Peter de Rooij in zijn woonkamer in Roosendaal, met op de achtergrond een fragment uit een mis waarin hij zelf voorgaat en die via Kerk-TV te zien is, live om 9.30 uur of later op een ander tijdstip dat beter uitkomt.
Volledig scherm
Peter de Rooij in zijn woonkamer in Roosendaal, met op de achtergrond een fragment uit een mis waarin hij zelf voorgaat en die via Kerk-TV te zien is, live om 9.30 uur of later op een ander tijdstip dat beter uitkomt. © peter van trijen/pix4profs

Pastoor: ‘Naar de online kerkdiensten wordt meer gekeken dan normaal mensen in de kerk zitten, dit biedt kansen’

interviewWanneer en hoe de kerken weer opstarten, daarover vergaderen de bisschoppen nog. De videomissen bevallen emeritus priester Peter de Rooij (73) best goed, want er kijken zelfs meer mensen dan er gewoonlijk in de kerken zitten. ,,Ik hoop natuurlijk wel dat de mensen straks weer terugkomen.”

Even voor de helderheid, vanuit de Jacobus de Meerdere-kerk in Fijnaart worden al vanaf 2016 missen uitgezonden via Kerk-TV. Dat kanaal werd opgezet omdat binnen de Immanuëlparochie zes van de negen kerken dicht waren gegaan. Het idee was de kerk bij de mensen thuis te brengen in plaats van andersom. 

Niemand die toen kon bevroeden dat de internetdiensten zo’n uitkomst zouden bieden in de huidige coronatijd. Parochianen reageren er goed op, zegt pastor Peter de Rooij die nog overal in de regio als vliegende kiep invalt. ,,Ik kreeg van de week bijvoorbeeld een bedankbriefje van een mevrouw over mijn preek. Dat is mooi.”

Wat is het verschil tussen een videomis zonder en een gewone mis met mensen?

,,Nou ja, het is de bedoeling dat je goed de camera inkijkt. Dat moet je gegeven zijn, ik ben eerder iemand van papier dan van improvisatie en kijk vaak naar beneden. Daar moet ik op letten. Ik oefen mijn preek altijd hardop thuis, lopen de zinnen goed, waar moet de klemtoon liggen, is het niet te lang. Het grote verschil is, dat we nu maar met acht mensen in de kerk zijn: iemand die de camera bedient, een organist of pianist, twee cantors, de koster, een acoliet, een diaken en ikzelf.”

Zijn er ook inhoudelijke verschillen?

,,De preek bereid ik voor met in de ene hand de bijbel en in de andere hand de krant. Ik probeer aan te haken bij de actualiteit en ook in te gaan op corona. De pandemie beheerst ons leven en daar kun je in een preek niet omheen. Ik probeer waar mogelijk te duiden. De bijbelse thema’s liggen wereldwijd per week vast, dus die teksten zijn ook nu hetzelfde, maar ik probeer ze toch te linken aan de actualiteit.”

Voorbeeldje?

,,Bijvoorbeeld het verhaal van Jezus als Goede Herder die zijn schapen allemaal kent en de kudde bijeen wil houden. De link naar zorg voor anderen die nu in ziekenhuizen liggen of thuis lijden onder corona, ligt dan voor de hand. Ook tijdens de voorbeden kun je daar aandacht aan besteden.”

Archieffoto van de Jacobus de Meerderekerk in Fijnaart. Gemiddeld bezoeken zo'n 70 mensen de zondagsdienst. Nu kijken er live 109 en op een later tijdstip nog eens zo'n 150. En let wel: dat zijn aansluitingen, dus het kunnen er zelfs nóg meer zijn.
Volledig scherm
Archieffoto van de Jacobus de Meerderekerk in Fijnaart. Gemiddeld bezoeken zo'n 70 mensen de zondagsdienst. Nu kijken er live 109 en op een later tijdstip nog eens zo'n 150. En let wel: dat zijn aansluitingen, dus het kunnen er zelfs nóg meer zijn. © Robert van den Berge

Kun je als pastor parochianen nog nabij zijn?

,,Er is best wat mogelijk. Bedieningen (zalven van zieken die niet meer beter worden) doen we natuurlijk als mensen daar om vragen, met in achtneming van de RIVM-regels. Ik was pas bij een mevrouw die nog goed van geest was. Alle kinderen en kleinkinderen waren erbij. In plaats van te zalven met mijn duim, heb ik een wattenstaafje in de olie gedrenkt en daarmee het sacrament toegediend op het voorhoofd en handen.”

Quote

Bij een bediening gebruik ik voor de zalving nu een watten­staaf­je in de olie gedrenkt, in plaats van mijn duim zoals gebruike­lijk is

Peter de Rooij, Priester met emeritaat, maar in de hele regio actief als vliegende kiep

,,Normaal gesproken leg je voorafgaand aan de zalving je handen op het hoofd, ook de familie, maar nu is dat beperkt tot erboven houden. Als je daar iets liefs bij zegt, kun je toch dichtbij moeder/oma komen, zonder een knuffel of een hand vasthouden.”

Hoe gaat dat bij een uitvaart?

,,Communie uitreiken mag niet volgens de instructies. Ik ben tijdens een mis, ook een uitvaartmis de enige die een hostie neemt. Dat is best vreemd. Bij een uitvaart wordt normaal gesproken aan het begin en het eind van de dienst wijwater over de kist gesprenkeld, maar dat mag nu ook niet. De maximaal 25 mensen die bij een uitvaart aanwezig mogen zijn, zitten verspreid in de kerk. Tja, je wordt op deze manier echt met afstand geconfronteerd.”

Hoe bereidt de kerk zich voor op versoepelingen?

,,Parochiebesturen denken onder meer na over een bankenplan. Waar kunnen mensen gaan zitten, hoe kun je dat aangeven, bijvoorbeeld door op de zitplekken de boekjes weg te leggen. Er moet een eenrichtingslooproute ingesteld worden. Gelukkig zijn de meeste kerken behoorlijk groot, dus die ruimte die is over het algemeen wel.”

,,En ja, hard zingen is volgens het onderzoek van Maurice de Hond geloof ik niet gewenst omdat dat verspreiding van het virus bevordert. Dat geldt ook voor de orgelpijpen, die schijnen ook veel lucht te verplaatsen. We wachten maar af waar de bisschoppen mee komen.”

Archieffoto waarbij kerkgangers op Aswoensdag (de woensdag na Carnaval waarop de Vastentijd begint) het askruisje ontvangen van pastor Peter de Rooij. Ook die handeling zou op dit moment niet mogelijk zijn.
Volledig scherm
Archieffoto waarbij kerkgangers op Aswoensdag (de woensdag na Carnaval waarop de Vastentijd begint) het askruisje ontvangen van pastor Peter de Rooij. Ook die handeling zou op dit moment niet mogelijk zijn. © Marcel Otterspeer

Overleeft de kerk de coronacrisis wel? Misschien vinden kerkgangers die tv-missen prima en blijven ze straks allemaal lekker thuis...

,,Ik zie de tijdelijke kerksluiting niet als een bedreiging. Iedereen is bezig op nieuwe manieren contact te onderhouden. We hebben een nieuwsbrief waarin we gedachten en tips melden. De videomissen worden goed bekeken: live gemiddeld 109 mensen en terugkijkers (via kerkdienstgemist.nl) zijn er gemiddeld 150, terwijl er in Fijnaart normaal gesproken gemiddeld 70 mensen in de kerk zitten.”

,,We willen daarnaast meer gaan doen met social media, mensen bereiken via youtube en twitter; ze bieden een kans om meer mensen te bereiken, ook jongeren. Maar ik hoop natuurlijk wel dat de mensen terug komen. Vooral het koffie drinken na de mis, de gewone gesprekjes met mensen, dat mis ik echt. En ja, een mis zonder hostie uitdelen is toch niet helemaal compleet.”

PERSONALIA 

Geboren in 1946, Goes

1959-1964 HBS-B St. Willibrordcollege Goes

1964-1968 HTS weg – en waterbouwkunde Vlissingen

1968-1992 werkt als ingenieur bij Rijkswaterstaat directie Zeeland

1988 begint in Bovendonk Hoeven met parttime priesteropleiding

1993 priester gewijd in Middelburg en aan de slag in parochies regio Walcheren

1997 pastoor drie parochies Oudenbosch (nu Bernardusparochie)

2002-2012 deken dekenaat Het Markiezaat

2006-2016 pastoor Immanuelparochie (Zevenbergen en omstreken)

2017 met emeritaat, maar gaat regelmatig voor in Immanuelparochie, Bernardusparochie, Bergen op Zoom, Wouw, Hoogerheide, regio Rucphen, Zusters van Etten, toeristenkerk Zeeland, doet bedieningen, dient in bisdom Breda vormsel toe en geeft cursussen

Archieffoto van Peter de Rooij wanneer hij voorgaat tijdens een toeristenmis in Zeeland, de provincie waar hij werd geboren en opgroeide.
Volledig scherm
Archieffoto van Peter de Rooij wanneer hij voorgaat tijdens een toeristenmis in Zeeland, de provincie waar hij werd geboren en opgroeide. © rk kerk