Volledig scherm
De Griekse wetenschappers tijdens hun herstelwerkzaamheden aan het Heilige Graf in Jeruzalem in oktober vorig jaar. © AFP

'Zeer reëel gevaar van instorten Heilige Graf van Jezus'

De heiligste graftombe in het christendom staat op instorten. Het gaat om het Heilige Graf in Jeruzalem, waar volgens de overlevering Jezus lag begraven voor zijn opstanding. De onderzoekers melden het ‘zeer reële gevaar’ juist op de dag dat hun bijna 4 miljoen euro kostende restauratie van het graf is afgerond en de plek na negen maanden weer volledig openging voor publiek.

De Griekse wetenschappers van de nationale technische universiteit in Athene doen hun verhaal tegen National Geographic. Ze zijn net klaar met hun restauratiewerkzaamheden aan de graftombe in de Heilig Grafkerk. De restauratie was juist nodig en net op tijd omdat er een verzakking dreigde plaats te vinden. 

Maar met het herstel zijn de problemen nog niet weg, stellen de onderzoekers. Als er geen verdere herstelwerkzaamheden zullen plaatsvinden, zal het graf en zijn omgeving instorten. ,,En dat zal geen langzaam proces zijn, maar snel en catastrofaal”, zegt hoofdonderzoeker Antonia Moropoulou. 

Volledig scherm
© AFP

Instabiel

Wat blijkt? Tijdens hun negen maanden van werkzaamheden ontleedden de wetenschappers ook het onderliggende fundament van de graftombe en kerk.  En het gebied van ruim 900 vierkante meter blijkt zeer instabiel te zijn. Archeologen menen dat zich op die plek 2000 jaar geleden een kalksteengroeve bevond. Ook werden daar mensen begraven uit de meer welgestelde joodse kringen. Er werden namelijk meerdere van dat soort graven gevonden. 

In de vierde eeuw na Christus werd er door keizer Constatijn de Grote een Romeinse tempel gebouwd. Het vermeende graf van Jezus zou zich in de resten daarvan bevinden. Die tempel werd in de eeuwen daarna  verschillende keren verwoest en weer opgebouwd. Onder de graftombe ligt dan ook een met tunnels, gruis, kalksteen en woonresten gevulde grondlaag, waarop de megazware pilaren van de kerk staan. De afwatering is er ook een probleem. 

Volledig scherm
© AFP

Werkzaamheden

Het wetenschappelijk team werkte de afgelopen maanden vooral in de avonduren om zo het publiek zo min mogelijk tot last te zijn. Het versterkte de muren van de tombe en de verankering van het kleine gebouw. Ook werd het roet van duizenden kaarsen weggehaald en een ventilatiesysteem geïnstalleerd om de zwarte aanslag in de toekomst te voorkomen. Een ijzeren kooi rond het graf werd weggehaald en het graf zelf werd geopend, voor de eerste keer in eeuwen.

De Grieken pleiten nu voor een nieuw tien maanden durend project ter waarde van zes miljoen euro. Daarin moet onder meer een nieuw riolerings- en afwateringssysteem worden gerealiseerd onder de kerk en graftombe. 

Volledig scherm
© AFP

Ceremonie

Het nieuws via National Geographic komt op een ongelukkig moment. Het verzakkinggevaar is al langer een reden van zorg voor de drie kerken die de plek beheren. Onenigheid en een gebrek aan financiële middelen hielden een grondige renovatie lange tijd tegen. De Israëlische autoriteiten sloten de graftombe al eens kort in 2015 om veiligheidsredenen, maar in maart 2016 wisten de de oecumenisch patriarch van Constantinopel Bartholomaios I, de Grieks-orthodoxe patriarch Theophilos III en de franciscaanse custos Francesco Patton toch een overeenkomst te sluiten die het herstel moest inleiden. 

Vandaag werd de voor christenen heilige plek heropend. Bij de ceremonie in de kerk in de ommuurde oude stad in Jeruzalem waren de drie religieuze leiders aanwezig alsook politici als de Griekse premier Alexis Tsipras. Theophilos III noemde de restauratie 'niet alleen een kado voor ons heilige land, maar voor de hele wereld'. ,,Voor de eerste keer in twee eeuwen tijd, is deze heilige plek hersteld". Net op tijd voor het drukke Pasen. Het heiligdom trekt jaarlijks miljoenen bezoekers.

Volledig scherm
De Griekse premier Alexis Tsipras (midden) en de Grieks-orthodoxe patriarch van Jeruzalem Theophilos III (rechts naast hem) tijdens de ceremonie. © AFP