Volledig scherm
Een plezierige middelbare schooltijd gaat vaak samen met goede cijfers. © Marlies Wessels

Gun kind succes op school

GASTOPINIENaar welke middelbare school gaat uw kind volgend jaar? Veel ouders zijn er deze maanden maar druk mee. De factor tot succes: kies een opleiding die past bij het leervermogen van uw kind.

door Jaap Oomen

De eerste maanden van het nieuwe jaar staan voor de leerlingen van groep 8 en hun ouders in het teken van het kiezen van een middelbare school. Helaas leeft nog steeds de misvatting, dat de theoretisch zwaarste opleiding de beste keuze is voor een kind. Deze dwaling zorgt ervoor dat steeds meer jongeren een type voortgezet onderwijs volgen, dat niet bij hun leervermogen past. Een probleem voor zo’n leerling zelf, maar ook voor school en gezin.

Volgsysteem

Veel scholen voor voortgezet onderwijs maken gebruik van het Cito VAS-volgsysteem. Deze werkwijze kent een objectieve 0-meting op niveau. Een collega-schoolleider van een vmbo-school vergeleek de resultaten van deze 0-meting van de afgelopen vijf jaar met elkaar en schrok van het resultaat. De brugklasleerlingen van het laatste jaar waren de opleiding met significant grotere achterstanden gestart, dan de leerlingen van vijf jaar daarvoor. Het vermoeden bestaat, dat dit een landelijke trend is, maar verder onderzoek moet dat uitwijzen.

Quote

Met het ervaren van succes op school, groeit de motivatie en het enthousias­me bij leerlingen

Jaap Oomen

De meeste vmbo, havo en vwoscholen werken met een jaarklassensysteem en het ermee verbonden klassikaal onderwijs. Leerlingen van ongeveer dezelfde leeftijd en hetzelfde leervermogen krijgen hetzelfde onderwijs. Wanneer er in zo’n klas leerlingen zitten die het onderwijsniveau niet of nauwelijks aankunnen, heeft dat negatief effect op de resultaten van de hele klas. Als proefwerken door meer dan de helft van de leerlingen slecht worden gemaakt, is de docent geneigd de normering aan te passen. En zelfs het landelijke examen past de normering aan op de gemiddelde resultaten. Deva-luatie van het diploma dreigt!

Het overvragen van leerlingen heeft meer onwenselijke effecten. Jongeren in de puberteit erkennen niet makkelijk dat ze iets niet kunnen. Gedragsmatig wordt de onmacht van het niet kunnen omgezet in een houding van niet willen. Het is immers niet gek als je lage cijfers scoort, wanneer je de les verstoort en je huiswerk niet maakt. Het gebrek aan waardering compenseert de jongere vaak door recalcitrant gedrag. Conflicten met docenten zijn het gevolg. Dit is zeer waarschijnlijk een van de oorzaken van de toenemende gedragsproblematiek die leraren binnen een school ervaren.

Wisselingen

Een ander onwenselijk gevolg is de groeiende afstroom binnen het voortgezet onderwijs. In de regio Breda wisselden tijdens de zomervakantie van 2017 meer dan 200 leerlingen van school, omdat het niveau niet paste bij hun leervermogen. Daar zijn jongeren die binnen een school door onvoldoende resultaten van leerweg wisselden, nog niet bijgerekend. Allemaal leerlingen met een negatieve onderwijservaring, met grote frustraties en verdriet.

Quote

Kies voor je kind een uitdagende opleiding die past bij het leervermo­gen. Zo bouw je aan het zelfver­trou­wen

Jaap Oomen

Dat moet anders. Als gelijke kansen worden afgemeten aan het bewezen leervermogen, moeten we leerlingen succes laten ervaren. Daarmee groeit hun motivatie en enthousiasme: Yes I can! Leren wordt weer leuk.

In 2005 maakte de mavo van Oosterhout afspraken met de scholengemeenschap voor havo en vwo in die stad. Leerlingen met een gemengd advies vmbo tl/havo worden sindsdien op de mavo in een tweejarige brugperiode mavo/ havo geplaatst. De lessen worden op havo-niveau gegeven. Wanneer een leerling aan het einde van de brugperiode een 7,3 gemiddeld scoort, stroomt hij of zij door naar de derde klas havo binnen de scholengemeenschap. De resultaten zijn goed: 40 procent van de leerlingen stroomt op en vervolgen nagenoeg allemaal succesvol de havo. Leerlingen die het havo-niveau (nog) niet aankunnen, gaan door mavo 3 en blijven in hun vertrouwde omgeving. Dit wordt als positief ervaren.

Mijn advies aan alle ouders van groep 8-leerlingen: kies voor je kind een uitdagende opleiding die past bij het leervermogen. Zo bouw je aan het zelfvertrouwen en ervaart een kind succes. En het voortgezet onderwijs moet er zorg voor dragen dat elk kind vanaf het derde jaar op de opleiding zit die past bij zijn of haar leervermogen.

* Jaap Oomen uit Teteringen is directeur van Praktijkschool Breda en de ISK-afdelingen van ROC West-Brabant. Voorheen was hij schoolleider van mavo Effent in Oosterhout en vmbo Westerpoort op Tholen.

BN DeStem gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

poll

Het legaliseren van partydrugs is dé oplossing voor het drugsafvalprobleem

Het legaliseren van partydrugs is dé oplossing voor het drugsafvalprobleem

  • Eens (30%)
  • Oneens (70%)
1219 stemmen