Volledig scherm
Ben Acket prepareert het doek dat voor de ingang van de tent komt te hangen. Foto René Schotanus/Pix4Profs © René Schotanus

Vredesweek met rauw voorverhaal

BREDA - Het leek een mooi plan. Sta stil bij 350 jaar Vrede van Breda met een vredesweek. ,,Maar", zegt initiatiefneemster Lilian Joossen. ,,Zoals de traan dicht bij de lach ligt, de liefde makkelijk omslaat in haat, wenste ik vrede, maar belandde in agressie."

Vanaf vandaag, donderdag,  staat een week lang achter de StadsGalerij aan de Oude Vest in Breda het Vredes-tipi/tentenkamp. Idee is van Joosen. Zij realiseerde zich dat de StadsGalerij ooit deel uitmaakte van de Chassékazerne. Vrij associërend kwam ze op het idee dat waar ooit een militair tentenkamp stond, zij graag een vreedzame variant wilde. Een tentenkamp met tipi's.

Ze had haar plan nog niet geopenbaard, of via Facebook kwam een dreiging binnen. Afzender was actiegroep De Grauwe Eeuw. Een platform dat zich verzet tegen (impliciet) racisme. Tipi's, zo stelden zij, is een vorm van Cultural Appropriation. Een dominante witte cultuur steelt als het ware iets van een culturele minderheid. Zonder al te veel stil te staan bij de (religieuze) betekenis van dat wat wordt gebruikt. In dit geval een tipi. Een tent van Native Americans (Indianen).

Dreigend

Vredes-Tipi/Tentenkamp
In het Vredes-Tipi/tentenkamp wordt op een aantal manieren vanaf vanavond 19.00 uur tot en met 3 augustus stilgestaan bij vrede. Aan de ene kant gaat het over vrede in het algemeen.
Elke avond rond 20.00 uur is er rond een kampvuur plaats voor ontmoeting. Onder leiding van Heleen van Doremalen worden aan de hand van verhalen, gedichten en muziek Bredanaars uitgenodigd te vertellen over wat voor hen vrede betekent.
Doel is niet dat er een discussie wordt gevoerd, maar dat zonder oordeel naar elkaar wordt geluisterd. Bij het kampvuur is ook muziek van Fred Brouwer en zorgt Denise Oonincx van de stichting AUM voor (vredes)meditatie.

Die meditatie is ook een belangrijk element van het meer spirituele deel van het evenement. Met allerlei activiteiten variërend van het beschilderen van healingstones, het zingen van mantra en meditatie wordt, onder meer via de weg langs de zeven chakra's, gezocht naar innerlijke vrede en, uiteindelijk naar wereldvrede.

Fire-keepers houden elke avond het vredesvuur brandende. Het hele programma is te dagelijks vinden via de Facebookpagina van het Vredes-Tipi/Tentenkamp.

De Grauwe Eeuw dreigde in actie te komen als het tipi-kamp doorging. Hoe, bleef onduidelijk. ,.Maar de toon van hun bericht was dreigend", zegt Joosen. Helemaal toen De Grauwe Eeuw zich ook persoonlijk tot haar en tot Ben Acket, de maker van de tipi's (in chakra-kleuren), wendde. Joosen: ,,Het was erg aanvallend."

En dat: ,,Ja, dat terwijl ik mij inderdaad tot op dat moment niet had gerealiseerd dat de tipi's voor sommige mensen een andere betekenis hebben. Ik kende de term Cultural Appropriation niet, maar was wel bereid me er in te verdiepen." Ze wilde in gesprek met de actiegroep, nodigde hen uit bij de vredesweek hun verhaal te doen. De Grauwe Eeuw weigerde. Wilde niet worden ingepalmd door een evenement waartegen de groep ageerde. Bovendien voelde de Grauwe Eeuw zich op zijn beurt door Joosen gecriminaliseerd.

Uiteindelijk kwam het wel tot een gesprek met de gemeente Breda. Die steunt het evenement met een subsidie van 3500 euro. Ondanks het gesprek, bleef De Grauwe Eeuw op Facebook kritiek uiten. Zolang er geen Native Americans werden betrokken bij het evenement, was er sprake van onrechtmatig stelen van elementen van een andere cultuur, was de opvatting.

Joosen vond Native Americans die achter haar stonden. ,,Maar", zegt een woordvoerder van de Grauwe Eeuw: ,,Native Americans bestaan uit veel verschillende groepen. Je kunt er niet zomaar een paar uitkiezen die jou steunen en zeggen: dit is wat zij vinden. Wij hadden van de gemeente te horen gekregen dat onze Native Americans een platform zouden krijgen. Maar dat is genegeerd."

Verzet

Het verzet hield en houdt dan ook aan. Het evenement heeft voor de zekerheid inmiddels een beveiliger en camera. Maar, Joosen heeft sowieso al de nodige aanpassingen gedaan. ,,Er is een prominente plek ingeruimd voor het thema Cultural Appropriation. Niet alleen staat het als disclaimer met uitleg vermeld op de posters, ook is er een project van Carlijn Timmermans over het onderwerp, wordt het bij kampvuurgesprekken aangehaald en draait de film 'More than a pipeline'., over het verzet van indianen tegen de aanleg van een oliepijplijn dwars door hun heilige grond."

Zij zijn trouwens aanwezig in het tentenkamp. Eén Native American leidt zelfs de opening: een ritueel met een vredespijp. Joosen: ,,Ergens ben ik de Grauwe Eeuw dankbaar. Hun optreden heeft geleid tot verdieping van het evenement."

Tegen

Al meent Joosen dat ze de negatieve energie een positieve wending heeft gegeven, en al werkt zelfs een Bredaas lid van de Grauwe Eeuw mee, toch blijft de actiegroep gekant tegen het evenement. De Grauwe Eeuw: ,,De Cultural Appropriation wordt bij het evenement vanuit wit perspectief onder de aandacht gebracht, niet vanuit degene die er slachtoffer van zijn geworden. Dat geeft een gekleurd beeld. Dat had kunnen worden voorkomen als er vooraf contact met ons was opgenomen. Dat is nagelaten. Dan hadden we één en ander kunnen communiceren. Nu denken wij dat er een evenement komt, waar het onderwerp opnieuw met een witte blik wordt belicht."

In samenwerking met indebuurt Breda