19 oktober 1944: De doden begraven tussen de gevechten

dagboek van de bevrijdingDe geallieerde troepen deden er 75 jaar geleden ruim een maand over om de bezetter uit West-Brabant te verdrijven. Hoe verliep die weg naar de bevrijding? Deze kroniek in 36 delen beschrijft het van dag tot dag. Vandaag het 18de deel: 19 oktober 1944.

Volledig scherm
Dominee B. Ter Haar Romeny van de Laurentiuskerk in Breda. © Laurentiuskerk

Een groep bewoners uit Ulicoten en omgeving wordt door de Duitse troepen opgetrommeld en gedwongen een 'tankval' aan te leggen, die de geallieerden moet tegenhouden. Ze graven een geul die uiteindelijk tweehonderd meter lang is, twee meter diep en drie meter breed.

Vijftien slachtoffers van het bombardement op het Bad Ginneken in Breda worden op deze dag naar hun laatste rustplaats gebracht. Hun kisten staan opgebaard in de aula van de protestantse begraafplaats De Bieberg. Een van de overledenen is D. H. de Wilde, de medisch leider van een kuuroord voor mensen met reuma en longziekten. Een van de sprekers brengt naar voren hoe belangrijk de dokter is geweest. En hoe spijtig het is dat zijn vader, die in Amsterdam woont, niet in staat is de begrafenis bij te wonen.

Jonkvrouw M. E. Reigersman wordt onder grote belangstelling bijgezet op de protestantse begraafplaats Zuilen. Dominee B. Ter Haar Romeny roemt de vrouw voor 'al dat ze heeft gedaan'. ,,Door haar helderen geest vol humor en hartelijkheid bracht ze leven in een doodsche wereld en barmhartigheid in een wereld vol onbarmhartigheid.”

Aan het front verandert er niets. Nog altijd zijn er gevechten gaande, maar van progressie is geen sprake. De inwoners langs het brede front verblijven constant in schuilkelders.

De Duitsers nemen kolen in beslag bij de Suikerfabriek in Dinteloord, om die beschikbaar te stellen aan de bevolking en de polderbesturen om de gemalen weer aan het draaien te krijgen. Maar uit het dagboek van Huib van Dis blijkt dat niet iedereen zich aan de regels houdt. Zo zouden de bestuurders van het polderbestuur van de Oude Appelaar een flink deel van de kolen niet voor de gemalen hebben ingeslagen, maar gewoon voor zichzelf.

Quote

Door haar heldere geest vol humor en hartelijk­heid bracht ze leven in een doodsche wereld

Dominee B. Ter Haar Romeny over een dode jonkvrouw
Volledig scherm

Het Rode Kruis maakt in Breda lijsten met slachtoffers bekend die zijn gevallen in Chaam (zeven doden) en in Moerdijk en Klundert (negen). De hulporganisatie is niet langer in staat post te bezorgen en verwijst door naar de PTT. ,,Een uitzondering wordt gemaakt voor overlijdensberichten en ernstige ziektegevallen. Hiervan kan opgave worden gedaan aan het informatiebureau aan Parksingel 2", zo staat in het Rotterdamsch Nieuwsblad.

  1. Bergse atlete Joleen Jansen presenteert boek: ‘Hardlopen was een vlucht voor me’
    PREMIUM

    Bergse atlete Joleen Jansen presen­teert boek: ‘Hardlopen was een vlucht voor me’

    BERGEN OP ZOOM - In kantine d’n Assieschuif bij atletiekvereniging Spado op Sportpark Rozenoord in Bergen op Zoom wordt zondag een boek gepresenteerd met als titel ‘Ken je me?’ Het is geschreven door Joleen Jansen-Melse (67), in de hardloopwereld bij velen bekend als Joleen Jansen. Onder de vlag van AV Spado boekte de atlete uit Bergen op Zoom jarenlang zowel regionaal als landelijk menig succes. In haar debuut als schrijfster toont zij zich van een heel andere kant.

In samenwerking met indebuurt Bergen op Zoom