Volledig scherm
Foto ter illustratie. © ANP

Import Brits vee serieus in gevaar bij harde brexit

De dreigende no deal-brexit brengt de import van Brits vee serieus in gevaar. Veehandelaren vinden dat de overheid financieel moet bijspringen om in Hoek van Holland een plek in te richten waar de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) koeien en paarden kan keuren. Maar het ministerie van Landbouw piekert daar niet over.

Na de brexit is het Verenigd Koninkrijk plotseling een zogenoemd derde land, wat betekent dat dieren die er vandaan komen bij binnenkomst in de Europese Unie eerst gecheckt moeten worden door de NVWA. Er zijn wel zulke keurpunten op Schiphol en het vliegveld bij Maastricht, maar niet bij de havens van bijvoorbeeld Hoek van Holland of het Franse Duinkerken of Calais.

Transport door de lucht is ‘peperduur’ en daardoor geen optie, zegt Henk Bleker, oud-staatssecretaris van Landbouw en nu voorzitter van Vee & Logistiek Nederland. En dus moet er wat hem betreft alles aan gedaan worden om een keurpunt op te zetten bij Hoek van Holland, waar de ferry’s aanmeren.

Regel is in Nederland dat het bedrijfsleven de kosten van zo’n keurpunt voor zijn rekening moet nemen. Het probleem: de import van Brits vee per ferry is met een tot vijf (soms kleine) ladingen per dag vrij beperkt, en daarom is er eigenlijk geen kostendekkende begroting voor te maken. Veetransporteur Joop van de Wetering uit Brakel heeft namens de ondernemers inmiddels een plek in Hoek van Holland gevonden waar de NVWA zijn werk zou kunnen doen. ,,Maar om dat op te zetten, moet er echt overheidsgeld bij.” Van de Wetering schat dat er nog zo’n 3,5 miljoen euro nodig is om zijn plan rond te maken.

Geen financiële bijdrage

Maar het ministerie van Landbouw lijkt de portemonnee op zak te houden. ,,Dit is en blijft een private investering”, zegt een woordvoerder van het ministerie. ,,Als het geld en de locatie er zijn, zijn wij van harte bereid om het keurpunt te ondersteunen. Maar we gaan geen financiële bijdrage leveren.’’

Artikel gaat verder onder de foto

Volledig scherm
De import van Brits vee per ferry is met een tot vijf (soms kleine) ladingen per dag vrij beperkt. © ANP

Zo dreigt bij een brexit - en bij uittreding van het VK zonder deal zelfs al op 29 maart - de import van Britse paarden en koeien onmogelijk te worden, alleen door het feit dat er geen keuringslocatie is. Wat het proces extra lastig maakt: misschien komt er wel geen harde brexit en zijn de NVWA-keuringen nog niet meteen nodig. Misschien blijft het VK na een brexit mét deal wel vasthouden aan dezelfde kwaliteitseisen aan het vee als de EU nu hanteert. Wie gaat er dan nu privaat geld in een keurpunt stoppen?

Cruciaal

Op soepelere controles bij een harde brexit hoeven de importeurs in elk geval niet te rekenen, zegt een hooggeplaatste bron bij de Europese Commissie. ,,Juist bij levend vee zijn strenge checks cruciaal. Denk aan een dierziekte als de gekkekoeienziekte. Juist als een land niet meer aan de EU-standaarden voldoet, is het extreem belangrijk dat je goed kijkt wat er binnenkomt.’'

Veevoorman Bleker vindt dat de regering het keurpunt moet zien als een economische kans. ,,Als we het nu goed opzetten, kan Nederland dé Europese toegangspoort voor levende dieren worden.’' Ook ondernemer Van de Wetering benadrukt de Europese functie van een keurpunt in Hoek van Holland. ,,Daarom vragen we desnoods de EU om eraan bij te dragen.’’

NVWA: ‘Bereid je voor op elk denkbaar scenario’

Peter Verbaas, brexit-coördinator bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), durft de stelling aan: ,,Wij zijn klaar voor een no deal. We hebben ons voorbereid op het worstcasescenario: een harde brexit op 29 maart, inclusief fysieke keuringen en papieren gezondheidscertificaten.’’

De NVWA schatte vooraf in voor het noodscenario 143 extra medewerkers nodig te hebben, onder wie honderd dierenartsen. Inmiddels zijn er vijftig gevonden, uit alle hoeken van Europa. Nederland kent een tekort. Verbaas: ,,De artsen gaan vooral werken in koelhuizen. Daar worden veterinaire producten als dieren en vlees gecheckt voor export naar het Verenigd Koninkrijk.’’

Verbaas is bezorgd om ondernemers die vlees, groenten en bloemen exporteren. ,,Zijn ze er klaar voor, hebben ze hun administratie en it-systemen ingericht op de status van het VK na de brexit? Het gaat bijvoorbeeld om de bloemenrijder, die al jaren de ferry naar Engeland pakt. Die heeft nog nooit met een niet-EU-land gehandeld. Dit soort bedrijven móeten zich bij ons melden, wij kunnen helpen om de boel in orde te krijgen.’’

Ondernemers weten vaak niet welke eisen er door de Britten worden gesteld bij een eventuele harde brexit. Voor de export van producten als uien en tomaten, lijken straks geen aanvullende certificaten vereist. Verbaas: ,,Dat staat dan op een Britse overheidswebsite. Maar wat is zo’n tekst waard? Wat als de irritatie bij de Britten toeneemt en ze alsnog meer gaan eisen? Daarom zeggen we tegen bedrijven: bereid je op elk scenario voor.’’