Volledig scherm
Dieren op zoek naar voedsel in de Oostvaardersplassen. © ANP

Wie stopt de waanzin in de Oostvaardersplassen?

GASTOPINIEDoor een wirwar aan regeltjes sterven grote grazers in de Oostvaardersplassen de hongerdood. Wanneer luistert Staatsbosbeheer eindelijk eens naar goede raad?

door Jac Engel

Het is een veeg teken dat in de jarenlange discussie over het welzijn en de gezondheid van de grote grazers – heckrunderen, konikpaarden en edelherten – in de Oostvaardersplassen, dierenactivisten van wie helaas sommigen het leven van het dier boven dat van de mens stellen (zie doodsbedreigingen aan boswachters), nu wel Staatsbosbeheer en de overheid kunnen bewegen de dieren te voorzien van noodzakelijke zorg en te behoeden voor een hongerdood!  Dit terwijl de adviezen van deskundigen bij uitstek – dierenartsen, specialisten op het gebied van diergezondheid en welzijn, maar ook jagers, specialisten op het gebied van wildbeheer – niet voldoende gehoord worden.

Quote

De vruchtbare kleibodem zorgt voor uitbundige vegetatie en een vruchtbare grote dierenpopu­la­tie

Jac Engel

De standsorganisaties KNMvD (Koninklijke Maatschappij voor Diergeneeskunde) en de Jagersvereniging dringen al jarenlang aan op een populatiebeheersing van de grote grazers door middel van afschot vóór het winterseizoen, waardoor een onnodige hongerdood waar mogelijk wordt voorkomen. De KNMvD gaat zelfs verder door te stellen dat de heck­runderen eigenlijk niet thuishoren in de Oostvaardersplassen. Niet alleen vanwege de beperkte beschikbare beschutting, ook omdat zij zich wat betreft hun graasgedrag het minst aan de omstandigheden van het gebied kunnen aanpassen.

Volledig scherm
© GinoPress B.V.

Al 20 jaar beheert Staatsbosbeheer de Oostvaardersplassen, een van oorsprong ingepolderd gebied van ruim 5.000 hectare, waarvan de helft water en moeras. Zij voert aanvankelijk het beleid uit – geïnitieerd door ideologische ecologen en biologen – om te komen tot een echte natuur, zonder interventie van mensen, met als leidraad de Darwinregels struggle for life en survival of the fittest. Dit heeft geleid tot een natuurgebied waar de niet van oorsprong voorkomende grote grazers van enkele tientallen in de jaren 90 zijn uitgegroeid tot een populatie van meer dan vijfduizend dieren. De vruchtbare kleibodem zorgt voor een uitbundige vegetatie en daardoor voor een vruchtbare grote dierenpopulatie, die echter in de winter – met zeer beperkt voedselaanbod – niet kan uitwijken naar andere gebieden. De Oostvaardersplassen is namelijk afgerasterd. Het gevolg is dat sinds Staatsbosbeheer uitvoering geeft aan het zeer discutabel beleid, meer dan tienduizend dieren gestorven zijn aan de hongerdood.

Sterftepercentages van 40 procent van de edelherten en 30 procent van de konikpaarden en heckrunderen worden als normaal benoemd in de jaarverslagen van Staatsbosbeheer, zich blijkbaar niet realiserend dat in echte natuurgebieden zonder afrastering deze sterftepercentages heel uitzonderlijk zijn!

Quote

Uiteinde­lijk zijn de grote grazers het slachtof­fer van de grote wirwar aan regelge­ving

Jac Engel

Schoorvoetend en gedwongen door een commissie van internationale deskundigen, is Staatsbosbeheer sinds een aantal jaren overgegaan om de grote grazers – die duidelijk zichtbaar niet de winter zullen overleven – af te schieten. Dit betreft jaarlijks honderden dieren, die maandenlang door voedselgebrek in conditie achteruitgegaan zijn en anders door honger sterven.

Te pas en te onpas geeft Staatsbosbeheer aan niet verantwoordelijk te zijn voor het beleid. Inderdaad ligt de politieke verantwoordelijkheid bij de overheid en sinds twee jaar bij de Gedeputeerde Staten van Flevoland. Echter, zowel Staatsbosbeheer als organisatie, als ook de individuele uitvoerende medewerkers, hebben hun eigen verantwoordelijkheid. En zij hebben aangetoond achter het verfoeilijk beleid te staan door de doeleinden van met name Natura 2000 na te streven en onvoldoende aandacht te hebben voor de gezondheid en het welzijn van de grote grazers.

Volledig scherm
Protest bij de Oostvaardersplassen. © GinoPress B.V.

Staatsbosbeheer is tijdens de hevige kou van anderhalve week geleden gedwongen tot het bijvoeren van de dieren. Zij voelt daar eigenlijk niets voor en zegt zich gesteund te voelen door de mening van deskundigen. Zij vergeten gemakshalve erbij te zeggen, dat deze deskundigen het bijvoeren geen oplossing voor de lange termijn vinden, maar wel voor de korte termijn om lijden te voorkomen. Om te komen tot een evenwichtige populatie van grote grazers conform de draagkracht van de Oostvaardersplassen, is stelselmatig bijvoeren niet de oplossing. Wel vroegtijdig afschot. Het waardevolle en smakelijke vlees van de dan nog in een goede conditie verkerende dieren, kan vermarkt worden om de tekorten van de natuurorganisaties aan te vullen of kunnen verdeeld worden onder armen via Voedselbanken.

Uiteindelijk zijn de grote grazers het slachtoffer van de grote wirwar aan regelgeving. Een veelvoud aan nationale, maar ook internationale wetten en richtlijnen, ligt ten grondslag aan dit huidige beleid. Daarbij hebben blijkbaar niet terzake deskundigen op het gebied van diergezondheid en welzijn, het voor het zeggen, maar politici en juristen, naast idealisten.

Veelzeggend is dat vorig jaar nog het Gerechtshof in Arnhem oordeelde dat Staatsbosbeheer voldoet aan zijn zorgplicht, hetgeen mijns inziens aantoont dat de rechters in dit geval de weg kwijt zijn.

Hopelijk zal de maatschappelijke ongerustheid het gezond verstand terugbrengen bij de beleidsmakers en uitvoerders, zodat we voorgoed verlost worden van de jaarlijkse dierkwellerij in de Oostvaardersplassen.

* Jac Engel is dierenarts en jager en woont in Den Bosch.

BN DeStem gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement
  1. Moet meer vrouwen in politiek een doel op zich zijn?
    Geef uw mening

    Moet meer vrouwen in politiek een doel op zich zijn?

    De coalitievorming na de gemeenteraadsverkiezingen zit er nagenoeg overal op. En wat blijkt? Het aantal vrouwen op het pluche blijft (weer) ernstig achter bij het aantal mannen. In bijna honderd colleges zit deze raadsperiode geen enkele vrouw op een wethoudersstoel. En daar zitten ook veel (middel)grote steden tussen. Plekken waarvan je verwacht dat er voldoende mensen wonen om geschikte mannelijke én vrouwelijke kandidaten te vinden. Waarom is die verhouding toch zo scheef? Is er minder interesse voor (gemeente)politiek bij vrouwen? Zijn zij minder capabel voor het wethouderschap?

poll

Het legaliseren van partydrugs is dé oplossing voor het drugsafvalprobleem

  • Eens (30%)
  • Oneens (70%)
1235 stemmen