Volledig scherm
Bij Landelijk Interieurbouw in Made leert Leon Nieuwenhuijzen (links) het vak meubelmaker van Thom Akkermans. © Pix4Profs/Marcel Otterspeer

Meubelmaker, glazenier of pianotechnicus:
werkzoekenden worden ambachtslieden

REPORTAGESinds begin vorig jaar kunnen werkzoekenden via de Ambachtsacademie omgeschoold worden tot lijstenmaker, glazenier, meubelmaker en nog vijftien ambachten. West-Brabant is echter nog vrijwel een witte vlek op de kaart van de academie. 

Ambachtsacademie? Zelfs bij het UWV gaat niet bij alle medewerkers direct een belletje rinkelen als het instituut ter sprake komt. Terwijl de uitkeringsinstantie toch betrokken is bij de oprichting van deze ‘academie’  die als doel heeft werkzoekenden op te leiden tot ervaren ambachtslieden. Niet op school maar in het bedrijf van een leermeester

“Ik moest bij het UWV in Breda zelf aangeven waar ze het op internet konden vinden. Maar vervolgens kreeg ik wel alle medewerking”, zegt Leon Nieuwenhuijzen uit Hank, die een jaar geleden via de Ambachtsacademie bij een leermeester in Made aan de slag ging om het vak van meubelmaker te leren (zie ook kader onderaan deze pagina).

Ambacht Nederland 

De Ambachtsacademie is een relatief nieuw fenomeen. Begin vorig jaar gaf minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) er het startsein voor. Het ministerie gaf twee miljoen euro subsidie aan het initiatief van Ambacht Nederland, een stichting die zich richt op de continuïteit van kleinschalige ambachtelijke bedrijven en branches. 

Het doel van de academie was tweehonderd werkloze 50-plussers om te scholen tot ambachtsman/vrouw in 19 verschillende vakken, zoals lijstenmaker, glazenier, meubelmaker en kledingreparateur. “Inmiddels merken we dat de arbeidsmarkt flink aangetrokken is. Daarom is de leeftijdsgrens verlaagd naar 40,” zegt Elrie Bakker-Derks, voorzitter van Ambacht Nederland. Op dit moment zijn er ruim 125 deelnemers in Nederland. 

Pianotechnicus

“We zien al jaren dat het moeilijk is specialistische vaklieden te krijgen. Het gaat vaak om beroepen waar geen duizenden mensen voor nodig zijn, maar als niemand meer glazenier of pianotechnicus wordt, hebben we wel een probleem,” aldus Bakker-Derks. 

In het reguliere onderwijs is weinig ruimte voor studies die specifiek opleiden tot één ambacht. Daarom kwam Ambacht Nederland op het idee zelf een opleiding te starten via het traditionele leerling-gezel-systeem. Dat sloot weer goed aan op een actieplan van Sociale Zaken om oudere werklozen via omscholing aan het werk te krijgen. 

Geen sollicitatieplicht

De opleiding is niet voor iedereen weggelegd. Er is een leeftijdsgrens en mensen moeten een uitkering (bijstand, ww) ontvangen of geen betaald werk verrichten omdat ze bijvoorbeeld als herintreder aan de slag willen. “En ze moeten duidelijk affiniteit met het ambacht hebben en erg gemotiveerd zijn,” aldus Bakker-Derks. Andere eisen zijn dat mensen anderhalf jaar lang vier dagen per week in de praktijk werken, ondertussen een e-learning-module volgen én deelnemen aan een cursus ondernemerschap. Daar staat tegenover dat ze gevrijwaard zijn van de sollicitatieplicht. 

4000 aanmeldingen

Van de 4000 aanmeldingen die de Ambachtsacademie heeft gehad, wordt dus maar een klein deel geselecteerd. Een andere belemmering kan zijn dat er geen praktijkplek gevonden kan worden. In principe gaat de academie pas op zoek naar een leermeester als zich iemand meldt voor een opleiding. Daardoor kan soms de juiste match niet worden gemaakt. 

West-Brabant

West-Brabant is bijna een witte vlek op de kaart van de Ambachtsacademie. Leon Nieuwenhuijzen is vooralsnog de enige deelnemer in deze regio. “Dat zal vooral met naamsbekendheid te maken hebben,” zegt Bakker-Derks. “We zijn natuurlijk nog niet zo lang bezig. We hebben ook graag dat ondernemers zich bij ons melden als ze een leerwerkplek kunnen bieden, dan kunnen we snel schakelen als we iemand hebben die een opleiding wil doen.”  

Hoe het komt dat in West-Brabant slechts één werkzoekende aan de slag is via de Ambachtsacademie kan een  woordvoerster van het UWV niet zeggen. “Onze mensen die werkzoekenden begeleiden zijn op de hoogte gesteld van de Ambachtsacademie en is een folder beschikbaar. Maar wellicht moet er nog meer gewerkt worden aan de naambekendheid.”

‘Als je zo'n kast kan maken, is de rest makkelijk’

-

Volledig scherm
Bij Landelijk Interieurbouw in Made leert Leon Nieuwenhuijzen (rechts) het vak meubelmaker van Thom Akkermans. © Pix4Profs/Marcel Otterspeer

MADE - Leon Nieuwenhuijzen is 58 jaar, Thom Akkermans is 27. Toch is de eerste de leerling en de tweede de leermeester. “Maar dat heeft nooit vreemd gevoeld”, zegt Nieuwenhuijzen. “Thom is nu eenmaal een vakman van wie ik heel veel van kan leren.”

Nieuwenhuijzen heeft al een hele loopbaan achter de rug in de ict en de financiële dienstverlening. Enkele jaren geleden besloot een andere richting in te slaan. “Ik had interesse in robotica en meubelmaken. Uiteindelijk heb ik voor meubelmaken gekozen, omdat ik anders weer te veel achter de computer zou zitten.”

Na enkele cursussen, onder andere op het gebied van houtbewerking, ontdekte hij de Ambachtsacademie. Hij voldeed aan de eisen en kon instromen. “Ze hadden een plek voor me in Ridderkerk, maar ik woon in Hank en dat vond ik nogal ver weg. Toen ben ik zelf gaan zoeken en ben ik in contact gekomen met Thom.”

Thom Akkermans heeft een eenmanszaak (Landelijk Interieurbouw) met een grote werkplaats in Made, waarmee hij onder meer kasten en keukens op maat maakt. “Ik heb wel vaker aanvragen gehad voor stages maar die heb ik altijd afgehouden. Je weet niet wie je krijgt en vaak kost het vooral tijd”, zegt Akkermans. “Maar bij Leon zag ik dat hij heel gemotiveerd was.”

Volgens Akkermans gaat de samenwerking met zijn leerling ‘hartstikke lekker’. “Het is echt een win-win-situatie. En ik leer ook weer veel van Leon, bijvoorbeeld over het runnen van het bedrijf.”

Na een jaar is Nieuwenhuijzen prima in staat zelfstandig te werken. Onlangs heeft hij een inbouwkast van 7,5 meter gemaakt, waarbij alle deurtjes, latjes en schappen op maat gemaakt moeten worden. “Heel bewerkelijk. Daar ben ik best trots op”, zegt Nieuwenhuijzen. “En terecht”, voegt Akkermans toe. “Als je zo’n kast kan maken, is de rest makkelijk.”

Nog een half jaar en dan rondt Nieuwenhuijzen de opleiding af. De bedoeling is dat hij dan twee of drie dagen per week bij Akkermans aan de slag gaat en daarnaast voor zich zelf klussen gaat doen.