Volledig scherm
Akke de Vries en haar zoon Simon wonen in de oude elektriciteitscentrale van het Ginneken. © René Schotanus/Pix4Profs

Geschiedenis hoogspanning: Nederland zonder stopcontacten

Als er honderd jaar geleden mobieltjes hadden bestaan, dan had je ze nergens op kunnen laden. Het hoogspanningsnet bestond nog niet. Nu er in West-Brabant een 380 kV-lijn bij komt, kijkt BN DeStem terug op de historie van de Brabantse hoogspanning.

BREDA - Wie aan Brabant denkt, neuriet al gauw de zinnen van Guus Meeuwis 'En dan denk ik aan Brabant. Want daar brandt nog licht.' Hoe anders is het vroeger. In de 19e eeuw staat de provincie bekend als 'het donkere zuiden'.

Brabanders, dat waren 'de knoestige Aardappeleters' van Van Gogh. 'Donker en aards', schrijft Max Dendermonde in 1964 in het 50-jarig jubileumboek van de Provinciale Noordbrabantsche Electriciteits Maatschappij (PNEM).

Zo donker als Dendermonde het schetst, was het niet. Breda heeft sinds 1675 straatverlichting. Op basis van plantaardige olie. De gasverlichting, aangelegd midden 19e eeuw, bevalt zo goed dat Breda, Roosendaal, Oudenbosch en Oosterhout geen haast hebben om over te stappen op elektriciteit.

De steden worden in 1921 en 1922 aangesloten op het provinciale 50.000 Volt (50 kV)-netwerk van de PNEM. Bergen op Zoom in 1921 op 10 kV.

Het Ginneken (1904) en Raamsdonk (1908) zijn moderner en leveren jaren eerder al stroom aan de inwoners, afkomstig van een eigen elektriciteitscentrale. Etten-Leur, Terheijden, Fijnaart en Made volgen in 1911.

Het gebouw van de 'Installatie der Ozon Waterleiding en Electrische verlichtingscentrale' aan de Ulvenhoutselaan in het Ginneken staat er nog. Bewoonster Akke de Vries: "Prachtig om hier te wonen. De centrale zit er niet meer in. Alleen aan de porseleinen isolatoren in de kap kun je nog zien dat er elektriciteit werd opgewekt."

Lees dinsdag meer over de geschiedenis van de hoogspanning in BN DeStem

Live Voetbal

home logo NAC BredaNAC
18:30
PEC ZwolleZWO
away logo
home logo ExcelsiorEXC
19:45
Sparta RotterdamSPA
away logo
home logo VVV-VenloVVV
19:45
ADO Den HaagADO
away logo
home logo FC TwenteTWE
20:45
Roda JC KerkradeRJC
away logo

poll

Het is logisch dat de Raad van State achter het ingrijpen bij camping Fort Oranje staat

Het is logisch dat de Raad van State achter het ingrijpen bij camping Fort Oranje staat

  • Eens (86%)
  • Oneens (14%)
612 stemmen