Volledig scherm
Kinderen met en zonder een beperking samen in één klas op een school in Dordrecht. © archieffoto Victor van Breukelen

Passend onderwijs is een kwestie van goede focus

GASTOPINIEPassend onderwijs is niet mislukt, we zijn alleen iets belangrijks vergeten. Onderwijs is geen eenrichtingsweg, het vraagt om de dialoog tussen leerkracht, leerling en ouders.

door Linda Jansen

Passend onderwijs is de behoefte aan socialer onderwijs. In een genormaliseerde en prestatiegerichte maatschappij, vraagt dit om de bereidheid tot wezenlijke verandering. Wezenlijke verandering is het resultaat van wat in de praktijk werkt en wat niet.

Quote

Jeltje laat ons regelmatig even stilstaan bij het leven, ze leert ons omgaan met de twijfels over wat ze wel of niet kan

Linda Jansen

Het is onderwijs op basis van draagkracht, omdat je er als school voor kiest ervoor te gaan. En zo op een veilige manier, stap voor stap, een nieuwe leerweg ontwikkelt. Er is ruimte om van en met elkaar te leren.

Jeltje, onze dochter van 10, is een meisje net als alle anderen, en ze heeft Downsyndroom. Dan heb je als ouder soms best je twijfels over wat ze wel of niet kan. Maar Jeltje leert ons iedere dag op een bijzondere maar eenvoudige manier hoe we daarmee om kunnen gaan. Ze laat ons regelmatig stilstaan bij het leven, en gooit haar kont tegen de krib als we gehaast zijn en niet de tijd nemen écht met haar te communiceren. Jeltje is dus net als haar broertje (8) en zus (12) een eigenwijs kind.

Wij hebben al veel van haar geleerd en zo ook de leerkrachten, begeleiders en de kinderen bij wie zij in de klas zit. Onderwijs is al lang geen monoloog meer van de leerkracht. Het vraagt om dialoog waarin vooral kinderen inspraak hebben. En dan juist de kinderen die een beetje tegendraads zijn, omdat zij verandering brengen.

Tumult

Als je het mij vraagt is dát de kern van passend onderwijs. Alleen zijn we dat vergeten in het tumult over grote mensen zaken, zoals leer­methodes, procedures, geld, tijd en grote klassen. Dan kun je er donder op zeggen dat het niet past!

Ik zou willen dat leerkrachten leren wat kinderen als Jeltje ons meegeven. Jeltje heeft het talent je hart open te breken. Ze vraagt zonder woorden dat je in haar gelooft, en dat je dit iedere dag weer het vertrekpunt laat zijn. Dat is zeker niet gemakkelijk in een wereld vol tumult.

Quote

Op school van Jeltje is ruimte voor ieders talent, er wordt voor je gezorgd en je hebt inspraak

Linda Jansen

Dat tumult is dan misschien onze dagelijkse realiteit, het mag geen excuus of reden zijn om naar een ander te wijzen. Daar wordt toch nog geen mens wijzer van?

Met de juiste focus zie je op een dag hoe simpel passend onderwijs kan zijn. Jeltje heeft het geluk op een school te zitten die dat punt al heeft bereikt. Een school die jarenlang heeft geïnvesteerd in het geloof in kinderen en daardoor het zorgprofiel heeft kunnen loslaten. Want als je in kinderen gelooft, is dat echt een zorg minder. Dan heb je namelijk tijd en ruimte om van en met elkaar te leren, en voor elkaar te zorgen. Passend onderwijs is dus een gedeelde verantwoordelijkheid. En dat voelde ik direct toen ik voor het eerst door de gangen van haar school, de Kroevendonk in Roosendaal, liep.

Quote

Het team op de school van Jeltje steekt eerst energie in ontwikke­ling en dan pas in protest

Linda Jansen

Op deze school is er ruimte voor ieders talenten, er wordt voor je gezorgd en je hebt inspraak, of je nu leerkracht, leerling of ouder bent. Deze inclusieve leerweg creëert interne veiligheid.

Passend onderwijs is eigenlijk gewoon goed opletten en je niet te veel laten afleiden. Leg de focus op de juiste plek. Dat voorkomt dat kinderen zich schikken in hun zorgprofiel, en dat wij ons buigen over ‘de schuldvraag’. Daar is niemand mee geholpen.

Omarmen

Het team op de school van Jeltje steekt eerst energie in ontwikkeling en dan pas in protest. Voor Jeltje betekent dit dat ze leert wat anderen leren, maatwerk krijgt aan de hand van een professional, tussendoor speelt bij de peuters, leert fietsen en dat er aan zindelijkheid wordt gewerkt. Soms heb je geluk – zoals Jeltje en wij met haar – en ervaar je dat maatwerk geen obstakel vormt, maar essentieel is om tot je recht te komen in een groep. Dan wordt jouw verschil benut en niet slechts gelabeld aan een zorgprofiel.

Als meer scholen het passend onderwijs op deze wijze zouden omarmen, zou dat een enorme verrijking betekenen voor veel meer kinderen. Zowel voor leerlingen zonder als kinderen met een rugzakje in het reguliere onderwijs.

* Linda Jansen uit Bergen op Zoom is moeder van drie kinderen, onder wie de 10-jarige Jeltje. Het meisje met Downsyndroom draait succesvol mee in het reguliere basisonderwijs op een school in Roosendaal.

poll

Als postzegels nog duurder worden, stuur ik nooit meer een kaart

  • Eens (75%)
  • Oneens (25%)
1133 stemmen