Volledig scherm
Een arts meet het vet bij een patiënt. Ziekmakend overgewicht (morbide obesitas) is geen keuze. © Do Visser

Weg taboe! Morbide obesitas is een ziekte

GASTOPINIEWie lijdt aan morbide obesitas verdient steun van zijn omgeving en ook van zorgverleners. Het taboe op een maagverkleining moet worden doorbroken.

door Simon Nienhuijs

Een ziekte is aangeboren of verworven. Zo kan ­iemand bijvoorbeeld geboren worden met een hartafwijking of verderop in het leven aambeien krijgen. Als je zo’n ziekte of vervelende kwaal krijgt, hoop je op enige empathie. Steun vanuit je omgeving maar ook van zorgverleners. Ja, ook bij aambeien.

Empathie

Quote

Waarom kan de een eten wat hij wil en de ander niet?

Simon Nienhuijs, obesitas-chirurg

Hoe anders is dat bij morbide obesitas, ziekmakend overgewicht. Dan heb ik het dus niet over een zwembandje of dikke dijen. Ik heb het dan over mensen met een BMI hoger dan 35. Ziekmakend overgewicht gaat vaak gepaard met diabetes of hoge bloeddruk. Maar dat is gek genoeg niet voldoende voor enige empathie. ‘Nee, dat is geen ziekte, dat heeft iemand zichzelf aangedaan’, is een veelgehoorde uitspraak. Een motorcrosser met een gebroken been kan meer empathie verwachten. Is dat dan niet zelf aangedaan?

Zeker spelen stress, onregelmatigheid, onvoldoende beweging en slechte productkeuzes voor voedsel een grote rol bij patiënten met ziekmakend overgewicht. Maar er worden steeds meer genetische factoren gevonden die bijdragen aan overgewicht. Waarom kan de een eten wat hij wil en de ander niet? Ook bepalen bacteriën – soorten en hoeveelheden in de darmen – hoe met de vertering van het voedsel wordt omgegaan. Tot slot is de voedselindustrie verantwoordelijk voor de ongelooflijke hoeveelheden suiker in werkelijk alles! En waarom leggen we die in ‘kind-aantrekkelijke kleuren’ bij de kassa?

Toch zijn deze belangrijke omgevingsfactoren en aangeboren aanleg geen excuus om zoveel overgewicht te krijgen. Maar ze maken de opmerking ‘dat heb je jezelf aangedaan’ wel een stuk zwakker.

Nog vreemder is het taboe dat nog altijd rust op een ­bariatrische operatie met een begeleidingstraject van vijf jaar. Hoewel de media steeds meer aandacht schenken aan een maagverkleining wordt deze operatie door lang niet iedereen geaccepteerd.

Bloeddruk

Quote

Elke operatie brengt risico’s met zich mee en daarom is een screening voor een maagver­klei­ning ontzettend belangrijk

Simon Nienhuijs, obesitas-chirurg

Laten we het eens andersom bekijken met een aantal ziektes. Diabetes type 2 die niet stabiel blijft door medicatie, is met een BMI van 30 goed behandelbaar met een bariatrische operatie. De gezondheidswinst is aanzienlijk. Maar ook bij mensen met een hoge bloeddruk en een BMI van 35 zien we dat de bloeddruk daalt na een maagverkleining. Uit diverse onderzoeken blijkt dat een operatie betere resultaten oplevert dan enkel medicatie.

We gaan nog een stapje verder: kanker. Vele kankersoorten kennen een verhoogd risico door obesitas. In grote studies is al gebleken dat de kans op gynaecologische tumoren aanzienlijk lager is dankzij een maagverkleining. Dan is een maagverkleining ineens wel geaccepteerd en is er volop empathie. Heel bizar. Ziekmakend overgewicht is een ziekte, anno 2018 moeten mensen beter weten.

Screening

Zijn er dan niet heel veel complicaties? Nee. Elke operatie brengt risico’s met zich mee en daarom is een screening voor een maagverkleining ontzettend belangrijk. Niet alleen het medische onderdeel, zeker ook het psychische gedeelte moet worden aangepakt. Dus als een patiënt met veel overgewicht eindelijk de stap zet, allemaal voor gezondheidswinst, verdient hij of zij onze steun. Het is een langdurig traject, dat wordt nog altijd onderschat. Het is niet zo dat iedereen zomaar een maagverkleining krijgt om enkel slank te worden.

De Europese Obesitas Vereniging staat jaarlijks stil bij deze ziekte en heeft gekozen voor een jaarlijkse Obesity Day. Een dag om eens om je heen te kijken, begrip te tonen en na te denken waarom we overgewicht niet als ziekte zien. Met het stilstaan komt de empathie voor iemand met een aangeboren of verworven aandoening of ziekte. Stilstaan heeft u nu ook gedaan, door dit te lezen. Dank daarvoor! Dat doorbreekt een taboe.

* Simon Nienhuijs is obesitas-chirurg in het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven.

poll

Als postzegels nog duurder worden, stuur ik nooit meer een kaart

  • Eens (75%)
  • Oneens (25%)
1133 stemmen