Volledig scherm
Longarts Rob Janssen kijkt tevreden hoe enkele patiënten de ontspanningsruimte van het Canisius-Wilhemina Ziekenhuis (CWZ) in Nijmegen vullen met de vibrerende klanken van de didgeridoo. Footo Erik van 't Hullenaar

Didgeridoo spelen tegen het snurken

Afvallen, alcoholgebruik matigen, stoppen met roken, niet op de rug slapen: het draagt bij tot een einde aan snurken. Maar probeer ook eens een traditioneel aborginals-instrument.

Longarts Rob Janssen kijkt tevreden hoe enkele patiënten de ontspanningsruimte van het Canisius-Wilhemina Ziekenhuis (CWZ) in Nijmegen vullen met de vibrerende klanken van de didgeridoo. Met behulp van dit van oorsprong Australische aboriginal-instrument is hij erin geslaagd overmatig snurken succesvol te behandelen. Wetenschappelijk bewijs voor dit probate middel droeg Janssen zelf aan, met een onderzoek door het Slaapcentrum van het CWZ.



De longarts, gespecialiseerd in slaapproblemen, zocht zijn toevlucht tot de didgeridoo omdat hij er bij één van zijn patiënten niet in slaagde verbetering te bereiken met de gangbare methodes. Hij verdiepte zich in een studie uit 2005, gepubliceerd in het British Medical Journal, waarin Zwitserse collega-longartsen claimen zowel snurken als slaapapneu (ademstops) te kunnen verhelpen met cirkelademen, de techniek die vereist is bij het bespelen van de didgeridoo.



Janssen besloot daarop zijn patiënten didgeridoo-lessen aan te bieden. Snurkers en mensen met lichte slaapapneu meldden zich vrijwillig bij hem aan. Tegelijkertijd startte de arts een eigen onderzoek naar de effectiviteit van deze alternatieve behandelingsmethode. Hij vindt het wetenschappelijk bewijs van de Zwitsers namelijk flinterdun.



Het is in zijn ogen in elk geval volstrekt onvoldoende om op grond ervan standaard didgeridoo-therapie tegen overmatig snurken voor te schrijven, zoals hij in een flink aantal ziekenhuizen ziet gebeuren. "De Zwitsers verrichtten hun studie onder veertien personen. Dat is wel erg gering", zegt Janssen. "Als je iets alternatiefs aanbiedt – zeker als daar ook nog scepsis over is – vind ik dat je de werking ervan eerst overduidelijk moet aantonen."



Snurken is weliswaar geen groot medisch probleem, het kan wel zorgen voor sociale problemen met bed- en huisgenoten. Uit cijfers blijkt namelijk dat twee derde van de mannen boven de 65 jaar snurkt. Bij vrouwen is dat een derde. Het ronkende geluid wordt veroorzaakt door een verslapte huig- en/of tongspier, die tijdens de slaap het keelgat gedeeltelijk bedekt. Naarmate mensen ouder worden, neemt spierverslapping – en dus snurken – toe. Belangrijke boosdoener is, ongeacht de leeftijd van de patiënt, in toenemende mate overgewicht.



"Bij mensen met een body mass index (BMI) boven de 25 drukt het vet in de hals en de nek van buiten af, soms ook van binnenuit, op de luchtweg", verklaart Janssen de problemen bij deze categorie patiënten.



Zijn advies is altijd allereerst: afvallen. Ook raadt de longarts matiging aan van alcohol, zeker vlak voor het slapengaan, en slaapmiddelen; beiden zijn spierverslappers. Roken doet ook geen goed, omdat het zorgt voor slijmvlieszwelling. Tenslotte ziet Janssen ook wel resultaat door mensen eenvoudigweg van hun rugligging af te halen.



Eén van de geijkte methodes om snurken te beperken, is een antisnurkbeugel. Dat is een op maat gemaakte gebitsbeugel, die de onderkaak tijdens het slapen iets naar voren duwt, waardoor de luchtweg wordt vergroot. Volgens Janssen helpt deze beugel in 90 procent van de gevallen tegen snurken.



Maar niet iedereen wil dergelijke ingrijpende oplossingen of komt daarvoor in aanmerking. Hardnekkig snurker Friede Simmes (59) meldde zich aan bij het Slaapcentrum in Nijmegen voor de alternatieve behandeling met de didgeridoo. "Ik werd niet zozeer aangesproken door didgeridoogebruik, maar meer door het feit dat ik zelf iets aan mijn snurken kon gaan doen."



Tijdens een nacht proefslapen werd met meetapparatuur inderdaad vastgesteld dat zij, vooral hard, snurkte. "Het is een familiekwaal, die alsmaar erger werd. Zeker vijf keer per week, soms wel een paar keer per nacht, werd ik wakker van mijn eigen gesnurk. Ik durfde tijdens vakanties niet meer te overnachten in accommodaties als berghutten. Mijn gesnurk ging dwars door de vloeren heen."



Simmes zegt dat ze zich dankzij beoefening van het cirkelademen fitter voelt en over meer energie beschikt. Dat ze het instrument moet blijven bespelen omdat anders haar keelspieren weer verslappen, is voor haar geen enkel probleem. "Ik beleef er veel plezier aan. 's Avonds is het heerlijk in alle rust naar het geluid van de didgeridoo te luisteren. Het is een soort meditatie."



Simmes speelt op een oefen-didgeridoo, een pvc-buis van een paar euro. Maar op haar wensenlijstje voor haar 60ste verjaardag staat een houten didgeridoo, die te koop is vanaf 100 euro.



Ook Hans van Hoogstraten (74) raakte in de ban van het aboriginal-instrument en heeft er veel baat bij. ,,Ik leed aan slaapapneu en raakte erdoor in psychische problemen. Ik werd benauwd en angstig wakker, moest steeds het licht aandoen om een poos bij te komen. Ik ga toch niet dood, vroeg ik me dan af. Mijn vrouw vond het ook eng."



In dit stadium zag Van Hoogstraten de aankondiging van de didgeridoostudie. Deelname leek hem aanlokkelijk. Van het masker om de luchtwegen tijdens het slapen open te houden, dat patiënten met ernstige apneu krijgen voorgeschreven, schrok hij. Mocht de ziekte bij hem verergeren, dan had hij geen keuze meer, maar inmiddels is hij dankzij de digeridoo vrij van apneu.



Hoe goed zijn ervaringen ook zijn, longarts Janssen zag, in tegenstelling tot zijn Zwitserse collega's, nog altijd geen wetenschappelijk bewijs voor een significante afname van het aantal slaapapneu (adempauzes) per uur. Wel nam door het bespelen van de didgeridoo de slaperigheid overdag, een groot risicofactor in het verkeer, af. "Op dit gebied valt het resultaat, afgezet tegen de uitkomsten van de Zwitsers, tegen. Maar dat maakt voor een wetenschapper niet uit."



digeridoo-lessen: www.didgendots.nl



reageren?



gezondheid@wegener.nl

BN DeStem gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement