Volledig scherm
Journalist Henk den Ridder © Pix4Profs/Marcel Otterspeer

Journalist Henk den Ridder achterhaalt ‘man on the bike, on the dike’

Achter het verhaalIneens vallen de puzzelstukjes op hun plaats. En achterhaalt BN DeStem-journalist Henk den Ridder uit Zevenbergen wie de fietser was die in september 1944 tussen Etten-Leur en Zevenbergen van een dijk dook om te ontkomen aan een confrontatie met een Amerikaans vliegtuig. Dit weekend stond Den Ridder voor het eerst oog in oog met de man achter het verhaal.

Niet alle Amerikanen van middelbare leeftijd hebben overgewicht. Bij de e-mailuitwisseling met Robert W. Baumgardner jr. vormt Den Ridder langzaam een beeld van de man. Daar blijkt geen snars van te kloppen als de twee elkaar vrijdag in Etten-Leur de hand schudden. ,,Magere man, beetje bezorgd uiterlijk. En Robert spreekt zacht en weloverwogen." 

Volledig scherm
Piloot Haynes Baumgardner vliegt met Liberator bommenwerper laag over West-Brabant in 1944. Geert Krijnen uit Zevenbergen duikt van zijn fiets. © haynes baumgardner

Zoektocht van twintig jaar

Bijna twintig jaar is Robert W. Baumgardner jr. uit Texas, de neef van de piloot die extreem laag over West-Brabant vloog, bezig geweest met de zoektocht naar een West-Brabantse fietser. Die belandde door de actie in de sloot. Aan de knuppel van die Amerikaanse B24-bommenwerper zat zijn oom, kolonel Haynes M. Baumgardner. Hij keerde terug van operatie Market Garden.

,,You are my hero", zei Baumgardner jr., kijkend naar Den Ridder, toen hij zijn verhaal deed aan enkele tientallen leerlingen van Katholieke Scholengemeenschap Etten-Leur (KSE). Den Ridder: ,,Pas toen besefte ik dat het vinden van 'the man on the bike, on the dike', voor Baumgardner jr. veel meer betekende dan ik tot dan toe dacht.”

Volledig scherm
Robert Baumgardner (rechts) kwam uit Texas over in het kader van zijn onderzoek naar zijn oom, de piloot die in 1944 een fietser van zijn fiets afvloog op een dijk net buiten Zevenbergen. Hij ontmoette mevrouw Ad van Leent (97), de dochter van die fietser. Links Henri, de zoon van Ad. © Pix4Profs/Marcel Otterspeer

Emotioneel

Om de haverklap moest hij zijn betoog onderbreken voor emoties het van hem overnamen. ,,Tranen komen snel bij mij", bekende hij. Den Ridder achterhaalde eerder dit jaar dat die fietser waar de Texaan zo lang naar op zoek was, Geert Krijnen (toen 53) moet zijn geweest. ,,Hij woon de aan de Koekoeksedijk in Zevenbergen.”

Volledig scherm
Geert Krijnen was op 18 september 1944 de man die op zijn fiets van de dijk werd gedwongen door een laag overvliegende B24-bommenwerper van Haynes M. Baumgardner. Links zijn vrouw. © Henk Den Ridder

Krijnen was die dag was op bezoek geweest bij zijn zoon, die met een hersentumor in het ziekenhuis van Breda lag. Op de terugweg ontkomt hij ternauwernood aan de laagvliegende Amerikaanse bommenwerper. Twee jaar geleden komen Den Ridder en Baumgardner jr. met elkaar in contact. De Texaan vertelt dat hij de zoektocht is gestart als eerbetoon naar zijn oom.

Quote

Ternauwer­nood ontkomt Krijnen aan de laagvlie­gen­de Amerikaan­se bommenwer­per

Hij benaderde alle oorlogsmusea in het zuidwest-Nederland. Kreeg uiteindelijk medewerking van het Wing of Liberation-museum in Best en reconstrueerde zo, bij benadering, de vlucht die zijn oom moet hebben afgelegd. Die vloog in westelijke richting over West-Brabant richting Goeree-Overflakkee. Dat wetende benaderde Baumgardner jr. alle heemkundekringen in dat gebied.

Volledig scherm
Robert Baumgardner vertelt de leerlingen van KSE over zijn oom die in een bommenwerper deelnam aan de slag om Arnhem. © Pix4Profs/Joyce van Belkom

Precies 75 jaar geleden

Zonder resultaat. Totdat Den Ridder opnieuw een artikel publiceert in deze krant over de zoektocht van Baumgardner. Een zekere Henri van Leent uit Zevenbergen reageert op het bericht. Den Ridder haakt in. Van Leent vertelt dat zijn moeder dat verhaal regelmatig heeft verteld. Moeder leeft nog en het drietal spreekt af. 

Quote

Ineens komt zo'n oorlogsver­haal dan wel heel dichtbij

Henk den Ridder, journalist

Dan blijkt dat Den Ridder in zijn jeugd naast het gezin heeft gewoond. ,,Ineens komt zo'n oorlogsverhaal dan wel heel dichtbij", zegt hij. Als hij de hoogbejaarde Ad van Leent-Krijnen, nu 97 jaar, het krantenartikel nogmaals laat lezen, weet ze het honderd procent zeker: dit gaat over haar vader. Ze kan zelf de dag nog herinneren; 18 september 1944. Deze week 75 jaar geleden. 

Volledig scherm
Deze route vloog de B-24 bommenwerper op 18 september 1944. © Robert Baumgardner

Het antwoord maakt indruk

Quote

Voor de piloot komt het antwoord te laat. Haynes, de piloot, overleed twee jaar geleden

Den Ridder schrijft het verhaal in geur en kleur op. Neemt vervolgens contact op met de Texaan en laat weten dat hij beet heeft. ,,Robert W. Baumgardner jr. reageert dolgelukkig. Maar voelde tegelijkertijd ook enige melancholie, omdat aan zijn jarenlange zoektocht plots een einde kwam." Voor zijn oom komt het antwoord te laat. Haynes, de piloot, overleed twee jaar geleden. 

Het antwoord maakt niet alleen indruk op Baumgardner. Ook voor Den Ridder zijn de ritjes door de Zevenbergse polder voor altijd anders. ,,Die dijk, ter hoogte van Zwartenbergse Brug, tussen Zevenbergen en Etten-Leur heb ik tig keer gereden. Nu rijd je daar toch met een ander gevoel overheen."

Volledig scherm
Piloot haynes baumgardner piloot van Liberator bommenwerper die laag over West-Brabant vloog in 1944 © haynes baumgardner

Een flits

Quote

Bijzonder om met dit verhaal de Tweede Wereldoor­log heel klein te maken

Henk den Ridder, journalist

Den Ridder vindt het fijn dat hij met zijn werk een klein stukje aan het levensgeluk van een man uit Texas heeft kunnen bijdragen. ,,Bijzonder ook omdat je met dit verhaal de Tweede Wereldoorlog heel klein kunt maken. Geen verhaal over bombardementen, geen slachtoffers, geen man tegen man-gevechten. Gewoon twee mannen die elkaar bij toeval op een dijk in een flits voorbij zagen gaan. En nu, 75 jaar later, zitten beide families bij elkaar.

De oorlog leek plots tastbaar te worden. De gevoelens die dat bij de betrokkenen teweeg bracht, stemden mij dankbaar. Dat mijn oude buren uiteindelijk familie bleken te zijn van 'the man on the bike on the dike' maakt het ook voor mij een stuk persoonlijker dan ik vooraf had gedacht."

Volledig scherm
Journalist Henk den Ridder © Pix4Profs/Marcel Otterspeer

Meest gelezen