Volledig scherm
Het vriest 's nachts. Dat betekent dat fruittelers zo in de problemen kunnen komen. Fruitteler Joël Roks heeft een warmtekanon van stal gehaald en kan ermee zijn kersen net boven het vriespunt houden. © Marcel Otterspeer/Pix4Profs

Telers hele nacht in touw om oogst te redden: 'Om drie uur gaat de vorstwekker'

FIJNAART / RAAMSDONK – Het zijn spannende tijden voor de fruittelers in de regio. De bloesem is heel fragiel en kan absoluut geen vorst gebruiken, maar daar trekt de natuur zich niets van aan. “Als de temperatuur in de boomgaard onder de 1 graad zakt, gaat hier het alarm af”, vertelt fruitteler Joël Roks uit Fijnaart.

Roks teelt appels, peren, kersen en pruimen. Sinds dinsdag wordt hij elke nacht gewekt door de ‘vorstwekker’. “Dan ben je om drie uur ’s nachts met collega’s aan het bellen om te kijken wat de rest doet, want iedereen is toch wakker”, vertelt Roks.

Ijslaagje
Om de bloesem van de appel- en perenbomen te redden, kunnen telers hun gaard beregenen. Het water op de bloesem bevriest dan en dat werkt als een beschermlaagje. De timing is daarbij cruciaal. “Als je net te lang wacht, kan het zijn dat de leidingen al bevroren zijn en dan kun je niets meer”, aldus de fruitteler.

Voor de kersengaard werkt die truc niet. “Kersenbloesem kan niet tegen beregening, daar worden de bomen ziek van”, vertelt Roks. Janny Trouw van De Kersenhof in Raamsdonk zit met hetzelfde probleem. “Je moet creatief worden om een open boomgaard warm te houden”, vertelt ze. “Je probeert alles wat ook maar een beetje kan helpen.”

Overkapping en warmtekanonnen
In Raamsdonk is zo’n tien man in touw geweest om de kersengaard te overkappen. “Normaal gesproken doen we dat pas in mei om de kersen te beschermen tegen regen en hagel, maar nu hopen we dat het daardoor net iets warmer blijft. Net als onder een carport: dan bevriest je auto ook minder snel”, vertelt Trouw.

Ook zetten de telers in Raamsdonk en Fijnaart warmtekanonnen in, maar dat helpt minder goed dan de naam doet vermoeden. “Het scheelt vaak maar een tiende van een graad en kost een fortuin om te laten draaien”, vertelt Trouw. “Je kunt als kersenteler gewoon maar heel weinig beïnvloeden. We zetten maximaal in op wat we kunnen doen en dan is het een kwestie van heel hard duimen.”

Halve oogst
Al die gebroken nachten en extra uren werk geven geen garanties. “De natuur is de baas”, aldus Trouw. “Zo’n vorst kan je zo de helft van je oogst schelen. Het is echt heel spannend.” Ook voor Roks is nog even doorbijten. “’s Middags probeer ik even een beetje bij te slapen. Het is de mooiste periode van het jaar, maar ook een heel kwetsbare.”