Shishalounges onder vuur: ‘Criminelen maken de lounges kapot’

videoROOSENDAAL - Shishalounges liggen door een opeenstapeling van incidenten onder vuur. Verschillende gemeenten in Nederland gaan lounges strenger controleren en harder aanpakken. Erdal Ekiz van Elfida Lounge in Roosendaal ziet het met lede ogen aan. ‘Rotte appels heb je overal.’

Quote

Shisha roken is rustgevend

Nancy (19) uit Roosendaal, bezoeker

Nancy’s hand glijdt over de digitale spelletjestafel. In haar andere hand de waterpijp in de aanslag. Af en toe een trekje. Smaak: Lemon Ice. Het is een vertrouwde handeling: de Roosendaalse (19) is elke avond in de shishalounge. Soms loopt ze voor haar werk nog even binnen. ,,Shisha roken is rustgevend.”

Volledig scherm
Bij shishazaak Elfida Lounge is het op vrijdagavond gezellig druk. © Pix4Profs / Joris Knapen

Love 66, Mango Tango, Mi Amor

Volledig scherm
Het keukentje in shishalounge Elfida in Roosendaal, waar de shisha klaargemaakt wordt. © Pix4Profs / Joris Knapen

Het is vrijdagavond even na achten. Elfida Lounge aan de Kade in Roosendaal loopt langzaam vol. Het ruikt er zoet, alsof het een snoepwinkel is. Eigenaar Erdal Ekiz (52) maakt in een keukentje de waterpijpen klaar. De smaken hebben namen als Love 66, Mango Tango en Mi Amor. ,,Vroeger ging ik veel stappen”, vertelt de eigenaar. ,,Nu zit ik hier shisha te roken. Dit is mijn droombaan.”

Onbezorgd is het niet: shishalounges liggen de afgelopen jaren onder vuur na een opeenstapeling van incidenten. Ook in deze regio was het raak. Bijvoorbeeld bij Pure Lounge in Bergen op Zoom: schietincidenten, vechtpartijen én bedreigingen met een vuurwapen. De zaak is sinds augustus voor zes maanden gesloten na de vondst van twee handgranaten. Deze bleken defect te zijn, maar wel echt. 

En dan in Breda: het aantreffen van drugs, een politie-inval en een bezoeker met een vuurwapen. Twee keer werd een zaak gesloten.

Criminaliteitsprobleem

Lounges hebben een ‘criminaliteitsprobleem’, concludeerde onderzoeker Leonie Willemsen vorig jaar. Ze deed een studie naar overlast en criminaliteit bij lounges. ,,Als je naar de incidenten kijkt, is de kans dat zoiets bij een bonafide bedrijf gebeurt, niet zo heel groot”, zei ze eerder tegen deze krant.

Klachten en incidenten

- Bergen op Zoom: heeft officieel gezien geen lounges. Bij vergunningsaanvragen wordt de wet Bibob toegepast. Dit jaar werd werden er twee defecte handgranaten gevonden bij shisha Pure Lounge. Ze bleken later defect te zijn. Het pand werd voor zes maanden gesloten.

- Breda (negen waterpijpzaken): kreeg de afgelopen drie jaar met meerdere incidenten te maken; het aantreffen van drugs, een politie-inval en een bezoeker met een vuurwapen. Twee keer is een lounge gesloten, voor verschillende periodes, twee keer is een vergunning ingetrokken. Daarnaast kwamen negentien klachten binnen, vooral over afval, geluid en parkeren. Maar ook over ‘verdachte situaties’.

- Oosterhout (twee lounges): uit de omgeving van een van de lounges zijn klachten binnengekomen bij de gemeente. ,,Die klachten gaan vooral over overlast”, legt een woordvoerder uit. Oosterhout heeft geen speciaal beleid voor shishazaken.

- Roosendaal (zeven): Bij de gemeente zijn geen incidenten bekend. Afgelopen april zijn de lounges uitgebreid gecontroleerd; daaruit kwam wel naar voren dat vrijwel alle zaken - ook Elfida Lounge - tabak gebruikten. En dat mag niet volgens de wet. Volgens een woordvoerder vallen waterpijpzaken onder de horecavergunning; alle aanvragers worden gescreend.

- Etten-Leur en Moerdijk: hebben geen lounges.

Slecht imago 

Quote

Ik heb nog nooit van mijn leven een explosief gezien

Erdal Ekiz , eigenaar Elfida Lounge

Eigenaar Ekiz van Elfida Lounge ziet de ontwikkelingen met lede ogen aan. ,,Een paar criminelen maken de lounges kapot”, zegt hij fel. ,,Het ligt niet aan de branche, maar aan de eigenaren.” Steeds als het misgaat bij een zaak, baalt de Bredanaar. ,,Wij krijgen daardoor een slecht imago. Terwijl: ik heb nog nooit van mijn leven een explosief gezien, ik wil alleen maar geld verdienen om mijn vijf kinderen te onderhouden.”

Volledig scherm
Eigenaar Erdal Ekiz van Shishalounge Elfida in Roosendaal. © Pix4Profs / Joris Knapen

De shisha-eigenaar kwam in 1989 met zijn moeder vanuit Turkije naar Nederland. Zijn vader werkte toen al enkele jaren hier als gastarbeider. Ekiz is een echte horecaman. Zo had hij een shoarmazaak in Wouw en een café in Breda. Sinds drie jaar steekt hij zijn energie in Elfida Lounge, vernoemd naar zijn favoriete lied. Zeven dagen per week, altijd is hij in touw. Lachend: ,,Maar ik ga ook veel op vakantie.”

Geen gordijnen

De mensen in de buurt waren niet blij met de komst van zijn lounge, vertelt Ekiz. ,,Dat gevoel begrijp ik, na alle berichten in de media.” Hij liet het er niet bij zitten, nodigde ze naar eigen zeggen uit voor een kop koffie. Voor de ramen heeft hij geen gordijnen gehangen; wie langs loopt, kan zo de zaak in kijken. ,,Iedereen mag binnenlopen. Graag juist, dan gaan er misschien andere verhalen rond.”

Volledig scherm
Bij Elfida Lounge in Roosendaal kun je zo naar binnen kijken. ,Iedereen mag binnenlopen.” © Pix4Profs / Joris Knapen
Quote

Bij ons in de gemeente Steenber­gen mogen er geen lounges geopend worden

Walter, bezoeker

Rond tienen zijn alle stoelen in de lounge bezet. Bij Walter (21) uit Dinteloord en zijn vrienden staan vrolijk gekleurde blikjes frisdrank op tafel. Twee van de zes hebben een shisha, de smaak Blue Mist is favoriet. Drie tot vier keer per week komen ze naar Roosendaal toe. ,,Bij ons in de gemeente Steenbergen mogen er geen lounges geopend worden. Dat willen ze niet hebben”, zegt Walter.

Sceptisch

Weetjes

- In Nederland heeft 26 procent van de bevolking weleens een waterpijp gerookt. Dit is meer dan het gemiddelde cijfer in Europa;16 procent.
- Waterpijp is vooral populair bij jongeren. Ongeveer een kwart heeft het weleens gerookt.
- Gebruikers roken vaak thuis met vrienden (63 procent) of in shishalounges (18 procent).
Bron: rapport van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) uit 2018.

Het gros van de bezoekers is rond de 20 jaar oud, vertelt Ekiz. Het zijn studenten of mensen die net aan het werk zijn. Ze komen vooral uit de dorpen rond Roosendaal. ,,Het gros heeft een Nederlandse achtergrond.” Ongeveer de helft is vrouw, zegt bezoeker Nancy. Haar ouders waren in het begin wat sceptisch over haar shishabezoekjes: ,,Maar ik heb uitgelegd wat erin zit, dat het geen drug is.”

Voor de bezoekers zijn de incidenten geen reden om de shishalounge te mijden, reageren ze. Walter: ,,Je merkt vanzelf of er een goede of slechte sfeer hangt. Bij sommige zaken word je bijna naar buiten gekeken. Hier is dat niet.” Ook bij Romano Roks (21) uit Sint Willebrord geen twijfel. ,,Ik heb hier niets geks meegemaakt”, zegt hij. ,,En trouwens, in een café gebeurt ook weleens wat.”

Quote

Op straat gingen de verhalen al rond: ‘Niet gek dat de politie bij jullie is binnengevallen’

Kursad Ekiz, zoon eigenaar

Bij de gemeente Roosendaal (zeven waterpijpzaken) zijn geen incidenten bekend. Elfida Lounge heeft weleens politie op bezoek gehad, vertelt zoon Kursad, die zijn vader af en toe helpt. Enkele maanden geleden werd in de buurt een jongen aangehouden. ,,De politie dacht dat wij banden met hem hadden.” De lounge bleek er niets mee te maken, bevestigt ook de politie. ,,Maar op straat gingen de verhalen al rond: ‘Niet gek dat de politie bij jullie is binnengevallen’.”

Ingrijpen

Enkele gemeenten in Nederland willen, vanwege incidenten, lounges strenger controleren en harder aanpakken. Vooralsnog zijn hier bij de grotere plaatsen in West-Brabant geen plannen voor. Zo zegt Roosendaal geen ‘uitsterfbeleid’ te kennen. In Breda (negen zaken) hebben de lounges wel ‘de aandacht’. Mogelijk komen in de toekomst specifieke regels voor deze zaken, zegt een woordvoerder.

Ekiz ziet liever dat gemeenten sneller ingrijpen als er problemen zijn bij een lounge. ,,En zo voorkomen dat het uit de hand loopt.” Hij pleit daarnaast voor een nog betere screening van eigenaren. ,,Wie is de eigenaar? Is er een tussenpersoon? Dit moet goed uitgezocht worden.” Zelf probeert hij zoveel mogelijk met mensen in gesprek te gaan. ,,Ik geef niet op, ga door tot het einde.”

Hoe ongezond is het?

Waterpijp komt oorspronkelijk uit India en het oostelijke Middellandse Zeegebied. Helemaal onschuldig is het lurken aan een pijp met tabak niet. Volgens het RIVM komen bij het roken schadelijke stoffen als teer, nicotine en koolstofmonoxide vrij. Deze stoffen verhogen de risico’s op ziekten als kanker. Ook waarschuwt het instituut voor koolmonoxidevergiftiging. Het is nog onduidelijk wat de risico’s zijn van smaaksteentjes (kristallen), die gebruikt worden als tabaksvervanger. 

Rookverbod

De Hoge Raad besloot vorige maand dat er een totaalverbod komt voor roken in de horeca, ook in rookruimtes. Dit geldt ook voor shishalounges, waar bezoekers juíst komen om te roken. Vanaf 1 april 2020 handhaaft De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit hierop en deelt boetes uit tot 4500 euro. Ekiz zegt dat Elfida Lounge al waterpijpen met smaaksteentjes aanbiedt en vanaf 1 april uitsluitend.