Volledig scherm
Ria Wijn, met op de foto haar man Jan. Na hun scheiding verongelukte hij in Brazilië. © ron magielse / pix4profs

Ria Wijn: 'Café 't Klapcot was de mooiste tijd van mijn leven'

BREDA - Legendarisch. Zo mag je café 't Klapcot op z'n minst noemen. Op Koningsdag, 27 april, is het exact 50 jaar geleden dat Ria en Jan Wijn de deur van het eeuwenoude pand aan Haven 21A openden. ,,Het was meteen stampvol", herinnert Ria Wijn (76) zich. 

Volledig scherm
Een bomvol Klapcot, Kerstmis 1984 © archief 't Klapcot

Nog dagelijks wordt ze aangesproken op haar bruine kroeg van weleer. ,,Het was hard werken, maar de mooiste tijd van mijn leven."

Wat 't Klap betekend heeft voor Breda blijkt wel bij de reünie in 2011, op hetzelfde adres als destijds, waar nu restaurant Binnen huist. Zeker 800 man komt erop af. Mensen uit het hele land, de leeftijd tussen de 30 en 80 jaar.

Verder terug in de tijd, jaren '60. Ria Wijn, meisjesnaam Beenhakkers, werkt bij speelgoedwinkel Kamp-Bohnen in de Lange Brugstraat. Ze trouwt met de flamboyante Jan Wijn, ze krijgen één zoon, Matijn. ,,Jan had medicijnen gestudeerd in Groningen, twee jaar. Daar vond hij niks aan, dus kwam hij terug naar Breda en werd chef statistiekafdeling bij de Hero. Dat was helemaal niks. Toen is hij in de havens van Rotterdam gaan werken."

Het zijn vrolijke jaren. Met een groep vrienden gaan ze vaak stappen in Breda. En 's zomers in Domburg. Jan en Ria wonen op de Haagdijk, boven de paardenslager. Het idee ontstaat om zelf een hip café te beginnen, een type dat het brave Breda nog niet kent. Ervaring hebben ze niet, alleen aan de andere kant van de toog. De keuze valt op een vervallen pand, waar vroeger onder meer brouwerij De Witte Leeuw zat. 

,,Mijn vader zei: 'In dat pieshok wil nog geen blind paard staan.' Het stond leeg, er was brand geweest. Maar wij wilden het hebben."

Er is één probleem, ze hebben geen cent. ,,Als we ons salaris kregen, gooiden we al dat geld door de kamer en gingen er daarna mee naar de kroeg. Toen we met Drie Hoefijzers gingen praten over een lening zeiden ze: 'Dat wordt niks, jullie zijn zelf altijd op stap.' Via Toon Simons kwamen we in contact met Grolsch. En kregen een lening van 25.000 gulden. Dat vond ik vreselijk veel geld! Ik dacht: als het niks wordt, dan ga ik gewoon naar het buitenland."

Die vrees blijkt ongegrond. Als op vrijdag 27 april 1967 't Klapcot ('Praathuis') open gaat, staan de vele kroegvrienden in rijen voor de deur. Het café is meteen een groot succes.

Ria laat een recensie zien uit die beginjaren. '...Het Klapcot-sfeertje is bruin. Bruin dankzij de blauwe blazers, langharige vogels, dankzij de collectie Donald Duck's, Kuifjes en Dick Bos'en, dankzij de 7.20 meter lange bar met koperen blad en lantaarnpaaltjes, dankzij de vrijblijvende ongebondenheid, dankzij de gekke poppen en papieren ballen aan het plafond, oude kroegstoelen en de schommelstoel, een overjarige beenprothese en bossen gedroogde bloemen, dankzij de platte buiskachel, dankzij de zand-zeep-en-soda-bakjes en heilige beelden in het raamkozijn. (..) Voor wie het nog niet begrepen heeft: In 't Klapcot mag je jezelf wezen."

Aanvankelijk is het een 'blauwe-blazerscafé' en voert jazz de boventoon. ,,Er kwamen ook KMA'ers, maar die waren vervelend als ze dronken waren. Op een gegeven moment heb ik de KMA gebeld en gezegd dat ik niet wilde hebben dat ze nog kwamen. Op een paar leuke na, die hadden bij ons een spijkerbroek en een trui liggen en verkleedden zich altijd eerst." Vanaf het begin is er ook livemuziek. ,,De Marktown Syncopators speelden heel vaak bij ons. En de big band van Jack van Pol kwam op zondagmiddag oefenen. Ik maakte erwtensoep en dan traden ze tot 's avonds laat op."

Volledig scherm
Interieur van 't Klapcot in de beginjaren. © stadsarchief Breda

Gaandeweg worden de blauwe blazers vervangen door spijker- en leren jacks. Het haar wordt langer, jazz maakt plaats voor 'de betere pop en rock', mede dankzij adviseur Willem Loomans van muziekhandel Spronk. Theo van den Hoven geeft het café nóg een extra dimensie. Ria: ,,Theo voelde de sfeer goed aan." Hij durft het als eerste aan om tussen The Doors en Rolling Stones door pak 'm beet Willy Alberti te draaien en het café daarmee op z'n kop te zetten. Ook die bizarre mix maakt 't Klapcot uniek, iconisch.

Ria herinnert zich nog veel namen en gezichten. Regelmatig grinnikt ze, als herinneringen boven komen. Bijvoorbeeld over de hiërarchie. ,,Tegen nieuwkomers zeiden Jan en ik altijd dat ze achteraan moesten beginnen. De vaste klanten stonden voorin."

Rottigheid is er zelden, het toch diverse publiek verbroedert in het schaarse licht en met de volumeknop op 10. Elk weekend is het feest en wordt een topomzet gedraaid. ,,We hadden twee bruine bakjes als kassa's achter de bar. Hoe drukker het was, hoe natter dat geld werd. Een keer had Jan na sluitingstijd het geld even te drogen gelegd in het oventje in de keuken, en vergat dat. Het was half verbrand...."

Eind jaren 70 vertrekt Jan Wijn uit Breda. Hij gaat zeilen en werken op booreilanden. Jan en Ria zijn al gescheiden als hij begin jaren 80 verongelukt voor de kust van Brazilië op zo'n booreiland. Dat is een grote schok voor Ria, voor de hele Klapcot-familie. ,,We waren wel uit elkaar, maar hadden nog goed contact. Ik heb een heel bijzonder leven met hem gehad", klinkt het liefdevol.

Ria begint in 1982 nog twee cafés, de Hippo in 't Ginneken en Hiernaast op de Grote Markt. Aanvankelijk met succes, maar als dat terugloopt, moet ze in september 1984 haar zaken verkopen. 't Klapcot komt in handen van bedrijfsleider Joop van Gool, die tot juni 1989 met succes de magische formule van de jongerenkroeg in ere houdt en met name veel Belgische topbands naar de Haven lokt.

Nog twee uitbaters verder, Sjoerd Kops en Marcel Grooten, valt in 2004 het doek voor het café waar (latere) beroemdheden als Hans van Mierlo, Maria Goos, Xandra Brood, Kluun, Ruud Benard en Joris Rasenberg kind aan huis waren, waar hele volksstammen hun stap naar volwassenheid zetten. Generaties, die nu nog altijd mater familias Ria Wijn dankbaar zijn. Ria op haar beurt is dat ook: ,,Ik heb verschrikkelijk veel lol gehad."

In samenwerking met indebuurt Breda