Volledig scherm
In kritieke situaties moet handelend worden opgetreden, maar niet alle problemen kunnen worden opgelost door jeugdzorg. © Getty Images/iStockphoto

Soms zijn we machteloos, ook in de jeugdzorg

GASTOPINIENaar aanleiding van de zelfgekozen dood van een 17-jarig meisje staat de jeugdzorg ter discussie. Is dat terecht? Vroeger was echt niet alles beter.

door Raf Daenen

Om misverstanden te voorkomen, ik vind dat alle kinderen recht hebben op een goede ontwikkeling, behandeling en begeleiding. In het programma Pauw op NPO1 werd onlangs naar aanleiding van één dramatische suïcide als gevolg van anorexia heel de decentralisatie in de jeugdzorg ter discussie gesteld. Het zou in Nederland om meer dan tweehonderd vergelijkbare kritische situaties gaan, zo stelde psycholoog Van der Helm in dat televisieprogramma.

Het is waar dat gemeenten bij de decentralisatie van de jeugdzorg te weinig geld hebben meegekregen. Evenmin kan worden ontkend dat er onvoldoende behandelplekken zijn voor complexe problemen. Ook zijn er wachtlijsten en afstemmingsproblemen vanwege de lappendeken van aanbieders, mede door de eisen van concurrentie bij het aanbesteden. Onder het mom van vroeger was het beter, werd gesuggereerd dat voor de decentralisaties wel een centrale regie gevoerd werd. Maar vroeger, toen die regie dus centraal werd uitgevoerd, waren er ook incidenten en afstemmingsproblemen in de jeugdzorg.

Garantie

De vraag die ik aan psycholoog Van der Helm had willen stellen luidt: geeft u als deskundige garanties dat met uw inzichten en aanpak deze dramatische gebeurtenis níet had plaatsgevonden en in de toekomst ook niet meer zal plaatsvinden? Ik denk niet dat op deze vraag een bevestigend antwoord kan worden gegeven.

Waar het om gaat, is te accepteren dat we soms machteloos zijn wanneer kinderen voor eigen destructie kiezen. En dat geen enkele behandeling waterdichte garanties biedt op een gelukkig, of in elk geval acceptabel leven.

De meeste garantie is nog te vinden in de deskundigheid van professionals en bij bestuurders met lef en verantwoordelijkheidsgevoel. Het is waar dat er schotten tussen verschillende hulpverleners en hun organisaties zitten en dat geen twee behandelingen tegelijkertijd kunnen of mogen plaatsvinden. In essentie gaat het er - nog net als vroeger - om, wie durft wars van regels en systemen zijn nek uit te steken en komt desnoods met een onconventionele oplossing.

Blinde vlekken

Het is goed om nu, na vier jaar, het nieuwe systeem van gedecentraliseerde jeugdzorg te evalueren. Niet met de bedoeling om af te rekenen, wel om te leren en waar nodig te verbeteren. Het gaat om mogelijke blinde vlekken en systeemfouten, het effect van marktwerking en aanbesteding.

Ook kunnen we ons afvragen of er wel eens te gemakkelijk wordt geïndiceerd en waar de samenleving zelf tekortschiet. Zelfs als we leren van onze fouten kan het nog mis gaan.

Als er werkelijk kritieke situaties zijn, is het zaak om handelend op te treden. Omgaan met dood en destructie is moeilijk, maar tevens een deel van de werkelijkheid dat niet weg te poetsen is.

* Raf Daenen is oud-wethouder en auteur van Perspectief op een maatschappij in crisis.

  1. Negatieve spaarrente? Dan gaat mijn geld in een sok
    Geef uw mening

    Negatieve spaarrente? Dan gaat mijn geld in een sok

    Nederlandse spaarders houden het nieuws over de spaarrente momenteel zeer nauwlettend in de gaten. De Europese Centrale Bank (ECB) verlaagt de rente namelijk wederom, wat kan leiden tot een negatieve spaarrentestand. Als de spaarrente negatief wordt, betekent dat dat spaarders moeten gaan betalen voor hun spaarcenten op de bank. En dat ziet de gemiddelde Nederlander niet zitten, bleek eerder al. Verdwijnt ons zuurverdiende spaargeld straks massaal weer in een oude sok?

Poll

Bij mijn provinciale stem laat ik het landelijke klimaatbeleid meewegen

  • Eens (48%)
  • Oneens (52%)
877 stemmen

Poll

We maken ons veel te druk over de hitte

  • Eens (77%)
  • Oneens (23%)
979 stemmen