Volledig scherm
Kardinaal Wim Eijk (rechts) en broeder Cees van Dam, voorzitter van de Konferentie Nederlandse Religieuzen, doen een laatste oproep aan getuigen van seksueel misbruik in de katholieke kerk. © Werry Crone

Kerk: doorbreek zwijgcultuur en meld seksueel misbruik

UTRECHT - Iedereen die informatie heeft over seksueel misbruik in de katholieke kerk, moet dat nu melden.

Dat geldt voor slachtoffers, maar ook voor priesters, religieuzen en andere medewerkers van kerkelijke instellingen die getuige of dader zijn. Die oproep doen kardinaal Wim Eijk en broeder Cees van Dam, voorzitter van de Konferentie Nederlandse Religieuzen, maandag in een interview met deze krant.

Het is uitzonderlijk dat de kerk zo nadrukkelijk oproept tot het melden van misbruik. Ze doet dat op verzoek van slachtofferverenigingen als Klokk. Klokk noemt de oproep 'baanbrekend' en hoopt dat er veel gehoor aan wordt gegeven.

De kerk wil een punt zetten achter het enorme misbruikschandaal. Na 1 juli 2014 worden geen nieuwe klachten meer in behandeling genomen. "Het gaat om zaken die verjaard zijn of waarin de dader overleden is. Nieuwe, recente misbruikzaken worden bij het Openbaar Ministerie gemeld", aldus Eijk, de hoogste Nederlandse katholieke geestelijke.

Rapport commissie-Deetman
Het is maandag 2 jaar geleden dat de commissie-Deetman haar rapport presenteerde over seksueel misbruik van minderjarigen in de katholieke kerk. Daaruit bleek dat er in de jaren '50 en '60 op grote schaal misbruik plaatsvond: er zouden tussen de 10.000 en 20.000 kinderen slachtoffer van zijn geworden. Vooral in internaten. Er kwamen de afgelopen 2 jaar ruim 2.800 meldingen van seksueel misbruik binnen bij het Meldpunt Misbruik RKK, 1.300 daarvan werden een officiële klacht.

Niet alle klachten leiden tot betaling van een compensatiebedrag. Inmiddels heeft de compensatiecommissie van het meldpunt zo'n 8 miljoen euro uitgekeerd aan in totaal driehonderd mensen. Ook zijn klachten via mediation afgehandeld en niet via het meldpunt. Er moeten nog vierhonderd klachten worden afgehandeld. Daarnaast loopt er nog een apart traject voor (enkele tientallen) klachten over geweld en psychisch misbruik.

Beroep op mensen die werkzaam zijn geweest op internaten
Broeder Van Dam, de voorzitter van de Konferentie Nederlandse Religieuzen (kloosterordes en congregaties), doet ook een uitdrukkelijk beroep op mensen die werkzaam zijn geweest op internaten. "Als iemand steunbewijs kan leveren in een zaak, dan roepen wij hem of haar op dat te doen."

Ongeveer een kwart van alle meldingen van seksueel misbruik leidt niet tot compensatie omdat steunbewijs (een tweede verklaring die aannemelijk maakt dat het misbruik gepleegd is) ontbreekt. De 2 katholieke leiders roepen ook op de vermeende 'zwijgcultuur' te doorbreken. Eijk: "In gemeenschappen wordt het slachtoffers soms kwalijk genomen als ze melding willen doen tegen een populaire pastoor. Leg hen niets in de weg, de slachtoffers hebben genoeg geleden."

Lees het hele interview met kardinaal Eijk en broeder Van Dam maandag in de krant