Kamerlid Zihni Ozdil tijdens een eerder verkiezingscongres van GroenLinks.
Volledig scherm
Kamerlid Zihni Ozdil tijdens een eerder verkiezingscongres van GroenLinks. © ANP

GroenLinks-Kamerlid volgens partij weg wegens ‘ontoelaatbaar gedrag’

GroenLinkser Zihni Özdil vertrekt uit de Tweede Kamer. Volgens hem wil zijn partij van hem af vanwege het leenstelsel, waar hij een afwijkend standpunt over innam. Partijleider Jesse Klaver stelt echter dat er sprake was van ‘ontoelaatbaar gedrag’ en moest hij daarom het veld ruimen. Özdil noemt dat op zijn beurt ‘karaktermoord’.

Volgens Özdil, die zijn aftreden gisteravond in een bericht op zijn Facebookpagina bekendmaakte, was er sprake van een vertrouwensbreuk. Die ontstond nadat hij twee weken geleden zonder vooroverleg een interview gaf aan Trouw, waarin hij zich tegen het leenstelsel keerde. Daarmee ging hij tegen de toen geldende partijlijn in. Partijleider Klaver was in 2015 de medearchitect van die nieuwe manier van studiefinanciering, waarbij de basisbeurs als gift verdween.

De GroenLinks-leider werd door het standpunt van zijn Kamerlid gedwongen om een paar dagen later zijn vaderschapsverlof te onderbreken om eveneens afstand te nemen van het leenstelsel ‘in de huidige vorm’.

Volgens Klaver is er weliswaar sprake van een vertrouwensbreuk, maar werd die niet veroorzaakt door een inhoudelijk meningsverschil’, maar door het gedrag van Özdil. In een mail naar zijn achterban, die kort na de bekendmaking door Özdil werd verstuurd, schrijft Klaver dat Özdil afspraken niet nakwam en ‘ontoelaatbaar gedrag’ vertoonde waardoor zijn collega’s zich ‘niet meer veilig voelden’.

Afstand nemen

Voor een partij die na de stukgelopen kabinetsformatie in 2017 weigerde met modder te gooien toen andere formerende partijen GroenLinks en Klaver wel beschimpten, zijn de snelle beschuldigingen aan het adres van Özdil opvallend. Ook beticht Klaver Özdil van het ‘heimelijk opnemen van een gesprek’. Het was de spreekwoordelijke druppel, stelt een ingewijde. Alle 13 andere fractieleden zegden daarop gisteravond het vertrouwen in Özdil op.

Özdil erkent in de Volkskrant dat hij vergeefs geprobeerd heeft een gesprek tussen hem en Klaver op te nemen omdat hij verwachtte dat de emoties hoog zouden lopen. In dat gesprek zou Klaver van Özdil hebben verlangd dat hij zich op voorhand zou committeren aan het nieuwe partijstandpunt over het leenstelsel. Omdat dat standpunt nog onbekend is, weigerde Özdil, schrijft de krant. Binnen GroenLinks meent men dat de opname wel degelijk bestaat.  

,,Er is iets grondig misgegaan en dat vinden we enorm spijtig’’, aldus Klaver. ,,Zihni is een creatief denker, iemand met veel talent, maar als Kamerlid kwam hij in de knoop.’’ Dat Özdil eind vorig jaar een periode verstek liet gaan wegens ziekte, zou ook door de problemen in de fractie zijn gekomen.

Zetel terug

Volgens Özdil ging zijn Kamerlidmaatschap inderdaad ‘met pieken en dalen’. Hij schrijft dat in zijn verklaring vooral toe aan zijn opvatting over het leenstelsel. ,,Een piek is dat voor GroenLinks het leenstelsel niet langer in steen gebeiteld is”, schrijft hij in zijn verklaring. ,,Een dal is dat dat ook tot een vertrouwensbreuk heeft geleid.’’

Na de reactie van Klaver verscheen er in de nacht van dinsdag op woensdag een nieuw bericht op zijn Facebookpagina. Daarin schrijft hij dat politiek over meer gaat dan fractiediscipline. Volgens hem heeft die overtuiging hem ‘in botsing gebracht met de leiding’. ,,Ik vind het dan ook ontzettend jammer dat de partijleiding voor karaktermoord heeft gekozen. En mijn functioneren ter discussie stelt.’’

Özdil liet maandagavond verstek gaan bij het aanbieden van de door hem geïnitieerde petitie tegen de renteverhoging van de studieleningen. Hij deed dat op verzoek van studentenorganisatie ISO, die het niet passend vond dat een Kamerlid van welke politieke kleur dan ook aanwezig zou zijn bij het overhandigen van de petitie aan Eerste Kamerleden. Özdil: “Ik heb dat telefonisch teruggekoppeld aan de afdeling persvoorlichting van GroenLinks.” Bij de aanbieding kwam plots Klaver opdagen - tot grote verrassing van zowel de jongerenorganisaties als Özdil. Binnen GroenLinks wordt gezegd dat Klaver wel moest invallen omdat Özdil ‘onverwachts naar huis ging’.

Quote

Ik vind het ontzettend jammer dat de partijlei­ding voor karakter­moord heeft gekozen. En mijn functione­ren ter discussie stelt

Zihni Özdil

Özdil geeft zijn zetel terug aan de partij. Die behoort volgens hem ‘toe aan de partij aan wie ik veel te danken heb’. Hij zal waarschijnlijk worden opgevolgd door Niels van den Berge, die in 2011 ook al kort in de Kamer zat als vervanging van de zwangere Mariko Peters. Huib van Essen, die op de kieslijst vóór Van den Berge staat, zou afzien van het Kamerlidmaatschap. Hij wordt hoogstwaarschijnlijk gedeputeerde in Utrecht.