‘Dit is een eerste stap naar gerechtigheid’

Nabestaanden zijn blij en opgelucht dat het Openbaar Ministerie vier verdachten gaat vervolgen voor het neerhalen van vlucht MH17 en de moord op hun dierbaren. ‘Vijf jaar lang geduldig wachten is beloond.’

Eind vorig jaar sprak Evert van Zijtveld een vurige wens uit. Hij hoopte dat 2019 het jaar zou worden dat het proces tegen de daders die vlucht MH17 uit de lucht schoten en zijn twee kinderen vermoordden, eindelijk van start zou gaan.

Volledig scherm
Nabestaanden Rob en Silene Frederiksz. Zij verloren zoon Bryce en diens vriendin Daisy. © AFP

Zijn wens gaat in vervulling. Het proces gaat van start. Niet dit jaar, maar wel op 9 maart 2020. ,,Het voelt dubbel. Ik ben zeer verheugd, maar het zal emotioneel ook heel zwaar worden. We gaan weer terug naar het begin.’’

Samen met ruim 200 andere nabestaanden was Van Zijtveld bij de presentatie van het Joint Investigation Team (JIT). Sommigen huilden, velen applaudisseerden. Anderen waren boos op de Maleisische premier die onlangs de betrokkenheid van Rusland in twijfel trok. Een enkeling had kritiek: waarom wordt Vladimir Poetin zelf niet vervolgd? En gaat het proces ook zo lang duren?

Volledig scherm
Evert van Zijtveld. Zijn kinderen Frederique en Robert-Jan kwamen om. © Jacqueline de Haas

Vertrouwen groter

Maar over het algemeen heerst tevredenheid. ,,Dit is een goede zaak’’, zegt Piet Ploeg, voorzitter van de stichting Vliegramp MH17. ,,Ook dat het onderzoek naar andere betrokkenen doorgaat. Het vertrouwen in het JIT is nog groter geworden. Vijf jaar lang geduldig wachten is beloond. De trein staat op de rails, is in beweging gezet en is niet meer te stoppen. Deze verdachten worden terecht aangepakt voor hun rol. Zij hadden het daar op dat moment voor het zeggen.’’

Quote

De trein staat op de rails, is in beweging gezet en is niet meer te stoppen

Piet Ploeg, stichting Vliegramp MH17

Hans de Borst vindt het ‘goed nieuws’ dat er voldoende bewijs is om de rechtszaak te kunnen starten. ,,Dit zijn niet de mensen die op de knop hebben gedrukt, maar wel degenen die de oorlog daar georganiseerd hebben. Ze staan internationaal gesignaleerd, dus kunnen ook niet even met hun vriendin op vakantie naar Parijs. Dit is een eerste stap op weg naar gerechtigheid.’’

Volledig scherm
Hans de Borst verloor zijn enige dochter Elsemiek bij de vliegramp. © Frank Jansen

Nabestaande Cécile Brouwer heeft het JIT gecomplimenteerd met hun onderzoekswerk. Ook al heeft heeft ze al leren leven met het idee dat de kans dat de daders zelf ook daadwerkelijk voor de rechter verschijnen, nihil is. ,,Ik ben opgelucht. Ik verwacht niet dat de verdachten er straks bij zijn. Die hoop is niet realistisch. Ik vind het vooral belangrijk om te weten wat er is gebeurd en hoe het fout is gegaan.’’

Brouwer hoopt dat internationaal druk op Rusland uitgeoefend blijft worden. ,,Rusland blijft stug ontkennen terwijl alles die kant op wijst. Ik heb nooit geloofd dat de daders moedwillig een passagiersvliegtuig hebben willen neerschieten. Het is een samenloop van omstandigheden geweest en een verkeerde inschatting. Dan moet Rusland niet steeds zeggen dat ze nergens van af weet. Neem gewoon je verantwoordelijkheid.’’

Link met Moskou

Robbert van Heijningen vindt het wel schokkend dat de rebellen bewust een vliegtuig uit de lucht wilden schieten. ,,Dat komt keihard binnen. Voor mij is de link met Moskou wel bewezen. Er zijn contacten geweest met het Kremlin. Daar is toestemming gegeven voor militaire steun aan de rebellen in Oost-Oekraïne.’’

Rob en Silene Frederiksz zijn blij dat de namen van verdachten zijn uitgesproken en ze kunnen toeleven naar het proces. Dat geeft enerzijds een beetje rust, maar tegelijk komt de laatste dagen weer veel verdriet naar boven. Rob: ,,Ik herinner me alles als de dag van gisteren. Het gevoel dat we levenslang hebben, is moordend. Je staat ermee op en gaat ermee naar bed.’’

Quote

Het gevoel dat we levenslang hebben, is moordend

Rob Frederiksz, nabestaande

Silene: ,,Het bleef lang stil rond MH17, dus de rust was net een beetje teruggekeerd. Nu ben ik weer erg onrustig en heb ik flashbacks. Ik stel me erop in dat de verdachten niet voor de rechtbank verschijnen. Alles wat meer wordt, is mooi meegenomen. Als ik de waarheid maar te horen krijg.’’

Volledig scherm
Cécile Brouwer, verloor haar zus Thérèse, zwager Charles, nichtje Carlijn en neefje Werther. © Koen Verheijden
Volledig scherm
Robbert en Loes van Heijningen. Onder de slachtoffers zijn broer Erik, schoonzus Tina en neefje Zeger . © Marco Hofsté
Volledig scherm
Piet Ploeg - zijn broer Alex is nog steeds niet geïdentificeerd - samen met premier Mark Rutte. © ANP