De relatie tussen Made en het Poolse Koźmin: van politiek naar vriendschap

videoMADE - Een Koźminstraat en een beeld dat symbool staat voor de band tussen Made en het Poolse stadje Koźmin. Zaterdag werden ze officieel onthuld. Wat bindt de twee plaatsen op duizend kilometer afstand eigenlijk aan elkaar?

Start stedenband

In 1991, na de val van de muur, wilde de toenmalige gemeente Made en Drimmelen een stedenband aangaan met een Poolse plaats om daar te helpen met de opbouw. De echte basis hiervoor lag al in de Tweede Wereldoorlog toen Poolse soldaten Made bevrijdden. Burgemeester Jan Elzinga liet zijn oog vallen op de gemeente Koźmin, mede omdat zij ook een krantje hadden dat het Carillon heette. ,,We wilden vooral een stedenband die van de mensen zou zijn", herinnert oud-voorzitter van de stichting Stedenband Made/ Koźmin Sjaak van Schie zich. ,,Dus geen puur politieke band, maar een uitwisseling van mensen."

Volledig scherm
20180915 - Made - De burgemeester Maciej Bratborsk (L/ Kozmin (Polen) en Gert de Kok (R/ Drimmelen) bekijken na de onthulling het beeld in de Kozmin-straat. FOTO: Pix4Profs/Ramon Mangold © Pix4Profs/Ramon Mangold

De uitwisseling

Het meest bekend zijn de scholenuitwisselingen en het jaarlijkse reisje van muzikanten naar de Koźmindagen. In het begin waren er verschillende werkgroepen in de secties cultuur, onderwijs en agrarisch waarin kennis werd uitgewisseld. Na vijftien jaar brokkelden die langzaam af en werd er niet meer financieel door de gemeente gesteund. ,,Het was simpelweg niet meer nodig", zegt van Schie. Particuliere initiatieven pakten het verder op.

Quote

Mensen moeten elkaar ontmoeten en samen bouwen aan een Europa. De stedenband heeft hieraan bijgedra­gen.

Gert de Kok, burgemeester Made

Vriendschappen

Kameraden en zelfs huwelijken ontstonden er door de stedenband. Met de opening van het beeld en de straat trekt de gemeente zich vandaag officieel terug uit die band. ,,Het Europa van de toekomst is niet alleen een Europa van de overheden", zegt burgemeester Gert de Kok. ,,Mensen moeten elkaar ontmoeten en samen bouwen aan een Europa. De stedenband heeft hieraan bijgedragen." Dat de politieke koek op is, blijkt ook wel uit het ontbreken van de uitgenodigde raadsleden tijdens de plechtigheid.

De aanwezige burgemeester van Koźmin, Maciej Bratborski, is het overigens niet helemaal eens met het terugtrekken van de gemeente uit de stedenband. ,,Structurele steun van de overheid is nodig om de vriendschap te kunnen laten bestaan", vindt hij. Hij is bang dat projecten zoals de uitwisseling van leerlingen niet meer doorgaan als er geen politiek draagvlak is.

Het monument

Het beeld 'Koźmin' werd na tien jaar stedenband al geschonken door de Polen en geplaatst in het toenmalige gemeentehuis. Sinds de komst van het nieuwe pand stond het opgeslagen in een depot. ,,Het is nu hufterproof gemaakt en gecoat en heeft een plaatje gekregen in deze straat", zegt van Schie. Het beeld stelt een Romeinse X voor, voor de tien jaar stedenband.

Quote

Over twee tot vier jaar heeft Koźmin ook een 'Made­straat'.

Maciej Bratborski, burgemeester Koźmin

Made in Koźmin

Na de festiviteiten van zaterdag is de volgende stap weer voor Koźmin. Ook daar wordt gewerkt aan nieuwe woningen. ,,Over twee tot vier jaar heeft Koźmin ook een 'Madestraat'", zegt burgemeester Bratborski. ,,We nodigen de politici dan zeker uit om te komen kijken. Ik hoop dat ze dan komen."