2015: Familieleden van een Belgische militair die omkwam bij de Rhenus-ramp in mei 1940, leggen bloemen bij het oorlogsmonument op de erebegraafplaats in Willemstad.
Volledig scherm
2015: Familieleden van een Belgische militair die omkwam bij de Rhenus-ramp in mei 1940, leggen bloemen bij het oorlogsmonument op de erebegraafplaats in Willemstad. © Ron Magielse / het fotoburo

Einde aan herdenking Belgische scheepsramp bij Willemstad: ‘We zijn aan derde, vierde generatie nabestaanden toe’

WILLEMSTAD - Er komt volgend jaar een einde aan de jaarlijkse herdenking van de ramp met de Rhenus, waarbij in 1940 166 Belgische krijgsgevangenen het leven verloren op het water van het Hollandsch Diep. ,,We willen een waardige afsluiting waarvoor we hopelijk veel mensen op de been weten te krijgen”, zegt voorzitter Simon Nieuwkoop van het Oorlogsgravencomité Willemstad.

Quote

Persoon­lijk vind ik het erg jammer dat we ermee moeten ophouden

Simon Nieuwkoop, Oorlogsgravencomité Willemstad

Met het verstrijken van de jaren is de belangstelling inmiddels zo ver teruggelopen dat het comité het tijd vindt om te stoppen met een georganiseerde plechtigheid. ,,Nabestaanden moeten na volgend jaar het herdenken op hun eigen wijze invullen, op een moment dat hen het beste past”, aldus Nieuwkoop. ,,Persoonlijk vind ik het erg jammer dat we ermee moeten ophouden.”

Schip loopt op een mijn

Na de capitulatie van België op 28 mei 1940 worden grote aantallen Belgische militairen krijgsgevangen gemaakt en op transport gesteld naar Duitsland. Op 30 mei loopt het schip de Rhenus 127, volgepakt met met meer dan duizend Belgen, op het Hollandsch Diep bij Willemstad op een mijn. Er vinden 166 militairen de dood. Daarvan liggen er 149 in Willemstad begraven, samen met negen Belgische militairen die tijdens de Tweede Wereldoorlog elders in Nederland om het leven zijn gekomen.

Bevolking schiet te hulp

Na de scheepsramp laat Willemstad zich van zijn beste kant zien, zegt Nieuwkoop. De bevolking schiet met bootjes te hulp.  Tal van gewonden worden opgevangen en krijgen verzorging en verder helpen inwoners krijgsgevangenen te ontsnappen. ,,In 1945 was er voor de eerste keer een Belgische herdenking.”

Nu nog zo'n vijftig bezoekers

Op 14 april 1950 wordt de Belgische erebegraafplaats aan het Hollandsch Diep gewijd. Zeker de eerste jaren trekken de herdenkingen van de Rhenus-ramp veel mensen vanuit België en komen er tal van hoogwaardigheidsbekleders naar Willemstad. De laatste jaren komen nog zo'n vijftig bezoekers op de plechtigheid af, schat Nieuwkoop. 

Tanende belangstelling

Quote

Die van 4 mei volgend jaar wordt de laatste herdenking van de ramp met de Rhenus. Na zo'n lange tijd een memorabel moment

Simon Nieuwkoop

,,De ramp is nu tachtig jaar geleden. We zijn aan de derde, vierde generatie nabestaanden toe", verklaart hij de tanende belangstelling. ,,En ook het aantal leden van de Belgische oud-strijdersorganisaties van de generatie die de Tweede Wereldoorlog heeft meegemaakt, is enorm teruggelopen. Er zijn al afdelingen opgeheven.”

Sinds een paar jaar wordt de herdenking niet meer op tweede pinksterdag gehouden, maar op nationale herdenkingsdag. Die van 4 mei aanstaande gaat niet door vanwege het coronavirus. ,,Daarom wordt die van 4 mei volgend jaar de laatste herdenking van de ramp met de Rhenus. Na zo'n lange tijd een memorabel moment.”