Volledig scherm
Het werk van fotografe Joyke Veuskens hangt ter bezichtiging in een van de separeercellen van het Hooghuys in Etten-Leur. © Casper van Aggelen/Pix4Profs

Kunst in de separeercel: Voormalig psychiatrisch ziekenhuis in Etten-Leur open voor publiek

ETTEN-LEUR ,,Tsja, ze werkten vroeger met de middelen die ze hadden", zegt een GGz-cliënt die naar een dwangbuis en electroshokmachine kijkt. De medische afdeling van het Huysmuseum in Etten-Leur maakt indruk op burgemeester Miranda de Vries.

Ze krijgt van een groepje cliënten, vrijwilligers en medewerkers een rondleiding door het voormalige psychiatrisch ziekenhuis. ,,Dit is Elsie", zegt vrijwilliger Mariet van der Hooft. Ze wijst naar een levensgrote zwartwit-foto van een jong meisje. ,,Zij neemt ons mee door het museum. In iedere kamer zul je iets van haar terugvinden."

In haar rolstoel crost Van der Hooft in snel tempo van de ene naar de andere ruimte waar ze vol enthousiasme vertelt over de bezienswaardigheden.

Kunst gemaakt door cliënten

Het museum is een initiatief van de GGz en is een mix van de psychiatrie in vroegere tijden en van hedendaagse kunst, vaak gemaakt door de cliënten zelf.

Zo wordt De Vries naar een ruimte geleid waar grote foto's van onder andere oud-cliënten hangen. Bij iedere foto hangt een ouderwetse telefoonhoorn. Wanneer je deze aan je oor houdt, hoor je een persoonlijk, soms schrijnend verhaal van een oud-bewoner.

Verkocht

Het is waarschijnlijk het laatste bezoek van de burgemeester aan het museum op deze locatie, aangezien het pand verkocht is en voor het eind van dit jaar niet meer aan de GGz toebehoort.

Om die reden, en in het kader van de Open Monumentendag, is het museum komende zaterdag en zondag van 11.00 tot 17.00 uur gratis te bezoeken.

Open Monumentendag in Etten-Leur
Tijdens de Open Monumentendag op 8 en 9 september kan er genoten worden van alle historische en monumentale panden in Etten-Leur. De lokale sporen van de Europeaanse suikerbaron Heerma van Voss staan centraal in deze route. De volgende monumenten zijn open van 11 tot 17 uur.

1. Sint Antonius Gesticht/ Huysmuseum, Lange Brugstraat

In 1902 bouwden de zusters franciscanessen een tehuis voor bejaarden en minderbedeelden. Dit tehuis groeide uit tot sanatorium voor zenuwzieke vrouwen: De Stichting Sint Antonius. In 1967 hebben de zusters het bestuur overgedragen aan de Stichting Het Hooghuys. Op 1 juni 2013 werd het Huysmuseum geopend, dat is gewijd aan psychiatrie.

2. Het Trouwkerkje, Lange Brugstraat

Het Trouwkerkje, een rijksmonument, is sinds 1614 de kerk van de Hervormde Gemeente Leur, twee jaar nadat de gemeente was opgericht. Vanaf 1870 was Heerma van Voss tientallen jaren kerkvoogd.

3. Zeep en Glycerinefabriek De Ster, Geerkade

Bij de oprichting van de fabriek in 1913 was S.C.J. Heerma van Voss commissaris van het bedrijf. De fabriek, nu een restaurant, is een rijksmonument.

4. Molen de Lelie, Geerkade

De molen is waarschijnlijk gebouwd begin 19de eeuw. In 1937 is de molen door brand verwoest waarna Stichting Molen De Lelie in 1988 startte met de wederopbouw van de molen.

5. Woonhuis S.C.J. Heerma van Voss, Korte Brugstraat

Hier woonde Van Voss van 1868 tot 1934. Het huis is een rijksmonument.

6. Van Gogh Kerk, Markt

Het gaat om de voormalige hervormde kerk van Etten, waar de vader van Vincent van Gogh dominee was (1875-1882).

7. Paulushofje, Markt

Het Paulushofje, een rijksmonument, is gesticht in 1681. Er is een museum dat gewijd is aan Van Voss.

Volledig scherm
Het Huysmuseum aan het Van Bergenplein.