Volledig scherm
De centrale, al jaren buiten gebruik.

Radioactieve erfenis van Tsjernobyl in Dongecentrale Geertruidenberg

GEERTRUIDENBERG - In 1986 ontplofte een kerncentrale in Tsjernobyl. De gevolgen zijn ruim dertig jaar later nog steeds merkbaar. Oók in de voormalige kolencentrale van de Essent in Geertruidenberg. 

In een ketel van de afgedankte Dongecentrale bevinden zich namelijk radioactieve stoffen, die daar terecht zijn gekomen na de kernramp in de toenmalige Sovjet-Unie.

Het spul, cesium 137, is deze kant op gewaaid. Het zat in kleine hoeveelheden in de lucht. En omdat er continu grote hoeveelheden lucht onder hoge druk door de installatie zijn geblazen, heeft het materiaal zich door de jaren heen kunnen vastzetten op de stoompijpen. 

Vergunning

Onder bepaalde omstandigheden kan de radioactieve stof zich namelijk hechten aan vaste stoffen - en het blijkt dat de omstandigheden in de Geertruidenbergse stoompijpen zich daar voor leenden. De hoeveelheid radioactief materiaal is er nu zelfs nog zo groot, dat voor de verwijdering een speciale vergunning moet worden aangevraagd.

De kolencentrale is sinds 2011 niet meer in gebruik. Een jaar daarna is het complex overgenomen door de BOEi, een instelling die zich bezig houdt met het restaureren en herbestemmen van cultureel erfgoed. De aanwezigheid van radioactief materiaal in delen van de centrale komt niet als een verrassing, zegt adjunct-directeur Sylvia Pijnenborg van BOEi. Bij de verkoop in 2012 heeft Essent al laten weten dat een aantal pijpen is besmet. ,,Maar nu moeten ze er ook uit. Dat doen we niet zelf'', zegt Pijnenborg. ,,Dat doet Essent voor ons.''

Oud ijzer

Intussen is Essent overgenomen door de Duitse energiereus RWE. Die is nu dus verantwoordelijk voor de klus in de Dongecentrale, die te boek staat als rijksmonument. Volgens Annelies Houtzagers van RWE zit de radioactiviteit 'op ketelpijpen in een beperkt deel van de ketel'. Die pijpen worden weggehaald. Afhankelijk van de intensiteit van de straling worden ze behandeld of hergebruikt. De hoeveelheid straling is volgens Houtzagers zo laag, dat de meeste pijpen hergebruikt kunnen worden als oud ijzer. Wat niet als onschuldig schroot op de sloop terecht kan, gaat naar Covra (Centrale Organisatie Voor Radioactief Afval). Daar wordt het voor zeer lange tijd opgeslagen op een speciaal terrein op industriegebied Vlissingen-Oost.

Verwaarloosbaar risico

Volledig scherm
Sylvia Pijnenborg (BOEi). © gratis

Dat wordt bevestigd door de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS). ,,De hoeveelheid radioactief cesium 137 in de Dongecentrale is gering. Buiten de centrale is het zelfs nauwelijks meetbaar, dus de risico's zijn verwaarloosbaar'', zegt woordvoerder Jolijn le Rutte. De gemeente Geertruidenberg heeft dan ook laten weten zich geen zorgen te maken. De hoeveelheid radioactief materiaal zou geen gevaar opleveren voor de gezondheid van omwonenden of oud-werknemers.

Het is zeer onwaarschijnlijk dat de Geertruidenbergse centrale de enige is die in de jaren na Tsjernobyl radioactiviteit heeft opgebouwd. ,,Dit kan ook spelen bij andere energiecentrales die in bedrijf waren in die tijd'', zegt Le Rutte van de ANVS. ,,Maar andere gevallen van centrales die met cesium 137 zijn besmet zijn ons nu niet bekend.''

In de aanpalende Amercentrale bevindt zich volgens de ANVS overigens ook geen cesium 137.