Ex-slavin Layla Taloo keerde vorig jaar vol ontzetting terug naar het huis in de Iraakse stad Tal Afar waar ze werd vastgehouden door Islamitische Staat.
Volledig scherm
Ex-slavin Layla Taloo keerde vorig jaar vol ontzetting terug naar het huis in de Iraakse stad Tal Afar waar ze werd vastgehouden door Islamitische Staat. © AP

Kopstukken slavernij Islamitische Staat op de korrel. ‘Vrouwen werden systematisch verkracht’

Een Amerikaanse mensenrechtenorganisatie verzamelt bewijzen tegen kopstukken achter het slavernijstelsel van de terreurorganisatie Islamitische Staat (IS). Hoofdverdachte is Hajji Abdullah, een voormalige religieuze rechter en de vermeende architect van het slavensysteem.

Hajji Abdullah (53), een Turkmeense soenniet, was een vertrouweling van IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi, die zichzelf vorig jaar oktober - samen met twee kinderen - opblies tijdens een antiterreuroperatie van Amerikaanse commando’s in het noordwesten van Syrië. ‘Rechter’ Abdullah, die enige jaren koranrecht studeerde aan de universiteit van Mosoel, wordt beschouwd als een van de opvolgers van al-Baghdadi. Hij zou onder andere actief zijn onder de schuilnaam Abu Ibrahim al-Hashimi al-Qurayshi. De Verenigde Staten hebben vorig jaar een premie van 5 miljoen dollar op zijn hoofd gezet.

Haji Abdullah heeft nu ook de speciale aandacht van onderzoekers bij de Commissie voor Internationale Rechtvaardigheid en Verantwoording, een Amerikaanse mensenrechtenorganisatie (CIJA) die bezig is bewijzen te verzamelen om Islamitische Staat te kunnen vervolgen voor tal van misdaden waaronder ook slavernij.

Hajji Abdullah.
Volledig scherm
Hajji Abdullah. © twitter

Volgens door CIJA gehoorde getuigen is er geen twijfel dat deze rechter een prominente rol had in de destijds door IS gecontroleerde Iraakse stad Mosoel, toen daar eens tientallen Jezidi-vrouwen en meisjes waren verzameld op een slavenmarkt. De vrouwen waren ontvoerd door IS. Imam Abdullah zou slaven hebben geslagen. Bij die gelegenheid sleepte hij ook een meisje van 14 weg voor zichzelf, aldus het Amerikaanse persbureau AP. Volgens Bill Wiley, directeur en oprichter van CIJA, paste het tot slaaf maken en het systematisch verkrachten van Jezidi-vrouwen in een zorgvuldig uitgewerkt plan van de leiding van het kortstondige IS-kalifaat in Syrië en Irak.

Quote

Ze wilden de Jezidi’s uitroeien door ervoor te zorgen dat er geen Jezidi-kinderen meer werden geboren

Bill Wiley, CIJA

,,Ze wilden de Jezidi’s uitroeien door ervoor te zorgen dat er geen Jezidi-kinderen meer werden geboren”, aldus Wiley. CIJA heeft daarover niet alleen de nodige documenten verzameld, maar sprak ook met overlevenden. 49 IS’ers zijn inmiddels geïdentificeerd als sleutelfiguren in de slavenhandel. Een van de getuigen is Layla Taloo, die drie jaar gevangene was IS. Zij is ook een van de Jezidi-vrouwen die vergelding en gerechtigheid eisen. Taloo linkte in haar aanklacht ook voor het eerst een Nederlandse Syriëgangster aan het slavernijsysteem.

Heidenen

Slavernij was een essentieel onderdeel van het kalifaat van Islamitische Staat, aldus de onderzoekers. IS verhulde dat ook niet. Er was in de ogen van de jihadisten helemaal niets mis met het vermoorden of tot slaaf maken van de ‘heidense minderheid’, zoals IS de Jezidi’s zes jaar geleden zelf omschreef in het eigen propagandamagazine Dabiq. ‘IS-soldaten zijn de Jezidi-gezinnen nu aan het verhandelen. Dat gebeurt aan de hand van veel bekende voorschriften’, zo werd probleemloos gemeld.

Het slavensysteem werd gehandhaafd door de veiligheidsdiensten van IS en strikt gecontroleerd door de eigen islamitische rechtbanken. Daarbij werd op het einde van het kalifaat minder moeilijk gedaan over IS-strijders die er een eigen lucratief handeltje van maakten en vrouwen en meisjes onderling ruilden of voor losgeld terugbrachten naar hun families.

De grote aanval van IS op de vanwege hun vrijzinniger geloofsopvattingen gehate Jezidi-gemeenschap begon in augustus 2014, aan de voet van de voor de Jezidi’s heilige berg Sinjar in het noorden van Irak. Daarbij werden honderden Jezidi’s meteen vermoord en zouden ruim zesduizend mensen ontvoerd, waarvan meer dan de helft vrouwen en meisjes. De meeste volwassen mannen uit die gemeenschap zouden later alsnog zijn gedood. Aanvankelijk werden de vrouwen en kinderen als geschenk uitgedeeld als beloning aan strijders die hadden deelgenomen aan het offensief, aldus AP. Veel strijders hadden ook een ontvangstbewijs van een slaaf in bezit, getekend door Hajji Abdullah. 

Slavenmarkt

Islamitische Staat exploiteerde gecentraliseerde slavenmarkten in Mosoel, Raqqa en andere steden. Op de markt in de Syrische stad Palmyra moesten vrouwen langs IS-leden paraderen die daarna op de slavinnen konden bieden. Ook werden vrouwen en meisjes verloot. De slavernij werd geregistreerd door het zogeheten Soldaten Departement (Diwan al-Jund), dat zelfs subsidies gaf van 50 dollar per slaaf en 35 voor een kind.

Slaven werden vaker dan dan IS-leiding lief was doorverkocht voor persoonlijk gewin. Sommige IS-leden verdienden zo tienduizenden dollars aan Jezidi-families die hun dierbaren terug wilden. IS-functionarissen traden soms op tegen soldaten die via de sociale media hun mensenhandel regelden. De leiding oordeelde dat de verkoop van slaven wel moest worden geregistreerd door een islamitische rechtbank. Een IS-decreet uit 2016, waarin regels worden bijgesteld voor hoge functionarissen over het bezit van en het verhandelen van slaven, bewijst volgens de onderzoekers dat er veel ‘illegale’ handel was.

Zo’n 3500 slaven werden tijdens het kalifaat bevrijd, de meesten nadat hun familie een losgeld had betaald. Veel vrouwen zijn spoorloos. Een aantal zou nog steeds in handen zijn van IS-aanhangers.

  1. Man plant bomaanslag op ‘knappe cheerleaders’, maar explosief ontploft in eigen handen

    Man plant bomaanslag op ‘knappe cheerlea­ders’, maar explosief ontploft in eigen handen

    Een man uit de Amerikaanse staat Virginia verloor één hand en een aantal vingers van zijn andere hand toen een bom die hij maakte voor een aanval op 'knappe cheerleaders’ plots ontplofte. Dat blijkt uit de aanklacht die vrijdag in de rechtbank tegen hem werd uitgesproken. De 23-jarige Cole Carina wordt verdacht van het afleggen van een valse verklaring: hij had gezegd betrokken te zijn geweest bij een ongeval met een grasmaaier. Carina lijkt een zogenoemde ‘incel', een onvrijwillige alleenstaande.
  2. Washington maakt zich op voor grootste betoging tegen racisme en politiegeweld na dood Floyd
    Wereldwijd demonstraties

    Washington maakt zich op voor grootste betoging tegen racisme en politiege­weld na dood Floyd

    Over de hele wereld demonstreerden mensen vandaag op straat om hun ongenoegen te uiten over raciale ongelijkheid en politiegeweld. Aanleiding is de dood van de zwarte Amerikaan George Floyd, die bijna twee weken geleden stierf tijdens een gewelddadige aanhouding door een witte politieagent. Floyds dood bracht niet alleen in de VS, maar ook elders in de wereld grote groepen demonstranten op de been: onder andere in Australië, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en ons land werd vandaag actie gevoerd. In Washington bereidt men zich momenteel voor op ‘één van de grootste demonstraties ooit’.