Volledig scherm
© Roos Koole/ANP

‘Die heftige emoties van uw moeder zijn niet echt’

GASTOPINIEGrove nalatigheid, falende hulpverlening, veel persoonlijk en maatschappelijk leed. Samenleving: kom in opstand en klaag de geestelijke gezondheidszorg aan!

Het werd een ontluisterend gesprek. De geriater en psycholoog kenden geen twijfel. Als professionele deskundigen, via een uitgebreid netwerk van ggz-instellingen, tal van wetenschappelijke onderzoekscentra en ‘zorgklinieken’, bestieren zij het rijk van waarheid en wetenschappelijke deskundigheid. Hun diagnose over de ‘toestand’ van mijn dementerende moeder was glashelder. ‘Uw moeder hallucineert en ja, ook psychoses komen soms voor’. De dagen voor dit gesprek waren voor ons als gezin zeer intens geweest. In onze verantwoordelijkheid als mantelzorgers viel het niet altijd mee. Je moeder zo intens verdrietig te zien. Maar soms ook woedend en boos. Angstig ook en roepend om hulp. Door haar woorden en zinnen ‘heen’ zagen we een diep getraumatiseerde vrouw, weliswaar ‘dementerend’, met een zwaar litteken als gevolg van zeer pijnlijke jeugdherinneringen.

‘Zijn dit dan geen echte emoties? Zijn haar angsten dan niet echt? Hoeven we niets met het diepe verdriet en wanhoop die ze laat zien? Zou het kunnen dat haar dementie een mogelijkheid biedt om deze pijn alsnog te helen? Het deskundig, wetenschappelijk verantwoord antwoord van beiden? ‘Natuurlijk, voor de familie is het moeilijk, maar dit soort zaken komen voor. Het gevolg van de ‘kapotte’ hersenen van uw moeder. Dat leidt tot psychoses en hallucinaties. Maar ‘echt’ is het niet.’ Op de vraag wat beiden te bieden hadden om met mijn moeders hallucinerende wereld om te gaan, schoof een van hen een receptje onze kant op voor ‘hersenpillen’. Meer viel er van hen uit niet te zeggen. De (medische) wetenschap had gesproken. Punt uit.

Peter M.

Quote

Voor mijn moeder was het een ­zegen dat wij de wetenschap­pe­lij­ke en professio­ne­le deskundig­heid uit de ggz-we­reld betwisten en onze eigen weg kozen

Hans Siepel

Ik moest er aan terugdenken toen ik de zus van de uit Den Dolder ontsnapte Peter M. bij Jeroen Pauw aan tafel hoorde spreken. Een vernietigende aanklacht tegen de, kort samengevat, ggz-begeleiding van haar broer. Met als grootste verwijt dat deze professionele hulpverleners nooit de wijsheid en ervaring benutten van familieleden. Alsof zij infe­rieur zijn aan ‘dé professionals’. In het programma De Hofnar van 4 juni vertelde een vrouw haar verhaal over die professionals. Als 12-jarige, op zoek naar zelfvertrouwen, zette ze haar eerste stapjes in de ggz-wereld, om er na tientallen zorgverleners, psychologen en psychiaters jaren later met nog veel minder zelfvertrouwen uit de ggz-wereld te stappen.

Gevoegd bij de veel bredere crisis in de jeugdzorg, de maatschappelijke discussies over nut en gevaren van antidepressiva, het vastgelopen wetenschappelijk onderzoek naar oorzaak en heling van depressies (zie artikelreeks in Vrij Nederland in de maand december 2018) en de burn-out epidemie, vooral ook onder jongeren, roept het de vraag op of er misschien iets structureel mis is in de ggz-zorg? En zo ja, wat is het kernprobleem? Het antwoord op deze vraag, zij het onbedoeld, gaven mijn gesprekspartners zovele jaren terug toen zij over de heftige emoties van mijn moeder stelden dat deze niet ‘echt’ waren en ze derhalve niet serieus hoefden te nemen.

Voor mijn moeder was het een ­zegen dat wij de wetenschappelijke en professionele deskundigheid uit de ggz-wereld betwisten en onze eigen weg kozen. Voor ons waren haar herbelevingen veel meer dan een hersendefect. Ze bood ons toegang tot haar getraumatiseerde zielsherinnering van, zo bleek ons gedurende haar proces, seksueel misbruik. Omdat wij haar zielsbehoeften voor echt namen, werd haar ziekte uiteindelijk een wonderbaarlijke, helende reis. Een reis die, als we ons hadden gevoegd naar de richtlijnen, uitgangspunten, behandelmethoden en het medisch-wetenschappelijk mensbeeld dat stelt dat de mens zielloos is en niet veel meer dan ‘zijn brein’, op een rampzalig scenario was uitgelopen.

Mystiek geleuter

Zie hier wat er schort en mis is in ggz-land. Het mensbeeld – we zijn ons brein – van waaruit de ggz-professionals hun werk doen, deugt niet. Als de crisis in ggz-land ons iets leert, dan is het dit wel. Het is deze fatale mismatch tussen het medisch-wetenschappelijk mensbeeld van de professionele zorgverleners in ggz-land, die de menselijke geest en ziel afdoen als niet-wetenschappelijk mystiek geleuter en zielservaringen van vele mensen, zoals die van hen die met een bijna-doodervaring ook in onbekende dimensies van het menselijk bewustzijn terechtkomen, weghonen.

Sinds mijn ervaring, begin deze eeuw, met de reguliere ggz-wereld, die de zielsstem van mijn moeder afdeden als ‘niet echt’, voer ik – en ­velen met mij – strijd om de ziel en geest terug te brengen in de breinwereld van ggz-Nederland. Dat valt nog niet mee. Men houdt zich Oost-Indisch doof. Wil het er niet over hebben en dat onschuldige mensen als gevolg van deze dogmatische en halsstarrige weigering de dood worden ingejaagd; jammer dan! Shit ­happens!

Het wordt de hoogste tijd dat we als samenleving in verzet komen. De moed hebben om ggz-Nederland zelf aan te klagen. Vanwege grove nalatigheid en falende hulpverlening en haar mede verantwoordelijk te maken voor veel persoonlijk, maar ook maatschappelijk leed.

* Hans Siepel is schrijver, onder andere van het boek Stemmen van de ziel, vergeten waarheid van dementie.

  1. Negatieve spaarrente? Dan gaat mijn geld in een sok
    Geef uw mening

    Negatieve spaarrente? Dan gaat mijn geld in een sok

    Nederlandse spaarders houden het nieuws over de spaarrente momenteel zeer nauwlettend in de gaten. De Europese Centrale Bank (ECB) verlaagt de rente namelijk wederom, wat kan leiden tot een negatieve spaarrentestand. Als de spaarrente negatief wordt, betekent dat dat spaarders moeten gaan betalen voor hun spaarcenten op de bank. En dat ziet de gemiddelde Nederlander niet zitten, bleek eerder al. Verdwijnt ons zuurverdiende spaargeld straks massaal weer in een oude sok?

Poll

Bij mijn provinciale stem laat ik het landelijke klimaatbeleid meewegen

  • Eens (48%)
  • Oneens (52%)
877 stemmen

Poll

We maken ons veel te druk over de hitte

  • Eens (77%)
  • Oneens (23%)
979 stemmen