Volledig scherm
Bijna 16 miljoen Australiërs gaan vandaag naar de stembus. © AP

Verkiezingen Australië beloven nek-aan-nek race

In Australië zijn zaterdag om 8 uur lokale tijd (middernacht in Nederland) de stembussen geopend. Zowat 16 miljoen mensen brengen hun stem uit. 

Behalve de vraag wie premier wordt - Scott Morrisson of Bill Shorten - vragen de Australiërs zich ook af of hun volgende premier zijn ambtstermijn deze keer wel zal uitzitten. In de afgelopen 12 jaar passeerden 6 premiers de revue, die allen door hun eigen partij opzij werden gezet. De laatste premier die zijn termijn van drie jaar wel uitzat, was John Howard, die in 2007 de deur achter zich dichttrok. 

Volledig scherm
Afzwaaiend premier Scott Morrison tijdens een campagnetoespraak. © EPA

Zittend en herverkiesbaar premier Scott Morrisson, een 51-jarige evangelische christen, kwam in augustus aan de macht nadat Malcolm Turnbull opstapte nadat zijn eigen conservatieve Liberale Partij het vertrouwen in hem had opgezegd. Turnbull had zijn voorganger Tony Abbott in 2015 op eenzelfde manier opzij geschoven, net voor de verkiezingen van 2016.

Zowel de Liberale Partij als oppositiepartij Labour heeft ondertussen strengere regels ingevoerd die het moeilijker maken om een zittende premier af te zetten. Analisten verwachten dan ook dat de nieuwe premier het wel drie jaar zal volhouden.

151 zetels op het spel

In het Huis van Afgevaardigden staan 151 zetels op het spel, in de Senaat de helft van de 76 zetels. De leider van de partij met het hoogste aantal zetels in het Huis wordt de premier. De peilingen voorspellen voorlopig geen duidelijke winnaar: nadat Labour wekenlang aan kop stond, is het verschil met de Liberals kleiner geworden.

Kandidaat-premiers zijn Morisson en Labour-leider Bill Shorten. Morrisson belooft lagere belastingen en een begrotingsoverschot voor 2020. Het laatst was dat nog voor de wereldwijde financiële crisis van 2008 het geval. Shorten wil meer geld uitgeven aan kinderopvang, volksgezondheid en onderwijs, en belooft hogere lonen en meer belastingen voor de rijken. Beide leiders hebben grote uitgaven in de infrastructuur beloofd.

Volledig scherm
Oppositieleider Bill Shorten en zijn gezin bij een stembureau. © AP

Shorten en Morrisson staan voor een even streng beleid rond het bewaken van de grenzen en de nationale veiligheid, al belooft de Labour-leider wel een versnelde herhuisvesting van de vluchtelingen die sinds 2013 op de eilanden Manus en Nauru verblijven. Australië heeft een van de strengste immigratiewetgevingen ter wereld. Immigranten die per boot aan land proberen te komen, worden systematisch teruggestuurd en wie toch door de mazen van het net glipt, wordt in detentiecentra op de eilanden opgesloten.

Klimaatverandering

Hot item is de klimaatverandering, waartegen Australië volgens velen te laks optreedt. Shorten heeft acties beloofd, zonder het gebruik van steenkool volledig uit te sluiten. De Liberals, die veel kandidaten hebben die sceptisch staan tegenover de klimaatverandering, sluiten drastische maatregelen uit, uit angst voor economische verliezen. Daarnaast heeft Labour een referendum aangekondigd om van Australië een republiek te maken, en een over de erkenning van aboriginals.

De op twee na grootste partij in Australië is de groene partij. Die zet zich in voor acties tegen de opwarming van de aarde, het milieu, hernieuwbare energie en een humaan immigratiebeleid. Volgens de peilingen behalen de Greens echter maar een of twee zetels in het Huis van Afgevaardigden.

‘Make Australia Great’

De twee extreemrechtse partijen One Nation, die vooral sterk staat in Queensland, en de United Australia Party van miljardair Clive Palmer (met als slogan ‘Make Australia Great’) hebben al aangekondigd met de Liberals in zee te willen gaan. Daarnaast voorspellen de peilingen dat heel wat onafhankelijke kandidaten het zullen halen. Die kunnen, vanwege het Australische systeem van coalitievorming, het de twee partijen nog erg moeilijk maken. In elk van de 151 kiesdistricten wordt namelijk één persoon gekozen. Indien niet een van de twee grote partijen een meerderheid haalt in het Lagerhuis, moeten ze steun zoeken bij de verkozenen van de kleinere partijen of onafhankelijken, tot ze aan het aantal zetels plus één zitten.

Zowat 16 miljoen Australiërs moeten zaterdag hun stem uitbrengen - in Australië geldt een opkomstplicht. De stembureaus zijn open van 08.00 uur tot 18.00 uur. De laatste stembureaus, die in de staat Western-Australia, sluiten om 12.00 uur Nederlandse tijd.