Kraan met waterdruppel.
Volledig scherm
Kraan met waterdruppel. © ANP Photo/Koen Suyk

Nu al te droog, in delen van onze regio: ‘Je kunt water niet omhoog laten lopen’

ETTEN-LEUR/PRINSENBEEK/SPRUNDEL Hoe lekker die zon ook voelt: het droge weer van deze lente heeft een keerzijde. Het waterpeil zakt op sommige plaatsen in de regio zo hard, dat het waterschap onttrekkingsverboden instelt. Vijf vragen over droogte en waterbeheer.

1. Wat voor maatregel nam het waterschap?

Sinds maandag geldt een verbod op beregening met oppervlaktewater in twee gebieden: het stroomgebied van de Brandse vaart en haar zijbeken, en het stroomgebied van de Kibbelvaart, Lokkervaart en Bosloop.

Normaal gebruiken boeren, gemeentes en hoveniers het water in beekjes en sloten om gewassen water te geven. Zij mogen dat in deze delen van Etten-Leur, Sint Willebrord, Sprundel en Prinsenbeek nu niet doen, tot het waterschap weer groen licht geeft.

Quote

Dit gebied is echt afhanke­lijk van regen om tekorten aan te vullen. Die valt nu niet, en door de regen verdampt er ook nog water

Eveline van Groesen, Brabantse Delta

2. Waarom is het in deze gebieden droger dan bij de ‘buren’?

Dit gebied ligt hoog, zegt Eveline van Groesen van Brabantse Delta. ,,Op andere plekken kunnen we water uit rivieren naar droge gebieden toe leiden. Maar water loopt niet omhoog. Dus is het stuk waar nu een verbod geldt echt afhankelijk van regen om het waterpeil aan te vullen. Die valt nu niet en er verdampt ook nog water door warmte.”

Volgens Van Groesen is dit onttrekkingsverbod trouwens geen probleem voor de meeste boeren in het gebied. De meerderheid heeft namelijk grondwaterputten. En die mogen ze nog gebruiken.

3. Geen oppervlaktewater gebruiken, wel grondwater dus. Wat is het verschil?

Oppervlaktewater is water dat je ziet: beken, sloten, vijvers, meren. Grondwater bevindt zich ver onder ons, onzichtbaar. We hebben dat nodig voor onze drinkwatervoorziening, om natuur gezond te houden en voor ondernemers: veel boeren en industrie pompen grondwater op.

Quote

Zakt het waterpeil te ver, dan kan het waterschap een verbod op beregenen afkondigen tot die tekorten weer zijn aangevuld

Het waterschap probeert al dat water op peil te houden. Regent het weinig en is het warm, dan zakt het waterpeil. Zakt het te ver, dan kan Brabantse Delta onttrekkingsverboden instellen tot tekorten weer zijn aangevuld. In het mildste geval is alleen het beregenen van gras met oppervlaktewater verboden, in het zwaarste scenario mag níks besproeid worden - ook niet met grondwater.

4. Wanneer grijpt het waterschap in met zo’n verbod?

De normen voor oppervlakte- en grondwater verschillen per gebied. Om die te bepalen, kijkt het waterschap heel lokaal naar waterbehoefte en landschap. Zijn er vooral zandgronden, waar regen snel in zakt? Of klei, waarop water blijft staan? En: hoe groot is de vraag naar water?

Op basis van zulke kenmerken bepaalt het waterschap een norm. Voor het gebied rond de Brandse vaart kijkt het bijvoorbeeld naar een stuw in die waterloop. ,,Is de waterafvoer daar minder dan 390 kubieke meter per dag en wordt weinig regen voorspeld, dan nemen we maatregelen.”

5. En als er gewoon minder water is? Is dat erg?

Ja. Slecht gevulde of droge beekjes en sloten zijn een ongezonde leefomgeving voor planten en dieren. Bij een laag waterpeil warmt water sneller op, wat de kans op botulisme en blauwalg vergroot. Verdroogde oevers en wallen kunnen instorten: het kost geld en tijd om dat te repareren.

Bovendien: in Nederland gebrúiken we ons water. Het is dus belangrijk dat de voorraad op peil blijft. Zodat er ook over tien jaar water uit de kraan komt, we gewassen kunnen beregenen en we nog diversiteit in onze natuur zien.

Droogte in Brabant

Het klimaat verandert. Dat merken we ook in Brabant. De afgelopen jaren schreven we al verschillende keren over de oplopende temperaturen, droogtes én de hevige buien die we in onze provincie zien.

Lees hier over de dreigende droogte dit jaar,  en hier over de zorgen die boeren en waterschap zich daarom maken. Of lees over de zorgen die een Brabantse boer vorige zomer uitte, terwijl hij zijn grond opnieuw zag uitdrogen. 

Kijk ook nog eens terug naar dit verhaal, over de toename van allergieklachten door die veranderende weerpatronen.

  1. ‘Heerlijk, het hooi is binnen’
    Boerenpraat

    ‘Heerlijk, het hooi is binnen’

    Nadat de eerste snede binnen is - dit is het eerste gras dat geoogst wordt in het voorjaar, vaak ook het beste gras - maak ik me op voor het winnen van hooi uit het natuurgebied. In dit gebied, grenzend aan de boerderij, wordt niet bemest en geen gebruikgemaakt van gewasbestrijdingsmiddelen. Extensief, ecologisch beheer, zoals dat heet. In verband met probleemonkruid, zoals ridderzuring en akkerdistel, mag ik er eerder maaien, zodat dit onkruid zich niet kan vermeerderen. Zo krijgen de planten geen kans om zaad te vormen.