Volledig scherm
15 maart 1961: Koningin Juliana opent de Merwedebrug bij Gorinchem. © Regionaal Archief Gorinchem

Hoera! De Merwedebrug is jarig: van de eerste file tot de vondst van gevaarlijke haarscheurtjes

De Merwedebrug tussen Gorinchem en Sleeuwijk mag vandaag 58 kaarsjes uitblazen. De brug kent een bewogen geschiedenis. Een overzicht van bijzondere momenten. 

Al in 1940 wordt gestart met de bouw van de brug over de Boven-Merwede tussen Gorinchem en Sleeuwijk. Het duurt nog wel even voor de werkzaamheden voltooid zijn. Door de Tweede Wereldoorlog, de wederopbouw en de watersnoodramp komt de bouw stil te liggen. Pas in 1958 worden de werkzaamheden hervat. 

Begin 1959 varen werkschepen de rivier de Merwede op voor de bouw van een brug die de oevers van Sleeuwijk en Gorinchem met elkaar moet gaan verbinden. Het is een omvangrijke en soms gevaarlijke klus, zo blijkt. In november 1959 raken een Gorcumer en een Heukelummer gewond nadat een stelling omvalt. En voor wie denkt dat de huidige plannen voor een nieuwe Merwedebrug veel tijd vragen, de eerste plannen voor de bouw dateren al uit 1927.

Woensdag 15 maart 1961. Koningin Juliana komt naar Gorinchem om de brug officieel te openen. Dat levert dan ook meteen de eerste file op, want iedereen wil met zijn auto over de nieuwe oversteek heen. Tot die tijd voer er een veerdienst. De melkhandelaren van Gorinchem meldden enkele dagen voor de opening dat ze die dag geen melk bezorgen.

Lees verder onder de foto. 

Volledig scherm
De eerste file op de Merwedebrug in 1961. © Regionaal Archief Gorinchem

Februari 2001. Wethouders Herman van Santen (Gorinchem) en Sjaan van den Heuvel (Werkendam) krijgen de buurgemeenten en de provincies Zuid-Holland en Noord-Brabant op een lijn als het gaat om aandacht voor het bereik van de regio rond het knooppunt A27. De toenemende files zorgen voor verkeersproblemen op de omliggende wegen.

Zondag 2 oktober 2016 ontdekt Rijkswaterstaat de eerste haarscheurtjes in de draagbalken van de boog aan de Gorcumse zijde. Extreem zwaar vrachtverkeer - boven de 60 ton - mag niet meer over de brug. De ontheffingen worden onmiddellijk ingetrokken.

Iets meer dan een week later, dinsdag 11 oktober, mag er van Rijkswaterstaat geen voertuig zwaarder dan 3,5 ton de brug over. Dat geldt ook voor de lijnbussen van het openbaar vervoer. Dagelijks rijden er zo’n 18.000 vrachtwagens en bussen over de brug. Voor - met name buitenlandse - chauffeurs is de afsluiting een drama. Ze worden van de snelweg gehaald en teruggestuurd. Sommigen verdwalen en rijden zich klem in de Gorcumse binnenstad.

Lees verder onder de foto.

Volledig scherm
De verkeerscontrole bij de Merwedebrug leidt tot verkeerschaos. Veel, vooral buitenlandse, vrachtwagenchauffeurs volgen de borden voor de brug niet en moeten op het allerlaatste moment van de weg worden gedirigeerd door de politie. © ANP

Minister Melanie Schultz van Haegen meldt dinsdag 18 oktober bij een bezoek aan Gorinchem dat zaterdag de 22ste met het herstel van de brug wordt begonnen. Zo’n honderd technici werken de klok rond aan het verstevigen van de draagbalken. Onder de brug komt daarvoor een compleet werkeiland met materiaal te liggen.

Vrijdag 9 december 2016 05.00 uur. Rijkswaterstaat heft de afsluiting voor vrachtverkeer op.

Dinsdag 24 oktober 2017. De bouw van de nieuwe Merwedebrug begint pas in 2022. De pijlers zijn niet te gebruiken, waardoor het ontwerp vanwege Europese afspraken drastisch worden aangepast, zo meldt demissionair minister Schultz van Haegen.

Van alle 52 schadeclaims die transportbedrijven hebben ingediend voor de maandenlange sluiting van de Merwedebrug in 2016, is er pas één uitgekeerd. Dat blijkt in de zomer van 2018. De schade wordt alleen vergoed als een transporteur kan aantonen dat het schadebedrag minimaal vijf procent van de jaaromzet bedraagt. De meeste bedrijven halen dat niet. 

Donderdag 17 januari 2019. Twee hoogleraren stellen in EenVandaag dat Nederland in 2016 is ontsnapt aan een ramp vergelijkbaar met de instorting van de Morandibrug in het Italiaanse Genua. Een van de twee noemt het zelfs ‘een wonder’ dat de brug er nog staat. Voor sommigen was dat nieuws wel even schrikken. ,,Als ik het goed begrijp had er ook zomaar een van mijn chauffeurs in de rivier kunnen belanden als er wat was misgegaan’’, reageert de eigenaar van een transportbedrijf

Ongeveer een maand later, op maandag 11 februari, reageert minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastuctuur) op de beweringen van de twee hoogleraren. Volgens haar is Nederland niet aan een ramp ontsnapt. Als een brug niet meer aan het vereiste veiligheidsniveau voldoet, betekent dat volgens de minister niet dat de brug ook daadwerkelijk bezwijkt

Elke ochtend up-to-date met het laatste nieuws uit Gorinchem en omstreken? Schrijf je hier in!