Volledig scherm
Op de zolder van het natuurhistorisch museum is een oud schilderij met daarop de landing van Willem I uit 1813 ontdekt. Ontdekker Bert Wijkhuizen poseert met het driedimensionale schilderij. © Pix4Profs/Marcel Otterspeer

Stokoud panorama-schilderij met Willem I komt boven water in Oudenbosch’ museum

OUDENBOSCH - Dat zelfs in kleine musea nog verborgen schatten opduiken, bleek vorige week in het Natuurhistorisch en Volkenkundig Museum in Oudenbosch. Daar trof een medewerker op de zolder een driedimensionaal schilderij met koning Willem I erop.

Museumvoorzitter Marcel Deelen spreekt van een ‘historische zoldervondst’ en een ‘spectaculaire ontdekking‘. ,,Onze technisch medewerker Bert Wijkhuizen was op zoek naar een plank, die hij kon gebruiken. Op de zolder is nog een schuine ruimte tussen het dak en ons depot. Daar stuitte hij op een groot object.‘’

Kurk

Volledig scherm
Schilderij landing van prins Willem I © Marcel Deelen/NVMO

Achter een schot kwam een schilderij in een dikke zwarte lijst tevoorschijn. Ontdaan van een dikke laag stof zag Wijkhuizen een tafereel van wat bij nader inzien een belangrijk stuk nationale geschiedenis verbeeldde. Hij haalde het werk uit het zolderkamertje en liet het de bestuursleden zien. Deelen: ,,Het is een driedimensionale verbeeltenis gesneden in verschillende lagen kurk. Dat op zich kom je al niet veel tegen, maar de afbeelding zelf is ook zeer bijzonder.‘’

De onbekende vervaardiger brengt de landing van koning Willem I te Scheveningen op 30 november 1813 tot uiting. Het is een werk van één meter bij 70 centimeter en, vanwege het gebruik van kurk, zeven centimeter dik. Deelen is enthousiast geraakt door de vondst. ,,Zorgvuldig zijn uitsnedes van kurk gemaakt van acht Scheveningse boten en de sloep waarmee Willem I uit Engeland arriveerde. Linksboven is de kerktoren van Scheveningen te zien.‘’

De komst van prins Willem werd vertraagd door tegenwind. Pas op 30 november arriveerden twee Engelse oorlogsschepen voor de kust in de buurt van Hotel Zeerust. Willem was echter ongeduldig, wilde aan land en klom alvast in een sloep.

Den eersten koning

Onder de afbeelding staat in kapitalen de tekst ‘De aankomst van zyne Majesteit WILLEM den I. Koning der Nederlanden, prins van Oranje Nassau, groothertog van Luxemburg, Scheveningen den 30 November 1813.’ Wie het gemaakt heeft en wanneer is niet duidelijk. De museumvoorzitter wil het graag uitzoeken. ,,Grappig is dat al gesproken wordt van ‘den eerste koning'. Waarschijnlijk is het dus na 1840 gemaakt, toen Willem II aan de macht kwam. Het kunstwerk is geënt op een schilderij van Cornelis van Cuijlenberg, die leefde van 1758 tot 1827.‘’

Hoewel het niet direct verbonden is aan de specifieke collectie van het Natuurhistorisch museum, wordt het schilderij wel tijdelijk tentoongesteld in de gehoorzaal van het museum. ,,Mooi moment om het te laten zien, want op 30 november is het 205 jaar geleden dat de prins aan land kwam.‘’ 

Deelen vermoedt dat het ten tijde van de verbouwing van de zolderverdieping in 2001 achter de tussenwand is geraakt. Het stond niet als vermist te boek. ,,Sterker nog, niemand wist van het bestaan.‘’ Het Reginagebouw aan Markt 30a is in 1887 gebouwd als vleugel voor de Mariaschool. In de jaren vijftig richtten de broeders van Saint Louis het in als museumruimte. Dat is het nog steeds. Het museum is wekelijks geopend op woensdag, zaterdag en zondag van 13.30 tot 16.30 uur.