Volledig scherm
© Shirt: niefokkemeebrabant.nl; portret Niels Herijgens: Marcel Otterspeer/Pix4Profs

Liever ‘doejdoej’ dan het H-woord? Nou mooi niet!

GASTOPINIEBeste Niels, jouw voorstel om (h)oudoe te zeggen tegen (h)oudoe als afscheidsgroet (column H-woord, BN DeStem 19-01) is mij in het verkeerde keelgat geschoten. Ik leg je graag uit waarom.

door Jan Luysterburg

Mede als hoofdredacteur van het tijdschrift Brabants, kwartaalblad over Brabanders en hun taal, als redacteur – samen met Cor Swanenberg – van het jaarlijkse Brabants Boekenweekboek, als schrijver van een tweewekelijkse dialectcolumn in de Halsterse Krant & de Zuidwestkrant, als leider van de werkgroep Dialecten van Heemkundekring Het Zuidkwartier, als schrijver van het jaarlijkse Grwoot Wjeeldrechts Dikteej en als medeorganisator van het West-Brabants Dialectcafé, houd ik me vrij veel bezig met Brabantse dialecten en dialectbeoefening.

Retour

Ik kan je verzekeren, dat het woord (h)oudoe zeker niet op zijn retour is. Integendeel. Het verspreidt zich steeds verder over Nederland. En wat mezelf aangaat: het is nog steeds mijn standaard afscheidsgroet.

Jij schrijft dat je woont en werkt in de provincie Noord-Brabant, maar vóel je je ook Brabander? Want daar gaat het in wezen om. Een wetenschappelijke studie heeft onlangs uitgewezen, dat de identiteit van de Brabander wordt bepaald door het zich Brabander voelen. Daar heeft zelfs BN DeStem, de krant die helaas sinds het verdwijnen van de rubriek (H)oudoe en bedankt bar weinig aandacht aan dialecten besteedt, destijds een artikel aan gewijd.

Ik erger me altijd aan mensen, die uit arrogantie of onwetendheid voortdurend Holland zeggen als ze Nederland bedoelen. Alsof die tien niet-Hollandse provincies minderwaardig zijn of er niet toe doen. Kennelijk schaar jij je ook bij die groep, want net als volgens de irritante reclame van een autoverzekeraar, moeten we voortaan maar doejdoej zeggen in plaats van (h)oudoe. Nou, mooi niet!

Lelijk

Hoe kom je er trouwens bij om veel dialectwoorden ronduit lelijk te noemen? Op grond van welke deskundigheid durf jij die uitspraak te doen? Je kunt hooguit dialectwoorden lelijk vínden. Waarbij het de vraag is of jouw smaak er voor je lezers iets toe doet. Alsof Ik haaauw van jaaauw zo mooi klinkt!

Als je wilt spreken over dialecten, moet je juist de carnavalskranten buiten beschouwing laten. Want als er ergens dialecten misvormd en misbruikt worden, dan is het in die krantjes. Gunstige uitzonderingen daargelaten.

Spreek alsjeblieft niet over dialecten als iets minderwaardigs. Dialecten zijn veel ouder dan het Standaardnederlands, terwijl het Standaardnederlands bovendien een kunstmatig ontstane taal genoemd kan worden.

Rijker

Dialecten zijn over het algemeen veel rijker, vooral als het gaat om het onder woorden brengen van gevoelens. En de dialecten zijn springlevend, gezien de belangstelling die ze alom genieten op dit moment.

Ik adviseer je, om eens contact op te nemen met Prof. dr. Jos Swanenberg. Deze man heeft een leerstoel Dialectkunde (om het maar eenvoudig te zeggen) aan de Universiteit van Tilburg. Hij zal je te allen tijde kunnen vertellen, dat de dialecten weliswaar aan grote veranderingen onderhevig zijn, maar dat ze nog steeds volop bestaan. Zij het dan meer als regiotaal, dan als lokale taal.

Beste Niels, zet je column H-woord maar op dat cassettebandje van je en neuk ’t mar gaauw op de mieswoop.

* Jan Luysterburg uit Hoogerheide houdt zich op meerdere vlakken actief bezig met het Brabantse dialect.

poll

Bij mijn provinciale stem laat ik het landelijke klimaatbeleid meewegen

  • Eens (48%)
  • Oneens (52%)
877 stemmen

poll

Als postzegels nog duurder worden, stuur ik nooit meer een kaart

  • Eens (75%)
  • Oneens (25%)
1133 stemmen