Volledig scherm
© BN DeStem

Uit de archieven: 'Amerikaansche soldaten' protesteren tegen Zwarte Piet in 1944

BREDA - U denkt dat de voortslepende Zwarte Piet-discussie echt iets van deze tijd is? Lees dan dit oude artikel uit dagblad De Stem eens. De voorloper van BN DeStem - toen nog met de statige ondertitel 'Voor God, Koningin en Vaderland' - schreef in februari 1945 al over Amerikaanse soldaten die protesteerden tegen de rechterhand van Sinterklaas. Een bezoekster van Stadsarchief Breda vond het artikel in de studiezaal.

Het verhaal gaat over een 'Amerikaansche officier' die zijn Jeep beschikbaar had gesteld voor de sinterklaasintocht van 1944 in een Brabantse stad. Dit schoot in het verkeerde keelgat bij enkele gekleurde soldaten die op dat moment in ons land waren.

Schande
De soldaten klaagden bij hun meerdere dat 'surrogaat-neger' Piet door de stad reed tot schande en spot van alle écht gekleurde heren: 'Nooit eerder is het zwarte ras op zulk een geraffineerde manier gehoond'. Het excuus dat de Nederlanders destijds gaven verschilt niet heel veel van de moderne argumenten: Zwarte Piet is een hoogst onschuldige grap.

Grapjes
De Amerikanen legden op hun beurt uit dat sommige grapjes nooit onschuldig kunnen zijn, hoe goed de bedoelingen ook zijn. Volgens het artikel beloofden de Nederlanders plechtig dat er nooit meer een zwart geverfd persoon door de straten zou gaan zolang er gekleurde soldaten in het land waren. Zo werden dit soort discussies vroeger dus afgehandeld.

Ondernemersgeest
Hierboven vindt u eveneens een prachtig voorbeeld van de Bredase ondernemersgeest aan het einde van de negentiende eeuw. Een groep winkeliers beveelt stadsgenoten om de sinterklaasinkopen in eigen stad te doen. Wie toch buiten de deur winkelt, wordt 'gestraft met ontezegging van burgerrechten'. Aldus een advertentie uit krantenbijlage De Bredanaar van 24 november 1892.

Volledig scherm
Sinterklaas toen hij nog een paar jaartjes jonger was, met twee zwart geverfde Bredanaartjes. © BN DeStem
Volledig scherm
© Stadsarchief Breda

In samenwerking met indebuurt Breda