Volledig scherm
Een jonge Cristina Deutekom.

Wereldster Cristina Deutekom is 'een gewone Mokumse meid'

Cristina Deutekom, Nederlands beroemdste sopraan van de 20e eeuw, is onlangs tachtig jaar geworden. Ze viert dat eind deze maand in Koninklijk Theater Carré met vele operasterren.

Op visite bij Cristina Deutekom serveert dochter Irma koffie met cake. Echtgenoot Jacob tovert intussen plakboeken tevoorschijn die getuigen van een imposante operacarrière. Deutekom: "Niet mis voor Stientje Engel uit de Spaarndammerbuurt. Maar echt, die glitter en poeha waren aan mij niet besteed." Nederlands beroemdste sopraan vierde triomfen in een repertoire dat destijds werd gedomineerd door Maria Callas, Joan Sutherland en Montserrat Caballé.



Alom bejubeld hoogtepunt was Astrafiammante, ofwel de Koningin van de Nacht uit Mozarts Die Zauberflöte. De aria's van Astrafiammante zijn gevreesd vanwege de extreem hoge coloraturen, maar volgens Deutekom stelde dat niet veel voor: "Voor mij waren die hoge noten niet moeilijk, die had ik in huis. De rol is vooral zo moeilijk omdat je er ook heel erg laag in moet zingen. Dat ik ook die laagte had, maakte het bijzonder. Ik was een echte dramatische coloratuursopraan en daar zijn er niet veel van."



Haar vertolking van de rol was zelfs zo bijzonder, dat ze er op 28 september 1967 mee debuteerde aan het Metropolitan Opera House in New York. Het beviel haar slecht: "Op 29 september belde ik Jacob. Ik had heimwee. Daar heb ik altijd last van gehad. Dat ik dan ergens in zo'n zaal stond en de snoepwinkel van de Nova Zemblastraat rook. Waar ik nog droppies jatte als kind. Als Jacob toen niet het eerste vliegtuig naar New York had gepakt, was ik de andere dag naar huis gevlogen." Haar succes als Koningin van de Nacht had overigens wel een bijsmaak.



Deutekom: "Als je in die rol doorbreekt, word je er over de hele wereld ineens voor gevraagd. Maar je wilt ook andere rollen zingen. Gelukkig slaagde ik er snel in mijn repertoire uit te breiden." Op de vleugels van de Koningin van de Nacht werd Deutekom vervolgens wereldberoemd. Een van de volgende hoogtepunten in haar carrière had plaats in 1974, toen ze het seizoen van de Metropolitan Opera in New York opende. Deutekom: "Dat was als Elena in Verdi's opera I vespri Siciliani. Een enorme eer, want dat kan maar één sopraan per jaar doen.



De Met was een bijzonder theater. Toen de oorspronkelijke tenor voor die I vespri Siciliani-serie vertrokken was, werd hij gewoon vervangen door Plácido Domingo! Zoiets kon alleen in New York." Volgens Deutekom was Domingo erg vriendelijk, maar veroorzaakte hij wel voortdurend geluidsoverlast in het hotel: "We sliepen eens onder zijn hotelkamer. Het leek net of hij permanent met tafels en stoelen over de vloer aan het schuiven was. Soms leek het wel of het plafond naar beneden kwam!"



Behalve met Domingo, zong Deutekom ook met alle andere grote tenoren van haar tijd. Deutekom: "De bekendste waren Franco Corelli, Mario Del Monaco, Carlo Bergonzi, José Carreras en Luciano Pavarotti. Maar verder weet ik niet veel van die mensen. Het was gewoon werk. Na afloop gingen Jacob en ik meestal direct naar het hotel terug."



Gezien haar heimwee, verbaast het niet dat Deutekom veel in Nederland bleef optreden. "In het Scheveningse Circustheater, het Concertgebouw, de Stadsschouwburg of met de Nederlandse Opera."



Behalve opera's zong ze hier ook veel lichte muziek. Deutekom: "Ik ben niet als operazangeres geboren. Ik ben een gewone Mokumse meid. Om mijn zanglessen te betalen stopte ik kousen bij Bata op de Nieuwendijk. We luisterden toen op de radio naar zangers als Richard Tauber, Beniamino Gigli, Willy Alberti en Johnny Jordaan. In mijn begintijd heb ik ook veel plezier gehad bij de Thalia-operettevereniging. Dat heb ik altijd gekoesterd."



Bij gelegenheid mocht de diva graag de draak steken met de serieuze operawereld waarin ze zo beroemd was. "Zoals tijdens de Henk Elsink Oudejaarsshow van 1981. Ik moest een aria uit Mozarts Don Giovanni zingen. Daarbij stapte ik uit een draagkoets waar de sleep van mijn jurk achter bleef haken. Terwijl de dragers de sleep los probeerden te wrikken, vielen deurpanelen en andere onderdelen van de koets."



Zoals het een échte diva betaamt, liet ze zich niet van de wijs brengen en paradeerde al zingend over de volle breedte van het toneel. Deutekom: "Koets en lakeien sleepte ik gewoon mee. Op het eind stapte ik woedend terug in wat er nog van de draagkoets over was en toen viel de bodem eruit! Al die tijd moest ik vechten tegen de lach natuurlijk. Die sketch is nu een operahit op YouTube. Er staan leuke commentaren onder en dat doet mij erg veel deugd."



Behalve heimwee had Deutekom ook last van stevige plankenkoorts. "Soms denk ik dat die zenuwen ertoe geleid hebben dat ik uiteindelijk hartklachten kreeg. Daardoor moest ik in 1986 noodgedwongen met optreden stoppen."



In 2004 werd ze getroffen door een hersenbloeding: "Ik moest stoppen met lesgeven en de jurering in het naar mij vernoemde zangconcours. Dat was best moeilijk, zeker nu het weer beter met mij gaat. Maar nu wil ik niets meer. Ik ben gelukkig hier, thuis met mijn man en mijn dochter. Naar buiten gaan, kost mij te veel kracht."



Haar verjaardagsgala zal ze wel persoonlijk bijwonen. Deutekom: "Daar zingen mensen die ik goed ken. Zangers met wie ik ooit heb opgetreden, zoals Marco Bakker. Er zingen ook zangers die ik les of advies heb gegeven, zoals sopraan Eva Maria Westbroek. Ernst Daniël Smid, Charlotte Margiono, Henk Poort en het Nederlands Operakoor zingen ook. Dat ontroert mij. Bovendien gaat de opbrengst naar het Rode Kruis."



Aan de locatie bewaart ze nog goede herinneringen: "Ik heb er gezongen met een Italiaans operaprogramma. Verhip, ik krijg alweer bijna plankenkoorts!"

Volledig scherm
BN DeStem gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement