Ex-televisiekomiek beëdigd als president van Oekraïne

videoVoormalig televisiekomiek en acteur Volodimir Zelenski (41) is beëdigd als president van Oekraïne. Hij zwoer tijdens de ceremonie in Kiev de ‘soevereiniteit en onafhankelijkheid’ van zijn land te zullen beschermen.

Zelenski is nu echt wat hij eerder speelde. In zijn populaire televisieserie Dienaar van het Volk speelde hij de rol van een leraar die wordt gekozen tot president na een tirade over corruptie. Zijn vertolking van de president is legendarisch in Oekraïne. Hij was ook mateloos populair als stand-upcomedian.

Hij is het jongste Oekraïense staatshoofd sinds de Sovjettijd. Kiezers keerden tijdens de verkiezingen ervaren politici de rug toe. Ze kozen voor de man die zich presenteerde als buitenstaander die ‘het systeem komt slopen’.

Aan de macht

De nieuwe president ontbond na zijn aantreden direct het parlement, dat volgens hem vol zit met zakkenvullers. Dat was ook de belofte van zijn voorganger Petro Porosjenko (53) toen die in juni 2014 aan de macht kwam, maar hij heeft die toezegging nooit waargemaakt.

Zelenski vroeg het parlement meteen de immuniteit van parlementsleden op te heffen, zodat corrupte parlementariërs vervolgd kunnen worden. Ook vroeg hij de parlementariërs om steun voor zijn voorstel om drie vertrouwelingen van zijn voorganger de laan uit te sturen.

De president wil zo snel mogelijk nieuwe verkiezingen houden voor het parlement, waar zijn eigen partij tot nu toe niet in zat. 

Rijke zakenman

Zelenski won de verkiezingen in april met 73,2 procent van de stemmen. De rijke zakenman Porosjenko kwam niet verder dan ruim 25,3 procent. Ook oud-premier Joelia Tymosjenko versloeg hij. De zege, naar het schijnt meer tot stand gekomen door de afkeer van Porosjenko dan door het vertrouwen in Zelenski, was veel groter dan op basis van de peilingen werd verwacht.

Het succes van de als zeer intelligent beschouwde Zelenski komt volgens politicologen voort uit het feit dat hij met niets en niemand verbonden is (naast uit zijn populariteit als acteur). Hij heeft nooit zijn handen vuil gemaakt in de politiek en heeft politieke kopstukken alleen geïmiteerd als komiek.

Volledig scherm
Volodymyr Zelenski spreekt zijn achterban toe. © AP

Rebellen

Zelenski komt aan het hoofd te staan van een verdeeld land. In Oost-Oekraïne zijn grote gebieden in handen van pro-Russische separatisten, zoals de regio's Donetsk en Loehansk. Zij erkennen het gezag van de regering in Kiev niet. Daar vechten rebellen, gesteund door het pro-Russische leger, al vijf jaar voor afscheiding van hun zelfverklaarde ‘volksrepublieken’.

Om vrede te bewerkstelligen wil Zelenski rechtstreeks onderhandelen met de rebellen en met hun beschermheer Rusland. Porosjenko heeft daarover altijd een harder standpunt ingenomen en gewaarschuwd dat Zelenski door zijn onervarenheid de belangen van Oekraïne zal verkwanselen aan de geharde en ervaren Russische president Vladimir Poetin.

Kijk hier naar de uitslag van de verkiezingen:

Volledig scherm
Zelenski volgt de rijke zakenman Petro Porosjenko op als president. © anp
Volledig scherm
© AP