jaar geleden letterlijk en figuurlijk in de modder begonnen. Het voorjaar was toen nog veel slechter dan nu, maar we hebben nooit meer zo'n goed jaar gehad. Wat dat betreft heb ik wel geleerd dat het met de natuur altijd wel goedkomt."



Veel verstand van tuinieren hadden die eerste pioniers niet. Weemaes: " We leerden het elkaar en dat is eigenlijk nog steeds zo. Legendarisch is het verhaal van een vrouw die pas lid geworden was, aardappels had gepoot en aan haar buurman vroeg: wanneer komen er nu aardappels aan die stengel."



De volkstuin zag er toen heel anders uit dan nu, zegt Weemaes. "We hadden nog geen clubhuis, maar een oude caravan en verder bestond toen nog de regel dat je niet hoger mocht bouwen dan 60 centimeter." Dat was een eis van de gemeente. Diezelfde gemeente stond op enig moment iemand toe om wel hoger te bouwen. Weemaes: "Toen heb ik meteen gezegd: als je er een toestemming geeft, moet je ze allemaal toestemming geven. En dan is dit het resultaat." Daarmee bedoelt Weemaes een volkstuincomplex, waar op bijna elk tuintje wel een bouwwerk staat: een tuinhuisje, een kas of een plastic overkapping. Het doet wat rommelig aan, maar dat komt volgens Jacques van Dongen, pr-man van de feestcommissie ook omdat alles net gesnoeid is. " Van de zomer als alles begroeid is, vallen die bouwwerken minder op."



De volkstuin heeft een harde kern van leden, die al jaren een volkstuintje hebben en vrijwel dagelijks, ook in de winter, naar hun tuintje komen om er in te werken, maar ook om met elkaar te kletsen in het clubhuis dat om die reden de toepasselijke naam 'Praethuys' heeft. Toch is het niet verplicht om te 'socializen'. Van den Berg: "We hebben er ook bij die binnenkomen, vriendelijk gedag zeggen, naar hun tuin gaan en na een paar uurtjes houdoe zeggen en weer naar huis gaan. Dat geeft niks. Even goede vrienden." Wel wordt verwacht dat mensen hun tuintje goed verzorgen en de buren niet tot last zijn. Dat gaat wel eens mis. "Dan krijgen ze een brief en als ze dan nog niks aan hun tuin doen, wordt de boel ondergespit en worden ze geroyeerd", zegt Weemaes, die bij de volkstuinders hoog staat aangeschreven voor de manier waarop ze de volkstuin leidt. "Ze heeft echte haviksogen, ze ziet het meteen als iemand wat aan zijn tuin heeft veranderd en ze zal er ook onmiddellijk iets van zeggen als het niet volgens de regels is", zegt Van den Berg.



Het merendeel van de leden heeft een volkstuintje als hobby. Hen deert het ook niet als tegen de tijd dat de sperziebonen rijp zijn, ze in de supermarkt bijna niks kosten. " Dat is misschien wel zo, maar die uit je eigen tuin zijn wel tien keer lekkerder", zegt Van den Berg. "En niet alleen omdat ze verser zijn, maar ook omdat ze met liefde zijn gekweekt", vult Weemaes aan. En ze zijn net als de boeren. "Altijd klagen over het weer. Als de zon schijnt, willen ze dat het regent en als het regent, is het te nat." En ze zijn ook net als vissers, altijd opscheppen tegen elkaar wie de dikste prei en de grootste uien heeft. "Als ze een emmertje aardappels rooien, zullen ze er bij het weggaan altijd op letten dat de kleintjes onderin en de grootste bovenop liggen."



Het verloop is gering. Weemaes " De voornaamste reden om op te zeggen, is dat mensen te oud worden. Onder nieuwe leden is het verloop wel groot; dat komt omdat mensen vaak niet weten waar ze aan beginnen. We hebben er gehad die dachten dat het volstond om in april te zaaien en dan in juni terug te komen om te oogsten, maar dat soort mensen haakt na een jaar meestal weer af. Dit jaar hebben we toevallig extra veel verloop gehad met elf tuinen die vrijkwamen, maar net vandaag (maandag, red.) hebben we de laatste weer verhuurd."

Volledig scherm
Bart de Jong snoeit de lavendel in de volkstuin van zijn zoon Arie.
Volledig scherm
Volkstuinencomplex 't Zand aan de Visdonkseweg in Roosendaal.
BN DeStem gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement