‘Als mensen mijn werk spuuglelijk noemen, vind ik dat prima’

VIDEO
ETTEN-LEUR/STANDDAARBUITEN - Kunstenares Debbie Nijland uit Standdaarbuiten werkt sinds november in een voormalig winkelpand in Etten-Leur. 

Wie de Hema uit loopt, staat al snel oog in oog met haar vaak grimmige, expressieve doeken. De kunstenares zelf is een stuk opgewekter dan haar werk doet vermoeden.

U werkt nu een maand of twee in het centrum. Komen er veel mensen binnen, nu u regelmatig open huis houdt?

,,Een bepaalde groep wel: vaak mensen die zelf schilderen, of die gewend zijn regelmatig musea of ateliers te bezoeken. Voor veel anderen lijkt de drempel om binnen te komen toch hoog.”

,,Terwijl ik zo graag vaker de groep zou ontmoeten die thuis een Ikea-schilderij aan de muur heeft, en die misschien ten onrechte denkt dat kunst eng en elitair is. Je kunt hier wat mij betreft gewoon binnenlopen zoals je de Hema binnenloopt: ‘even kijken wat ze vandaag hebben’. Maar dat gevoel hebben veel passanten zelf niet, geloof ik.”

Waarom zou u dat prettig vinden, als mensen die niet zo vaak met kunst bezig zijn hier wél kwamen?

,,Omdat kunst iederéén een moment kan bieden om nieuwsgierigheid de vrije loop te laten, te genieten, je te verwonderen. Je hoeft echt niet meteen 4000 euro neer te tellen voor een doek. Iedereen kan naar een schilderij kijken, zich erdoor laten prikkelen. En dan mag je daarna ook weer gewoon weglopen zonder dat het je een cent heeft gekost.”

Quote

Dat je kunstge­schie­de­nis moet studeren om kunst te waarderen: kletskoek

,,Als mensen hier binnenkomen, goed kijken en zeggen dat ze mijn werk spuuglelijk noemen, vind ik dat ook prima. Verwondering kan positief of negatief zijn.”

,,Maar het zou zonde zijn als we gaan denken dat alleen rijke mensen het recht hebben op die paar minuten van verbazing en niet-alledaagse prikkels. Of hoogopgeleiden. Dat je kunstgeschiedenis moet studeren om kunst te kunnen waarderen: kletskoek.”

Wat probeert u over te brengen op mensen die naar uw schilderijen kijken?

,,Ik vond het als kind al magisch dat kunstenaars iets dat eerst alleen in hun hoofd bestaat, in verf en beelden zichtbaar kunnen maken voor anderen. Ik maak zichtbaar wat ik van dingen vind, en hoop dat anderen er dan ook over na gaan denken.”

Quote

Ik maak zichtbaar wat ik van dingen vind, en hoop dat anderen er dan over na gaan denken

Uw werk ziet eruit alsof u vooral duistere dingen denkt.

,,Mensen vragen vaak of ik depressief of boos ben als ik schilder. Mijn werk is niet zo toegankelijk; het moet een beetje schuren, choqueren.”

,,Ik schilder dingen waar ik een sterke mening over heb. Dat zijn geen leuke onderwerpen. Misbruik in de kerk, vrouwenonderdrukking, racisme. Ik kan niet gewoon een landschapje schilderen. Nou; misschien als het verwoest is door klimaatverandering of oorlog.”

Quote

Een landschap­je schilderen? Misschien als het verwoest is door klimaatver­an­de­ring

,,Ik voel een bepaalde woede als ik naar het nieuws kijk, en zoek beelden die mijn woede vangen. Maar zodra ik die beelden gevonden heb en echt aan het werk ga, ben ik meestal heel vrolijk. Dan ben ik bezig met techniek en verf, niet meer inhoudelijk met mijn onderwerp."

,,Gelukkig maar, want ik verdwijn altijd een paar maanden in het werk waar ik mee bezig ben. Ik moet het onderwerp en de mensen op een schilderij leren kennen. Als ik al die tijd boos zou blijven...”

De tekst gaat verder onder de foto

Kunstenares Debbie Nijland heeft sindskort een atelier in het winkelgebied in Etten-Leur.
Volledig scherm
Kunstenares Debbie Nijland heeft sindskort een atelier in het winkelgebied in Etten-Leur. © Pix4Profs/Marcel Otterspeer

Nu verdwijnt de woede als u die omzet in lijnen en kleuren?

,,Ja. Maar ik hoop wel dat ik die weer op kan wekken bij mensen die naar het eindresultaat kijken. Ik heb mensen in tranen gezien voor mijn werken over misbruik in de kerk. Voor mij is dat een cadeau, een teken dat ik iets vast heb kunnen leggen dat raakt aan wat er misgaat in de wereld.”

,,Of neem mijn serie over prostitutie. Mensen zijn gewend geërotiseerde beelden te zien als het over dat thema gaat. Ik maakte een serie waarin ik liet zien dat het uiteindelijk voor veel vrouwen ook maar fucking werk is, iets waar je moe van bent aan het eind van de dag."

Quote

Ik wilde vrouwen laten zien, ménsen, geen objecten

,,Ik wilde vrouwen laten zien, ménsen, geen objecten. Voor je het weet heb je een enorme discussie met iemand die ernaar staat te kijken. Dat vind ik leuk.”

Heeft u nooit de behoefte om wat vrolijkers te schilderen?

,,Vrienden bleven maar vragen of ik niet een keer gewoon bloemen kon schilderen. Kijk daar”, wijst ze lachend: ,,Toen heb ik die vaas vol dode, slappe tulpen geschilderd.”

,,Blije beelden zitten er gewoon niet in, bij mij. Al merk ik wel dat ik de zware maatschappelijke thema’s even los heb gelaten, nu ik persoonlijk in rustiger vaarwater ben beland."

,,Ik werk nu aan een serie waarin ik verschillende mythes door elkaar hussel. Niet te braaf hoor; er worden gewoon koppen in afgehakt. Het blijft wel werk van mij, natuurlijk.”

PASPOORT

- Debbie Nijland (60), geboren in Amsterdam in 1959

- Ze woont in Standdaarbuiten en werkt vanuit een voormalig winkelpand aan de Bisschopsmolenstraat in Etten-Leur

- Verhuisde als tiener met haar ouders naar Etten-Leur, waar ze na haar eindexamen trouwde met haar jeugdvriendje en verschillende baantjes had

- Volgde in de jaren negentig verschillende cursussen bij onder meer Doornbos, de voorloper van Sint Frans (nu Nieuwe Nobelaer). In 2008 ging Nijland als parttime student naar de Kunstacademie in Hoogstraten, ze studeerde daar in 2013 af

- Geeft zelf inmiddels al 12 jaar schilderlessen; dat deed ze in onder meer Sprundel, Hoeven, Oudenbosch en Etten-Leur

- Haar eerste huwelijk hield geen stand. In 2016 hertrouwde ze met haar huidige man Peter, ‘mijn boksbal en manusje van alles’. Hij helpt onder andere met haar website en eventueel sjouwwerk.

- Moeder van een volwassen zoon en dochter

- debbienijland.com