Volledig scherm
Het tentje van Willem Kanters tijdens de bouw van de verkeersbrug over het Hollandsch Diep bij Moerdijk. archieffoto ANP

Stalen schakels tussen noord en zuid

MOERDIJK - Maandag 12 december is het 75 jaar geleden dat koningin Wilhelmina de tweede Moerdijkbrug opende. Navelstreng tussen noord en zuid. Tientallen keren rij je er gedachteloos overheen.

Nooit ben je alleen, want ieder etmaal razen maar liefst 140.000 voertuigen over de Moerdijkbrug. Nou ja, razen. Vaak rij je stapvoets over de brug die in de loop der jaren vrijwel alle kenmerken van een brug verloren heeft. De Moerdijkbrug nadert met die 140.000 voertuigen de maximale capaciteit en is nu alweer een bottleneck voor het zuidelijk wegverkeer dat naar de Randstad wil. En omgekeerd.



Dat was de brug in de beginjaren '30 ook al, een bottleneck. De veerponten tussen Moerdijk en Willemsdorp zetten toen 180.000 auto's over, 79.000 vrachtwagens en bussen, 164.000 fietsen en 800.000 passagiers. Voor de toenmalige regering prima pijlers om het Rijksbruggenbureau opdracht te geven een tweede brug over het Hollandsch Diep te bouwen.



De eerste brug lag er toen al 64 jaar. Geopend in 1872 en bedoeld voor het treinverkeer. Gebouwd door de Koninklijke Van Vlissingen & Dudok van Heel. Bij de opening was de enkelsporige vakwerkbrug, die veertien boogvormige overspanningen van elk honderd meter telde, de langste brug van Europa.



De nieuwe verkeersbrug was iets korter met tien overspanningen die door de firma Penn & Bauduin uit Dordrecht op hun plek werden gezet. Vier rijbanen breed, 8,5 miljoen kilo zwaar en met een prijskaartje van 4,3 miljoen gulden.



Gehuld in een dikke, lichtgekleurde bontmantel die haar tegen de snerpende vrieskou beschermde, schreed koningin Wilhelmina op 12 december 1936 bij de opening als eerste over de brug die destijds door velen bewonderd werd.



Maar niet door iedereen. In het blad De Ingenieur schrijft ir. Wouter Cool: Hij die het voorbeeld der vogels volgt, zal niet in extase geraken over een modern wonder der techniek dat beneden hem in rechtlijnige strekking gebouwd werd. Integendeel, hij zal beter begrijpen de spoorbrug met liggers, die ook voor leken, in het midden het hoogste zijn.



De inwoners van het dorp Moerdijk waren ook niet bepaald blij met de nieuwe brug. Voor het dorp het begin van een doodlopende weg. In de scheepsbouw was al de klad gekomen en met de bouw van de brug werd de tweede belangrijke poot waarop de Moerdijkers hun bestaan bouwden, weggeslagen. Geen overvolle veerponten meer in de haven, geen inkomsten meer van wachtende reizigers die in het dorp goed verteerden. Het verkeer liet Moerdijk voortaan links liggen. De bruggen haalden de ziel uit het dorp.



Maar Nederland had er wél een belangrijke verkeersader bij. Dat begreep Adolf Hitler ook. Op 10 mei 1940 liet hij de Nederlandse stellingen rond Moerdijk bombarderen en parachutisten leverden een korte maar hevige strijd om de bruggen te veroveren. Vrijwel ongeschonden vielen de bruggen in Duitse handen.



Ruim vier jaar later raakten de bruggen wel zwaar beschadigd, toen de Duitsers de bruggen vernielden om de opmars van de geallieerden een halt toe te roepen. Negen maanden na de capitulatie reden er weer auto's over de provisorisch gerepareerde Moerdijkbrug. Dat werden er in de loop der jaren zoveel dat de verkeersbrug aangepast moest worden.



Onderzoek wees uit dat de oude pijlers sterk genoeg waren om een nieuwe brug op zich te nemen. Goed voor zes rijbanen met vluchtstroken en fietspaden. Een volledig open, vlakke brug op een kokervormige onderligger. Nog altijd een kilometer lang, maar wel aanzienlijk breder: geen 19, maar 43 meter.



De A16 werd in 1976 en 1977 tien zaterdagen afgesloten om de oude compartimenten door nieuwe te vervangen. Sleepboten trokken de kolossale brugdelen via de Dordtse Kil en het Hollandsch Diep naar de plaats van bestemming. Koningin Juliana opende op 11 oktober 1978 de nieuwe brug. In tegenstelling tot 1936 werd het een waar volksfeest met een fraai najaarszonnetje als bondgenoot.



Sindsdien is er niet veel veranderd aan de verkeersbrug die langzaam maar zeker volslibt met blik. Ieder etmaal 140.000 voertuigen, veel meer kan eigenlijk niet. Voorzichtig wordt er gepraat over een nieuwe verbinding tussen het Eiland van Dordrecht en Noord-Brabant. Geen brug meer, maar een moderne tunnel onder het Hollandsch Diep. Voorlopig blijft het bij praten en heeft Rijkswaterstaat de handen vol aan het onderhoud van de Moerdijkbrug. De navelstreng tussen zuid en noord.

Volledig scherm
Het monument op de brug is gemaakt van oude delen die in 1978 gesloopt werden.foto Thom van Amsterdam
Volledig scherm
Opening van de Moerdijkbrug door koningin Wilhelmina in 1936. De belangstelling was bijzonder groot. archieffoto ANP
Volledig scherm
De drie bruggen in beeld. In het midden de slanke hsl-brug, rechts de robuuste spoorbrug uit 1872 en links de platte verkeersbrug die zeker nog tot 2025 dienst moet doen. foto Johan Wouters/het fotoburo
Volledig scherm
De bouw van de verkeersbrug in 1934. archieffoto ANP
BN DeStem gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

poll

Migrantenhotels voor meer dan vijfhonderd bewoners moeten we niet willen

  • Eens (92%)
  • Oneens (8%)
1573 stemmen