Volledig scherm
Het Nederlands Drukkerij Museum in Etten-Leur, op de foto bestuurslid Frans de Nijs met zijn vrouw Thea aan de slag. © Herbert Kats

Nederlands Drukkerij Museum kent opleving: 'Ons museum is niet suf'

ETTEN-LEUR - Zeker tien vrijwilligers zijn op minutieuze wijze aan het werk in en rond het Nederlands Drukkerij Museum, een voormalige boerderij in Etten-Leur. Sommigen spitten secuur in de bodem, anderen hebben net nieuwe planken gelegd op de vloer van de eerste verdieping.

Secretaris Cees Jochems (64) gidst zijn bezoek langs dertig indrukwekkende, antieke drukmachines. Via de vernieuwde trap komen we op de eerste verdieping, waar vanaf 2 april tot 1 november de tentoonstelling is over illustratrice Fiep Westendorp, bekend van haar samenwerking met Annie M.G Schmidt.

,,In ons atelier leggen we dit jaar nog verwarming aan. We kunnen daardoor straks het hele jaar door workshops geven en ook onze eigen posters en uitgaves drukken.''

Het oogt allemaal fris en fruitig

,,Dank je. Met de discipline die zo kenmerkend is voor ons, zijn we aan het werk gegaan. De helft van onze 26 vrijwilligers is voormalig graficus. Allen leerden het vak in dezelfde werkcultuur, in een strakke hiërarchie met typische meester-knechtverhoudingen. We zijn van dezelfde bloedgroep en daarvan plukt dit museum de vruchten.''

Grafici vormen een beroepsgroep met een specifiek DNA.

,,Dat klopt! Wij hebben doorgaans onafhankelijke, eigengereide karakters. Authenticiteit staat bij ons hoog in het vaandel. Maar met een gezamenlijk doel voor ogen is het 'gaan met de banaan' en 'niet lullen, maar poetsen'. In december spraken we met het bestuur af dat we begin 2017 de boel zouden opknappen. En kijk hoe het er nu uit ziet.''

Is er nog meer wat jullie bindt?

,,Zeker. De meesten van ons zijn bondsmannetjes, echte rode rakkers. In de jaren zestig, zeventig waren drukkers de enige beroepsgroep in Nederland die lid moest zijn van een vakbond. Toen ik als ventje van amper 16 jaar bij een drukkerij in Breda begon, stond op de tweede dag al iemand naast me om me in te schrijven voor een bond; de katholieke of de protestantse. Wij waren ook de eerste beroepsgroep die de 36-urige werkweek afdwong.

,,Toen ik als leerling begon, verdiende ik bijna niks. Bovendien had ik niet veel te vertellen. Maar dat creatieve, dat werken naar een tot in detail uitgewerkt doel, dat fascineerde me. Ik ging zelfs vrijwillig en buiten werktijden om allerlei cursussen volgen. Mijn vak werd mijn passie. Wat de vrijwilligers van ons museum verder bindt is de omslag in de jaren tachtig. Toen gingen we werken met de offset-techniek. Het werk werd kwalitatief stukken beter, maar had met ons oorspronkelijke beroep niet veel meer te maken. We moesten een compleet ander vak leren. Maar ook die storm hebben we doorstaan. We kunnen dus wel wat aan.''

Volledig scherm
Het Nederlands Drukkerij Museum in Etten-Leur, op de foto bestuurslid Frans de Nijs met zijn vrouw Thea aan de slag. © Herbert Kats

Dit museum doet het met weinig subsidie bijzonder goed?

Hoho, we krijgen van geen enkele kant meer subsidie. We kregen jarenlang een waarderingsbijdrage van enkele honderden euro's van de gemeente. Maar ook dat is vervallen. Wel subsidieert de gemeente ons via de Stichting Koepel. Voor elke scholier die van een Etten-Leurse school hier binnenkomt, krijgen we 1,75 euro. Daar zijn we heel blij mee. Sterker nog, zonder die bijdrage kunnen we het museum wel sluiten.''

Dit museum moet voor jullie een uitkomst zijn?

,,Zeker! Vooral omdat onze activiteiten enorm aanslaan. Vorig jaar trokken we 2.500 bezoekers. De helft daarvan bestond uit scholieren. We zijn een doe-museum. We laten de kinderen met inkt werken, hun naam drukken, enzovoort. We bewijzen dat een museum niet saai hoeft te zijn.''

Voor talloze kinderen uit groep 3 en 4 bent u Dirk den Drukker.

,,Ja, hartstikke leuk. Ik speel de ietwat slaperige Dirk, die in een kist zijn drukcarrière meedraagt. Zo laat ik die jonkies een veer zien. Daarmee schreven de monniken hun eerste boeken, vertel ik dan. Vervolgens toon ik een kroontjespen en via een houten drukblok kom ik uit bij onze drukmachines van minimaal 200 jaar oud. Die koppies hangen aan mijn lippen."

Hoe ziet u de toekomst van het museum?

,,Ik ben met mijn 64ste de jongste vrijwilliger. Het vak zelf is zo goed als dood vanwege de sociale media, die drukwerk nagenoeg onnodig hebben gemaakt. Nu al komt er geen vers bloed meer. Toch putten we optimisme uit met name dertigers, die letterpress massaal gebruiken. Dat is een opmerkelijke, hoopvolle revival van de boekdrukkunst. Kortom: ik zie mezelf op 75ste nog wel als Dirk de Drukker leerlingen wegwijs maken in dit museum.''

Volledig scherm
Cees Jochems: ,,Ik zie mezelf op mijn 75ste nog wel als Dirk de Drukker leerlingen wegwijs maken in dit museum.'' © Foto Jan Stads / Pix4Profs

Paspoort

Naam: Cees Jochems;

Geboren: 9-1-1953 in Breda;

1969-2008: opleidingen/ cursussen in grafisch beroep;

1969-2012: werkzaam in de grafische industrie; sinds 2006 bij Optical Disc Replication, Raamsdonksveer;

Vrijwilligerswerk: bestuurslid (secretaris) en coördinator van activiteiten bij het Nederlands Drukkerij Museum Etten-Leur, medewerker van De Zonnebloem en buschauffeur bij Amarant.

  1. Deze Brabantse podcasts zijn het luisteren waard

    Deze Brabantse podcasts zijn het luisteren waard

    Podcasts zijn het helemaal. Ooit bedacht om bestanden op te nemen in RSS-feeds, nu niet meer weg te denken uit het medialandschap. Ze gaan over nieuws, sport, kunst&cultuur, levensvragen en zelfs tieten. Over elk denkbaar onderwerp is wel een podcast te vinden. Om je wegwijs te maken door de vele gesprekken en het oeverloze geouwehoer, hebben we een geheel willekeurige lijst gemaakt met podcasts die een link hebben met Brabant. Aanvullingen zijn welkom via dit e-mailadres.
  2. Ik ben echt klaar met dit kabinet
    Geef uw mening

    Ik ben echt klaar met dit kabinet

    Als alles volgens planning verloopt, gaan we in Nederland in maart 2021 weer naar de stembus voor de Tweede Kamerverkiezingen. Dat duurt dus nog bijna anderhalf jaar. Ondertussen is wel duidelijk geworden dat heel wat mensen in dit land ontevreden zijn, boos ook. Het huidige kabinet, Rutte III, lijkt vandaag de dag vooral druk met brandjes blussen, van woedende boeren tot boze docenten. Wordt het niet tijd voor een frisse wind? Of moet kabinet Rutte III de vier jaar vol maken?