Volledig scherm
Volop blikjes en ander afval in de berm langs een weg. © Gerard Burgers

Statiegeld op alleen plastic flesjes is niet goed genoeg

GASTOPINIEBossen en bermen liggen er vol mee: zwerfafval. Vaak gaat het om blikjes en plastic flesjes. Daarom deze oproep aan de politiek: voer statiegeld in op meer dan plastic alleen!

door Willem de Weert

De Brabantse Wal is een mooi natuurgebied, heerlijk om te wandelen en te fietsen. Helaas ligt er ook enorm veel zwerfafval, waaronder duizenden blikjes en plastic flesjes, naast andere troep. Zwerfafval opruimen kost de Nederlandse gemeenten, dus ons belastingbetalers, landelijk naar schatting 200 miljoen euro per jaar. En het lost niets op, want het is dweilen met de kraan open.

Veel gemeenten ruimen enkel nog het ergste vuil op dat bijvoorbeeld via de app Buiten Beter door burgers gemeld wordt. De oplossing die staatssecretaris Stientje van Veldhoven nu voor ogen heeft, in 2021 statiegeld op plastic flesjes als de doelstelling van 90 procent recycling niet wordt gehaald, gaat niet ver genoeg. Een groot deel van het afval langs de kant van de weg bestaat uit weggesmeten blikjes. Kijk zelf maar eens rond.

Energiedrankjes

Ik ga er geen gewoonte van maken, maar vorige week heb ik op mijn wandeling een grijper en een paar vuilniszakken meegenomen. Binnen een half uur had ik 80 blikjes en 30 flesjes opgeraapt, op nog geen kilometer berm. Het merendeel betrof dus blikjes, vooral van energiedrankjes (Red Bull en AA) en bier (Heineken, Schutters, Bavaria).

Nu een rekensom: als er 10 cent statiegeld op het door mij verzamelde zwerfafval gezeten had, zou ik 11 euro verdiend hebben. Bij 15 cent 16,50 euro en bij 25 cent zelfs 27,50 euro. Dat zou een aardig uurloon zijn!

Quote

Statiegeld past in de circulaire economie die in 2050 in Nederland gereali­seerd moet zijn

Willem de Weert

In Duitsland is er een woord voor mensen die blikjes en flesjes verzamelen om het statiegeld te incasseren: Pfandsammler. Maar zou ik dan ook met twee volle vuilniszakken naar huis zijn gekomen? Nee, natuurlijk niet!

Waarom zijn we in Nederland zo voorzichtig met statiegeld? Antwoord: de levensmiddelenindustrie en de supermarkten zien het inzamelen niet zitten en voeren een succesvolle lobby. In 2002 beloofde het bedrijfsleven al om het zwerfafval met 80 procent te verminderen. Er volgden pu-bliekscampagnes (Plastic Heroes, Schoon Belonen), maar het resultaat was nihil. De levensmiddelenindustrie kwam er mee weg en de politiek zat te suffen. De supermarkten hadden het geld beter kunnen besteden aan het aanschaffen van statiegeldmachines, zoals in de Scandinavië en Duitsland. Waarom kan het daar wel?

Vorig jaar oktober is er een Statiegeldalliantie opgericht (kijk op: statiegeldallinatie.org). Alle gemeenten op de Brabantse Wal hebben zich daarbij aangesloten en ze zijn niet de enige. Inmiddels vragen meer dan tweehonderd gemeenten in Nederland (en ook in België) om statiegeld op flesjes én blikjes in te voeren. Uit enquêtes blijkt een enorm maatschappelijk draagvlak: 80 procent van de mensen is voor uitbreiding van het statiegeldsysteem! Je vraagt je daarmee wel meteen af wie de mensen dan zijn die alles op straat smijten... De overige 20 procent?

Uitstelgedrag

Statiegeld past prima in de circulaire economie die in 2050 in Nederland gerealiseerd moet zijn. Afval bestaat dan niet meer; alle afval is grondstof, ingezameld via zuivere reststromen, bijvoorbeeld via statiegeld. Morgen, donderdag 15 maart, staat dit onderwerp op de agenda van de Tweede Kamer.

Hopelijk gaat de Tweede Kamer een stap verder dan het plan van staatssecretaris Van Veldhoven. Of blijven we eeuwig geduld hebben met het uitstelgedrag van de fabrikanten en supermarkten? Kabinet en Tweede Kamer: hak de knoop door. Statiegeld op álle plastic flessen en blikjes! Nu.

* Willem de Weert is voorzitter van Stichting De Brabantse Wal. Die Stichting is aangesloten bij de Statiegeldalliantie.

BN DeStem gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

poll

Als postzegels nog duurder worden, stuur ik nooit meer een kaart

  • Eens (75%)
  • Oneens (25%)
1133 stemmen